<\/p>\n
AK Parti Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Parti S\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u00d6mer \u00c7elik, parti genel merkezinde d\u00fczenlenen AK Parti Merkez Y\u00fcr\u00fctme Kurulu (MYK) toplant\u0131s\u0131 devam ederken bas\u0131n toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenledi.<\/p>\n
Cumhuriyet’in 100. y\u0131l\u0131n\u0131n hafta sonunda kutlanaca\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan \u00c7elik, kutlama etkinliklerinin kapsaml\u0131 bir \u015fekilde icra edilece\u011fini, Ankara’daki t\u00f6renlerden sonra \u0130stanbul’da da yap\u0131lan haz\u0131rl\u0131klarla b\u00fct\u00fcn milletin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde Cumhuriyet’in 100. y\u0131l\u0131n\u0131n \u015fan, \u015ferefle kutlanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
“Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler i\u00e7inde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’ni kurarak, bizi yok etmek isteyenlere kar\u015f\u0131 bir kere daha tarihte var\u0131z, buraday\u0131z ve hi\u00e7bir yere gitmiyoruz, mesaj\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde verdik.” diyen \u00c7elik, Cumhuriyet’in demokrasiyle ta\u00e7lanmas\u0131 m\u00fccadelesinin de \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131lara, darbe giri\u015fimlerine ra\u011fmen bug\u00fcnlere kadar geldi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminden itibaren yap\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc devrimlerin, Cumhuriyet’in demokrasiyle ta\u00e7lanmas\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc vesayet egemenli\u011finin sona erdirilmesi bak\u0131m\u0131ndan son derece tarihi oldu\u011funu vurgulayan \u00c7elik, “Geldi\u011fimiz noktada, bir kez daha T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’na b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven ve gururla bak\u0131yoruz. \u015ean ve \u015ferefle Cumhuriyetimizin 100. ya\u015f\u0131n\u0131 kutluyoruz. Bir kere daha milletimizin bayram\u0131n\u0131 tebrik ediyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00c7elik, Gazze’deki olaylar devam ederken insani durumun da herkesin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde giderek a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Bu \u00e7er\u00e7evede T\u00fcrk milletinden gelen taleplerin, b\u00fcy\u00fck bir vicdani ve insani duru\u015f olarak g\u00f6sterilmesi i\u00e7in cumartesi g\u00fcn\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir mitingin \u0130stanbul’da icra edilece\u011fini an\u0131msatan \u00c7elik, Gazze’deki insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ablukan\u0131n kabul edilemez oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6stereceklerini dile getirdi.<\/p>\n
Gelinen son noktada vahim geli\u015fmelerin s\u00f6z konusu oldu\u011funu, \u00e7ocuklar\u0131n hastanedeki hayatlar\u0131yla ilgili kayg\u0131n\u0131n herkes taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran \u00c7elik, bug\u00fcn maalesef o hastanelerin b\u00fct\u00fcn altyap\u0131s\u0131n\u0131n yok edildi\u011fini, \u00e7ocuklara ve yaral\u0131lara hizmet veremez hale geldi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\u00d6len Filistinli say\u0131s\u0131n\u0131n 5 bine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yar\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ocuk oldu\u011funu ifade eden \u00c7elik, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Kad\u0131n ve masum insanlar g\u00fcnlerdir bombalanarak hayatlar\u0131n\u0131 kaybediyorlar. Yaral\u0131lar\u0131n tedavi edilmesi i\u00e7in herhangi bir sa\u011fl\u0131k altyap\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Gazze, facia \u00fczerine facia eklenerek b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n s\u0131nav verdi\u011fi bir yer haline gelmi\u015f durumda. \u0130nsan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin bunu soyk\u0131r\u0131m olarak adland\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in asl\u0131nda bir uyar\u0131 i\u015fareti. B\u00fct\u00fcn bunlar olurken Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler ne yap\u0131yorlar? Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, Filistin’e destek y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini engellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, Filistin bayra\u011f\u0131n\u0131 su\u00e7 unsuru haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Allah’tan Bat\u0131’n\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesindeki ba\u015fkentlerde vicdanl\u0131 insanlar soyluluk, asalet g\u00f6stererek mazlum insanlar\u0131n yan\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 ifade eden b\u00fcy\u00fck y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flere imza at\u0131yorlar. Belki de bu h\u00fck\u00fcmetlerle d\u00fcnya halklar\u0131 aras\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck ayr\u0131\u015fmalardan biri bu \u015fekilde ya\u015fanm\u0131\u015f oluyor.”<\/p>\n
Bat\u0131l\u0131 liderlerin de \u0130srail’i d\u00fczenli olarak ziyaret ettiklerini, hepsinin ezberledi\u011fi, ortakla\u015fa “\u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131 var” c\u00fcmlesini kurdu\u011funu s\u00f6yleyen \u00c7elik, egemen her devletin kendini savunma hakk\u0131n\u0131n oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Ancak \u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131n\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00c7elik, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“\u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131, savunmas\u0131z sivillerin \u00fczerine bomba ya\u011fd\u0131rma, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeyi i\u00e7ine s\u00fcr\u00fckleyece\u011fi bir b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 tetikleyebilecek b\u00fcy\u00fck bir provokasyona imza atmak de\u011fildir. Bat\u0131l\u0131 liderlerin \u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131ndan bahsederlerken ayn\u0131 zamanda da Filistinli \u00e7ocuklar\u0131n, masum sivillerin ya\u015fama hakk\u0131ndan ve Gazze’nin insanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde yok edilme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 herkesin durmas\u0131 gerekti\u011finden de bahsetmeleri gerekir. Bug\u00fcn sadece \u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131ndan bahsedip bu c\u00fcmleyi yaln\u0131z ba\u015f\u0131na b\u0131rakmak ‘\u0130srail’e sen daha \u00e7ok katliam yap, cinayet i\u015fle’ demekten ba\u015fka bir anlama gelmemektedir. \u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131, uluslararas\u0131 hukuk kurallar\u0131 i\u00e7erisinde olur. Hukuka ve insan haklar\u0131na riayet i\u00e7erisinde olur. E\u011fer siz masum \u00e7ocuklar\u0131n ve sivillerin cesetleri \u00fczerinden kendini savunma hakk\u0131 var diye konu\u015fursan\u0131z, bu ‘daha \u00e7ok insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcn’ demekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramaz.”<\/p>\n
\u00c7elik, t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnlerdir \u0130srail’in Gazze’ye y\u00f6nelik kara harekat\u0131n\u0131n ne t\u00fcr korkun\u00e7 sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
“Kara harekat\u0131 hem insani hem de b\u00f6lgesel bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 tetikleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan korkun\u00e7 sonu\u00e7lar do\u011furacakt\u0131r. Kara harekat\u0131na odaklanm\u0131\u015fken \u015fu an bile devam eden hava harekat\u0131n\u0131n bundan daha az korkun\u00e7 sonu\u00e7lar do\u011furdu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.” diyen \u00c7elik, \u015funlar\u0131 kaydett\u0130.<\/p>\n
