{"id":2003,"date":"2023-04-10T21:20:04","date_gmt":"2023-04-10T21:20:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2023\/04\/10\/cinli-bilim-insanlarina-gore-kovid-19un-insandan-yayilma-ihtimali-daha-yuksek\/"},"modified":"2023-04-10T21:20:04","modified_gmt":"2023-04-10T21:20:04","slug":"cinli-bilim-insanlarina-gore-kovid-19un-insandan-yayilma-ihtimali-daha-yuksek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2023\/04\/10\/cinli-bilim-insanlarina-gore-kovid-19un-insandan-yayilma-ihtimali-daha-yuksek\/","title":{"rendered":"\u00c7inli bilim insanlar\u0131na g\u00f6re, Kovid-19&#8217;un insandan yay\u0131lma ihtimali daha y\u00fcksek"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>\u00c7in Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezi (CDC) hafta sonunda Pekin&#8217;de Kovid-19&#8217;un k\u00f6keninin ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ilgili veri ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenledi.<\/p>\n<p>Kovid-19&#8217;un k\u00f6kenine ili\u015fkin uluslararas\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131yla yeterli bilgi payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dair ele\u015ftirilere yan\u0131t veren kurum yetkilileri ve bilim insanlar\u0131, ge\u00e7en hafta uluslararas\u0131 bilim dergisi &#8220;Nature&#8221;da payla\u015f\u0131lan DNA verilerinin vir\u00fcs\u00fcn insan k\u00f6kenine i\u015faret etti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Salg\u0131n\u0131n ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Vuhan&#8217;daki deniz \u00fcr\u00fcnleri g\u0131da pazar\u0131nda hayvanlardan ve \u00e7evreden toplanan 1300&#8217;den fazla numunenin DNA analizlerinin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, incelenen 457 hayvan numunesinin hi\u00e7birinde vir\u00fcse rastlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bunun hayvanlardan bula\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7evreden toplanan 923 numunenin pozitif bulgu i\u00e7eren 73&#8217;\u00fcnde rakun k\u00f6pekleri ve di\u011fer vah\u015fi hayvanlar\u0131n DNA&#8217;s\u0131na rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun hayvandan bula\u015fma kan\u0131s\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirdi.<\/p>\n<p>Peking \u00dcniversitesi Ya\u015fam Bilimleri ve Teknoloji \u00dcniversitesi Dekan\u0131 Tong Yigang, \u00e7evre numunelerinin genetik diziliminin ilk vakalardan al\u0131nan numunelerle birebir \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Bu bulgular, pazardaki vakalarda vir\u00fcs\u00fcn sat\u0131lan hayvanlardan de\u011fil ba\u015fka insanlardan bula\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Kovid-19&#8217;un k\u00f6kenini kesin olarak i\u015faret eden sa\u011flam bilimsel kan\u0131t\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan Tong, vir\u00fcs\u00fcn hayvandan bula\u015fma ihtimali yan\u0131nda laboratuvardan \u00e7\u0131kma ihtimaline dair de herhangi bir verinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) uzman heyetinin 2021&#8217;de Vuhan&#8217;da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc incelemelerde bu ihtimalin &#8220;son derece zay\u0131f oldu\u011fu&#8221; sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>CDC ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, salg\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 izleyen Ocak-Mart 2020 tarihlerinde toplanan numunelerin genetik dizilimine ili\u015fkin verileri ge\u00e7en ay DS\u00d6&#8217;n\u00fcn GSIAD veri taban\u0131nda payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Bir grup uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131, bu verilerden hareketle Kovid-19&#8217;un pazarda sat\u0131lan rakun k\u00f6peklerinden insanlara bula\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fi hipotezini ortaya atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ancak \u00c7in&#8217;in bunun hemen ard\u0131ndan payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 genetik bilgileri veri taban\u0131ndan silmesi, \u015feffafl\u0131\u011fa dair yeni tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>DS\u00d6 