“Kara harekat\u0131n\u0131n korkun\u00e7lu\u011fundan bahsederken \u015fu anki hava harekatlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 facian\u0131n normalle\u015fmemesi laz\u0131m. Kendisine yap\u0131lan sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verirken 2 milyona yak\u0131n sivilin, yakla\u015f\u0131k 1,1 milyonunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Gazze’nin kuzeyini bu \u015fekilde bombalamaya kimin hakk\u0131 var? Bu kadar insan\u0131n \u00fczerine bomba ya\u011fd\u0131rmaya kimin hakk\u0131 var? T\u00fcm d\u00fcnya Gazze’ye insani yard\u0131m\u0131 konu\u015furken \u0130srail ise Gazze’yi insans\u0131z toprak par\u00e7as\u0131 haline getirme pe\u015finde. Herkes insani yard\u0131mdan bahsederken \u0130srail’in, Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin ne yapmak istedi\u011fini g\u00f6rmek bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken budur. Filistinlileri M\u0131s\u0131r’a m\u0131, ba\u015fka bir \u00e7\u00f6le mi s\u00fcrelim diye plan geli\u015ftiriyorlar. Gazze’nin herhangi bir kara harekat\u0131yla insans\u0131z toprak par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir hedef olur, b\u00f6lgede \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7ar.”<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7elik, Gazze’nin bir a\u00e7\u0131k hava hapishanesi durumunda oldu\u011funu, 2007’den beri d\u00fcnyan\u0131n en a\u011f\u0131r \u015fartlar\u0131n\u0131n, modern zaman\u0131n en uzun s\u00fcren i\u015fgallerinden birinin devam etti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Kime sorulsa “\u0130ki devletli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmden yanay\u0131z” cevab\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran \u00c7elik, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“\u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcmden yanay\u0131z, diyenlerin iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in uygulanabilir bir protokol\u00fc, uygulama plan\u0131 var m\u0131d\u0131r? Bir uygulama plan\u0131 da yok. \u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcmden bahsedip arkas\u0131ndan Gazzelilerin, Bat\u0131 \u015eeria’dakilerin \u00f6l\u00fcmlerini seyretmek, bu iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bu \u015fekilde dillendirmek de asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu zul\u00fcmlere seyirci kalmak anlam\u0131na geliyor. \u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcmden bu saatten sonra bir uygulama, eylem plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bahsedilmesi gerekir. Net bir durum var. \u0130\u015fgali g\u00f6rmezden gelerek herhangi bir \u015fekilde bu b\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve normalle\u015fmenin sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.”<\/p>\n
\u0130srail ile Filistin aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n sona ermesi ve iki devletli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn hayata ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fine vurgu yapan \u00c7elik, “Sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc askeri de\u011fil, sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc siyasidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcnk\u00fc \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan tablo, bundan \u00f6nceki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karan tablo bu i\u015fgalin neticesi olarak g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. \u0130\u015fgal sona ermeden iki devletli, ba\u015fkenti Do\u011fu Kud\u00fcs olan, co\u011frafi b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe sahip bir Filistin devleti kurulmadan bu meselenin herhangi bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Filistin’de i\u015fgal g\u00f6rmezden gelinerek bir normalle\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00c7elik, ancak i\u015fgal devam etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, olumsuzluklar olumlu ve anlaml\u0131 siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e herhangi bir \u015fekilde gerilimlerin sona ermesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
\u00c7elik, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“B\u00fct\u00fcn bunlar olurken Amerika Birle\u015fik Devletleri kurallara dayal\u0131 d\u00fczenden bahsediyor. Kurallara dayal\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczenin olmas\u0131 i\u00e7in herkesin hukuk i\u00e7erisinde hareket etmesi gerekir. \u0130srail’in kendini savunma hakk\u0131 diyerek \u00e7oluk \u00e7ocuk \u00f6ld\u00fcrme hakk\u0131n\u0131 savunanlar veya bunu g\u00f6rmezden gelenler kurallara dayal\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczenin en b\u00fcy\u00fck \u015fu anda provokat\u00f6r\u00fc durumundalar. Buna kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck provokasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirenler durumundalar. Bir yandan Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131, bir yandan da yakla\u015fan, gelecek y\u0131l yap\u0131lacak Amerika se\u00e7imleri sebebiyle bir i\u00e7 siyaset konusu, bir i\u00e7 siyaset yar\u0131\u015f\u0131 haline gelmesi sebebiyle bu kadar insan bu bombalar\u0131n alt\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor.”<\/p>\n
B\u00f6lgede olaylar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an ilk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekenin, bar\u0131\u015f akl\u0131yla ve siyasi ak\u0131lla, buna y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcm kapasitesiyle meselenin nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7eken \u00c7elik, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin ilk yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey ne oldu? Oraya sava\u015f gemisi g\u00f6ndermek oldu, u\u00e7ak gemisi g\u00f6ndermek oldu. \u015eimdi gelinen noktada da maalesef \u00e7ok daha vahim bir \u015fekilde Gazze tipi co\u011frafyalarda deneyim sahibi birtak\u0131m Amerikal\u0131 askeri yetkililerin \u0130srail’e g\u00f6nderilece\u011finden bahsediyorlar. Ne i\u00e7in? \u0130srail’in yapmas\u0131ndan bahsetti\u011fi kara harekat\u0131na destek olmak \u00fczere. Yani \u015fimdi hem kurallara dayal\u0131 d\u00fczenden bahsedeceksiniz hem de bir yere daha \u00e7ok adam \u00f6ld\u00fcrebilsinler diye birtak\u0131m askeri yetkililer g\u00f6ndereceksiniz. Ba\u015f\u0131ndan beri bu \u015fekilde bir tutum ortaya konulmas\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 de\u011fil, tam tersine b\u00f6lgedeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fcy\u00fctecek maalesef \u00e7ok yanl\u0131\u015f odakl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131n oldu\u011funu herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde g\u00f6stermi\u015ftir.”<\/p>\n
\u00c7elik, Amerikal\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n isyan etti\u011fi bombalamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda sadece u\u00e7ak gemisi, sava\u015f gemisi g\u00f6ndererek ya da benzeri co\u011frafyalarda deneyimli askeri yetkili g\u00f6ndereceklerini s\u00f6yleyerek \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n derinle\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamaktan ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu’nun olaylar ba\u015flar ba\u015flamaz, “\u00d6yle \u015feyler yapaca\u011f\u0131z ki b\u00fct\u00fcn Orta Do\u011fu’daki harita de\u011fi\u015fecek.” dedi\u011fini aktaran \u00c7elik, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Daha sald\u0131r\u0131 olur olmaz, olaylar ba\u015flar ba\u015flamaz Netanyahu’nun \u00e7\u0131k\u0131p da Orta Do\u011fu haritas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye soyunmas\u0131, burada mevcut herhangi bir \u015fekilde bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesinden \u00f6te bunu vesile addedip birtak\u0131m ba\u015fka planlar\u0131n hayata ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz? B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi, 360 kilometrekarelik bir alana Gazze’nin \u00fczerine y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumda. Bu g\u00fc\u00e7lerin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler de \u015fimdi oraya sava\u015f gemileri g\u00f6nderiyorlar, Gazze a\u00e7\u0131klar\u0131na. D\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn vekalet sava\u015flar\u0131, d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi 360 kilometrekarelik Gazze topra\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine boca ediliyor. Peki b\u00fct\u00fcn bunlar olurken ne oluyor? Orada a\u00e7\u0131k hava hapishanesi i\u00e7inde ya\u015fayan 2 milyon insan her g\u00fcn bombalan\u0131yor, her g\u00fcn \u00f6l\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7 satranc\u0131 i\u00e7erisinde, b\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesi, b\u00fct\u00fcn bu vekalet sava\u015flar\u0131 i\u00e7erisinde masum insanlar \u00f6lmeye devam ediyor.”<\/p>\n