Genel Sekreteri Tedros Adhanom Ghebreyesus, \u00c7in&#8217;i Kovid-19&#8217;un k\u00f6kenine \u0131\u015f\u0131k tutabilecek verileri ge\u00e7 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu konuda gayr\u0131 \u015feffaf bir tutum izledi\u011fi gerek\u00e7esiyle ele\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n<h3>Kovid-19 ilk kez Vuhan&#8217;daki g\u0131da pazar\u0131nda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc<\/h3>\n<p>D\u00fcnya, Kovid-19 salg\u0131n\u0131ndan ilk kez, \u00c7in&#8217;in 31 Aral\u0131k 2019&#8217;da Hubey eyaletine ba\u011fl\u0131 Vuhan kentinde &#8220;kayna\u011f\u0131 bilinmeyen gizemli solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n&#8221; ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcne (DS\u00d6) bildirmesiyle haberdar olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Hastal\u0131k, ilk kez Vuhan&#8217;da deniz \u00fcr\u00fcnleri g\u0131da pazar\u0131n\u0131 ziyaret eden ki\u015filerde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, sebebi anla\u015f\u0131lamayan &#8220;solunum rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131&#8221; \u015fikayetiyle ilk hasta, 17 Kas\u0131m 2019&#8217;da hastaneye ba\u015fvurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Akci\u011fer iltihaplanmas\u0131na yol a\u00e7an hastal\u0131\u011fa yarasalarda bulunan bir beta koronavir\u00fcs\u00fcn mutasyona u\u011fram\u0131\u015f hali oldu\u011fu tahmin edilen, daha \u00f6nce bilinmeyen t\u00fcrdeki bir koronavir\u00fcs\u00fcn sebep oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<h3>DS\u00d6 heyeti Vuhan&#8217;da ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fc<\/h3>\n<p>DS\u00d6, 2021 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda, Kovid-19&#8217;un k\u00f6kenlerini ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere, ilk vakalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00c7in&#8217;in Vuhan kentine uluslararas\u0131 bilim insanlar\u0131ndan olu\u015fan bir heyet g\u00f6ndermi\u015fti.<\/p>\n<p>Heyet, \u015fehirde ilk vakalar\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Vuhan Deniz \u00dcr\u00fcnleri G\u0131da Pazar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra vir\u00fcs\u00fcn kaza sonucu d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen Vuhan Viroloji Enstit\u00fcs\u00fcnde de incelemeler yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>2002-2003 y\u0131llar\u0131nda \u00c7in&#8217;i ve Asya \u00fclkelerini etkileyen Akut Solunum Yolu Sendromu (SARS) salg\u0131n\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, yarasa koronavir\u00fcslerinin genetik bilgilerinin oldu\u011fu bir ar\u015fiv olu\u015fturmak amac\u0131yla kurulan enstit\u00fc, Kovid-19&#8217;un buradaki laboratuvarda yapay olarak \u00fcretildi\u011fi ve yanl\u0131\u015fl\u0131kla d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131na konu olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u00c7inli yetkililer, s\u00f6z konusu iddialar\u0131 reddetmi\u015f, Kovid-19&#8217;un ba\u015fka bir \u00fclkede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve ithal dondurulmu\u015f deniz \u00fcr\u00fcnleriyle \u00fclkeye geldi\u011fine dair kan\u0131tlanmayan kar\u015f\u0131 iddialar ortaya atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezi (CDC) hafta sonunda Pekin&#8217;de Kovid-19&#8217;un k\u00f6keninin ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ilgili veri ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenledi. Kovid-19&#8217;un k\u00f6kenine ili\u015fkin uluslararas\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131yla yeterli bilgi payla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na dair ele\u015ftirilere yan\u0131t veren kurum yetkilileri ve bilim insanlar\u0131, ge\u00e7en hafta uluslararas\u0131 bilim dergisi &#8220;Nature&#8221;da payla\u015f\u0131lan DNA verilerinin vir\u00fcs\u00fcn insan k\u00f6kenine i\u015faret etti\u011fini \u00f6ne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2004,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}