\u00c7elik, Gazze’de ya\u015fananlar\u0131n uluslararas\u0131 d\u00fczenin her t\u00fcrl\u00fc me\u015fruiyetinin iflas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini belirterek, bundan sonra diplomatik ak\u0131lla girilecek yere sava\u015f akl\u0131yla girilirse, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisiyle gidilecek bir yere u\u00e7ak gemisiyle gidilirse, buradaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n derinle\u015fmesine ve bu derinle\u015fmenin daha \u00e7ok insan \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7mas\u0131na imkan verilirse o zaman ba\u015fka g\u00fc\u00e7lerin de ayn\u0131 \u015fekilde hareket edece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u00c7elik, Filistinlilerin bir \u00e7\u00f6z\u00fcmm\u00fc\u015f gibi M\u0131s\u0131r’a s\u00fcrg\u00fcn edilmesinden bahsedilmesinin ahlaks\u0131z bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu dile getirerek, “Siz tutacaks\u0131n\u0131z Filistinlilerin kendi topra\u011f\u0131ndan, ‘Biz bu topraklardan s\u00fcr\u00fcyoruz ve sizi ba\u015fka bir \u00fclkenin topraklar\u0131na g\u00f6nderiyoruz’ diyeceksiniz. Kimin hakk\u0131 var buna? Buras\u0131 Filistin topra\u011f\u0131. Siz bu insanlar\u0131 hem bombalayacaks\u0131n\u0131z hem \u00f6ld\u00fcreceksiniz, arkas\u0131ndan da ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na olumsuz cevap vereceksiniz, arkas\u0131ndan da gelin 2 milyon ki\u015fiyi M\u0131s\u0131r’a g\u00f6nderelim… 2 milyon ki\u015finin bir ba\u015fka \u00fclke g\u00f6nderilmesi, kendi yerlerinden zorla g\u00f6\u00e7 ettirilmesinin ne kadar b\u00fcy\u00fck bir facia do\u011furaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ne kadar b\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k dram\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu bir b\u00f6lgede ne kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7alkant\u0131lara sebep verece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Filistinlilerin, M\u0131s\u0131r’a g\u00f6nderilmesi teklifinin Filistin Devleti’ni tamamen ortadan kald\u0131racak bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funa dikkati \u00e7eken \u00c7elik, “Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z olay\u0131n oldu\u011fu ilk andan itibaren her iki taraftan da sivillerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn hayata ge\u00e7mesinin bu i\u015fin nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc oldu\u011funu ifade eden \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir diplomasi y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, elindeki b\u00fct\u00fcn imkan ve kabiliyetlerle ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131 ve siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in \u015fu anda en g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r.” dedi.<\/p>\n
\u00c7elik, ne herhangi bir \u015fekilde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n derinle\u015fmesi, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n derinle\u015fmesinden bir siyasi proje \u00e7\u0131karmak isteyen \u00fclkelerin yan\u0131nda duracaklar\u0131n\u0131 ne de herhangi bir \u015fekilde sivil \u00f6l\u00fcmlerinin yan\u0131nda duracaklar\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsine kar\u015f\u0131 bir \u015fekilde bir siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn hayata ge\u00e7mesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. O sebeple derhal acilen ate\u015fkes ilan edilmesi gerekir. Bu ate\u015fkesin bir garant\u00f6rl\u00fck alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir ve t\u00fcm taraflar\u0131n elindeki sivil rehineleri derhal serbest b\u0131rakmas\u0131 gerekir, \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlar ba\u015fta olmak \u00fczere. Ondan sonra da iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in b\u00fct\u00fcn uluslararas\u0131 toplumun elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131 gerekir. Aksi halde bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda duran herkes bu cinayete ortak olur.”<\/p>\n
Ate\u015fkesten bahsedildi\u011finde bunu veto edenlerin vetonun neticesinin binlerce \u00e7ocu\u011fun \u00f6l\u00fcm\u00fc anlam\u0131na geldi\u011fini bilmiyormu\u015f gibi hareket etti\u011fine i\u015faret eden \u00c7elik, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131 ba\u015fkentlerde ayakta ama Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler tam tersi bir yere bak\u0131yorlar. O sebeple devlet akl\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n, bar\u0131\u015f perspektifini ortaya koyman\u0131n, siyasi ak\u0131lla hareket etmenin ve diplomatik akl\u0131 devreye sokman\u0131n zaman\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 terk ederek bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirme pe\u015finde ko\u015fmak, diplomasiyi bir kenara b\u0131rakmak, siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakmak, ate\u015fkesi reddetmek, insani yard\u0131mlar\u0131 engellemek gibisinden bir \u015fey, bir devlete yak\u0131\u015fan de\u011fil, bir cinayet \u015febekesine yak\u0131\u015fan bir davran\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7elik, devletlerin, me\u015fruiyetlerine ald\u0131klar\u0131 hukuka g\u00f6re hareket etmeleri gerekti\u011fine vurgu yaparak, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Devletler, \u00f6rg\u00fctler gibi hareket etmeye ba\u015flarsa bunun arkas\u0131nda herhangi bir \u015fekilde kimsenin huzur i\u00e7inde ya\u015fayaca\u011f\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczen kalmaz. Onun i\u00e7in derhal ate\u015fkes ilan edilmeli, \u00e7at\u0131\u015fmalar durmal\u0131 insani yard\u0131mlar en g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde b\u00f6lgeye herhangi bir miktar k\u0131s\u0131tlamas\u0131 olmadan b\u00f6lgenin insani ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 tam kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde girmeli ve sivil rehineler serbest b\u0131rak\u0131larak siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in ilk ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7er\u00e7evede Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n bu mesaisi en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde devam ediyor, devam edecek. Devletimizin elindeki b\u00fct\u00fcn imkan ve kabiliyetler, bu s\u00f6yledi\u011fimiz bar\u0131\u015f perspektifinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, bu bombalamalar\u0131n durmas\u0131, bundan \u00f6te cinayetlerin i\u015flenmemesi i\u00e7in bu faaliyetleri s\u00fcrd\u00fcrecekler.”<\/p>\n
“T\u00fcrkiye’nin \u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131nda garant\u00f6rl\u00fck rol\u00fcne” ili\u015fkin soruya \u00c7elik, ilk olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekenin ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ate\u015fkes sa\u011fland\u0131ktan sonra garant\u00f6r olarak bulunacak \u00fclkeler aras\u0131nda karar\u0131n verilece\u011fini belirten \u00c7elik, “Ancak burada bir hususa dikkatinizi \u00e7ekmek isterim. Birileri garant\u00f6rl\u00fckten \u015funu anl\u0131yorlar yani oraya ate\u015fkes olduktan sonra bir uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 yerle\u015fsin ve t\u00fcm mesele orada bitsin. Orada bitsin demek, fiilen Gazze’deki Filistin egemenli\u011fini ortadan kald\u0131rmak anlam\u0131na gelir. O uluslararas\u0131 g\u00fcc\u00fc sadece \u0130srail’i muhatap alan, Gazzelileri, me\u015fru Filistin y\u00f6netimini muhatap almayan bir g\u00fc\u00e7 olarak konu\u015fland\u0131rmak da orada sadece tek tarafl\u0131 bir g\u00fcvenlik sa\u011flayaca\u011f\u0131 i\u00e7in sonu\u00e7 olarak iki devletli perspektifini ortadan kald\u0131ran manaya gelir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn garant\u00f6r\u00fc olacak bir modelin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istediklerini ifade eden \u00c7elik, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bizim s\u00f6yledi\u011fimiz \u015fey birinci olarak ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131yla birlikte bu garant\u00f6rl\u00fck olmal\u0131. Bu, ayn\u0131 zamanda iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn garant\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131nda i\u015flemelidir. \u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm perspektifine gitmeden arkas\u0131ndan bir uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 gelsin ve i\u015f burada bitsin dedi\u011finizde uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 tek tarafl\u0131 olarak sadece \u0130srail y\u00f6netimini muhatap almaya ba\u015flar. Filistin y\u00f6netimini muhatap almamaya ba\u015flar. \u015eu anda bunu olu\u015fturabilecek birtak\u0131m Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin verdikleri mesajlar\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz. Uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 konu\u015fland\u0131rma i\u015fi, \u0130srail’in ‘gel benim g\u00fcvenli\u011fimi sa\u011fla, Filistin y\u00f6netimini tan\u0131ma’ gibisinden bir yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n neticesi olur. S\u00f6yledi\u011fimiz bu de\u011fil; bu, tam tersine iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcme girecek bir \u015fekilde ate\u015fkesin garant\u00f6r\u00fc olacak.”<\/p>\n
AK Parti ve MHP aras\u0131nda kurulan se\u00e7im komisyonunun toplanmas\u0131 \u00fczerine \u00c7elik, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan ile MHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Devlet Bah\u00e7eli’nin bug\u00fcn bir g\u00f6r\u00fc\u015fme ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini an\u0131msatarak “AK Parti heyeti kendi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rd\u0131. MHP heyeti de kendi i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu takvim yak\u0131n zamanda i\u015flemeye ba\u015flar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Bah\u00e7eli’nin Gazze’ye ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ili\u015fkin bir soru \u00fczerine \u00c7elik, \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n
“Say\u0131n Bah\u00e7eli’nin Gazze konusundaki insani, vicdani ve siyasi hassasiyetini \u015f\u00fckranla kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Burada b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n \u015fu anda dikkatinin odakland\u0131\u011f\u0131 bu yer, ayn\u0131 zamanda bizim tarihimizin ve milletimizin duygular\u0131n\u0131n da \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir par\u00e7as\u0131. Tarih boyunca b\u00f6yle oldu, bug\u00fcn de b\u00f6yle ama \u015fimdi birileri \u00e7\u0131k\u0131p da ‘bizim bu co\u011frafyayla ilgimiz yokmu\u015f, bizim Filistin davas\u0131yla bir ilgimiz yokmu\u015f’ gibi birtak\u0131m a\u00e7\u0131klamalar\u0131 temelsiz bir \u015fekilde herhangi bir dayana\u011f\u0131 olmadan yapabiliyor. Hatta Filistin davas\u0131n\u0131n bu insani taraf\u0131n\u0131 savunmakla milli davalar\u0131 savunmak aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki varm\u0131\u015f gibisinden bir tablo ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bunlar yanl\u0131\u015ft\u0131r. Say\u0131n Bah\u00e7eli’nin ortaya koydu\u011fu insani, vicdani siyasi yakla\u015f\u0131m tabii ki takdire \u015fayand\u0131r. Bu konuda bir ayr\u0131m\u0131z, gayr\u0131m\u0131z yoktur.”<\/p>\n
\u00c7elik, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Antony Blinken’in Orta Do\u011fu ziyaretinde T\u00fcrkiye’yi ziyaret etmemesine ili\u015fkin soruya, “Amerika D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131’n\u0131n b\u00f6lge turu yaparken T\u00fcrkiye gibi bir a\u011f\u0131rl\u0131k merkezine u\u011framamas\u0131 ortaya koydu\u011fu diplomatik faaliyetin ne kadar eksik ve vizyonsuz oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Zaten T\u00fcrkiye’ye geldi\u011finde de duyaca\u011f\u0131 neydi? Yani buraya bu bahsetti\u011fim \u015fekilde bu sava\u015f gemilerini, u\u00e7ak gemilerini g\u00f6ndermenin bir manas\u0131 yok. Orada ‘bir diplomasi, bar\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fturmas\u0131 gerekiyor’ mesaj\u0131n\u0131 duyacakt\u0131 ama anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla bunu duymak istemiyorlar. B\u00f6lgeye yapt\u0131klar\u0131 ziyarete tek tarafl\u0131 tezlerinin kabul\u00fc i\u00e7in birtak\u0131m yoklamalar ya da test etmeler \u015feklinde ge\u00e7iyor ama bu a\u00e7\u0131dan da \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bunu yapanlar\u0131n asl\u0131nda planlamalar\u0131n\u0131n, diplomatik akl\u0131 i\u015fletme bi\u00e7imlerinin ne kadar zaaf i\u00e7erisinde oldu\u011funu g\u00f6sterir.” kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Blinken’in, Yahudi olarak \u0130srail’e gitti\u011fini s\u00f6ylemesinin ele\u015ftiren \u00c7elik, “Kud\u00fcs’te M\u00fcsl\u00fcmanlar, Yahudiler ve Hristiyanlar var. Biz hepsinin bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015famas\u0131n\u0131 istiyoruz. Biz Filistinli \u00e7ocuklar\u0131n da \u0130srailli \u00e7ocuklar\u0131n da rahat uyumas\u0131n\u0131 istiyoruz ama bug\u00fcn Filistinli \u00e7ocuklar\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n \u00fczerine bomba ya\u011fd\u0131r\u0131rken bunlar birtak\u0131m seri cinayetlere kurban giderken \u00e7\u0131k\u0131p oraya ‘ben buraya Yahudi kimli\u011fimle geldi\u011fim’ gibisinden dini aidiyete at\u0131f yapmak son derece yanl\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden’in, Ukrayna ve \u0130srail’e yard\u0131m paketini ayn\u0131 \u00e7er\u00e7eveye almas\u0131na y\u00f6nelik bir soru \u00fczerine de \u00c7elik, “Ukrayna ve \u0130srail’e ayn\u0131 yard\u0131m\u0131, bir paket olarak ele almas\u0131, toptanc\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n, diplomatik bir ak\u0131lla yakla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131yla \u015fu anda Filistin’de ger\u00e7ekle\u015fenler iki ayr\u0131 olay. Ne dinamikleri benziyor ne tarihleri benziyor ne de \u015fu anki akt\u00fcel durumlar\u0131 benziyor. Burada bunun ikisini ayn\u0131 kefeye koydu\u011funuz zaman t\u00fcm bir b\u00f6lgede Filistin, \u0130srail ve Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinde \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirmekten ba\u015fka bir i\u015f yapmam\u0131\u015f olursunuz. Maalesef Amerikan diplomasisinin herhangi bir \u015fekilde diplomatik birikimini meydanda g\u00f6rm\u00fcyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00c7elik, \u0130sve\u00e7’in NATO’ya kat\u0131l\u0131m protokol\u00fc ve F-16 konusu hakk\u0131ndaki soruyu, \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n
“Meclis’e g\u00f6nderilmesi, siyasi iradenin tasarrufu ama Meclis’in ge\u00e7mesi, ge\u00e7ip ge\u00e7memesi y\u00fcce meclisin tasarrufu olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcce Meclis bunu de\u011ferlendirecektir. Meclis Ba\u015fkan\u0131m\u0131z T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nd\u00fckten sonra komisyona g\u00f6nderildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
F-16 konusunda da \u0130sve\u00e7’in bu ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine kar\u015f\u0131 att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar konusunda da ilerlemeler var. Bunlar\u0131 kaydediyoruz. Tabii s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz durumlar da var ama sonu\u00e7 olarak bunu takdir edecek olan y\u00fcce meclistir. Meclis Ba\u015fkan\u0131’m\u0131z\u0131n komisyona g\u00f6ndermesi, komisyonda bunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yla birlikte ortaya \u00e7\u0131kacak tabloyla takvim i\u015fleyecek. Bunlar ger\u00e7ekle\u015fmeden takvim konusunda \u015fu anda bir \u015fey s\u00f6yleyemiyoruz.”<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7elik, AK Parti’nin yerel se\u00e7imlere y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin soruya ise \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi:<\/p>\n
“\u015eu ana kadar bir kamp de\u011ferlendirmesi yapmad\u0131k. Bildi\u011finiz gibi uluslararas\u0131 g\u00fcndem yo\u011fun. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131z\u0131n \u00e7ok yo\u011fun bir mesaisi var. Kas\u0131m ay\u0131 da \u00e7ok yo\u011fun bir \u015fekilde ge\u00e7ecek. Tabii milletvekillerimizle bulu\u015fma i\u00e7in ba\u015fka imkanlar\u0131m\u0131z da var. Adayla ilgili kriterlerimiz zaten belli. Bu kriterlerin birtak\u0131m ilkeler temelinde ahlaki temelde olanlar\u0131 var, birtak\u0131m da siyasi temelde olanlar\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bu kriterler hassasiyetle uygulanacak.”<\/p>\n