Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde yaban hayat\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar da yapan G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, AA muhabirine, son zamanlarda \u015fehre inen ay\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n insanlar\u0131 tedirgin etti\u011fini belirtti.<\/p>\n
G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, ay\u0131lar\u0131n T\u00fcrkiye’deki en b\u00fcy\u00fck c\u00fcsseli y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlardan oldu\u011funu ve ekosistemin \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Besin zincirinde hep\u00e7il grubunda yer alan ay\u0131lar\u0131n koku alma duyular\u0131n\u0131n \u00e7ok geli\u015fmi\u015f ve hareket alanlar\u0131n\u0131n geni\u015f oldu\u011funa vurgu yapan G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Besin bulmak i\u00e7in koku duyular\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi kullan\u0131rlar. Ay\u0131lar orman i\u00e7erisinde beslenme alanlar\u0131nda yetersiz besin kaynaklar\u0131na sahip olurlarsa kokuyu takip ederek insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentsel alanlara do\u011fru da hareket etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu y\u00fczden kent merkezlerine inerek hem kendisi i\u00e7in hem de yavrular\u0131 i\u00e7in besin kaynaklar\u0131n\u0131 bulma ihtiyac\u0131n\u0131 giderirler. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Karab\u00fck \u015fehir merkezinde g\u00f6r\u00fclen ay\u0131 ailesi, benzer durumda besin bulmak i\u00e7in kente indiler \u00e7\u00fcnk\u00fc orman i\u00e7erisindeki ay\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131 nedeniyle habitat d\u00fczeninde bir rekabet olu\u015ftu. Daha geni\u015f alanlara yay\u0131lma durumlar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/54a427bf-71c5-4e63-a83d-6196709e92a3\/009_2023%2F003_2023%2F13_Ekim%2F15%2F20231019_2_60783374_93832133.jpg\"\/)
<\/p>\n
G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, Karab\u00fck \u015fehir merkezinin ormanlarla i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011funu dile getirerek, “Do\u011frudan ormandan \u015fehre inebilecek k\u0131sa bir mesafeye sahip. \u015eehrin \u00e7evresinde yiyecek art\u0131klar\u0131 ile besin kaynaklar\u0131 da var. Kokuyu takip ederek gelebiliyorlar. \u015eehrin i\u00e7erisine geldiklerinde insanlarla mutlaka kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Ay\u0131lar\u0131n yerle\u015fim yerlerine inmesinin \u00f6nlenmesine ili\u015fkin \u00f6nerilerde bulunan G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Ay\u0131lar\u0131n ormanda tutulmas\u0131, yaban hayat\u0131n\u0131n y\u00f6netilmesi ve ay\u0131 y\u00f6netim plan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Ay\u0131lar\u0131n beslenmeleri i\u00e7in gerekli olan tohumlu bitkiler, ya\u011fl\u0131 bitkiler, ho\u015fland\u0131klar\u0131 besin kaynaklar\u0131, bitki t\u00fcrleri, mantarlar\u0131n oldu\u011fu alanlar\u0131n bozulmamas\u0131 gerekiyor ki besin kaynaklar\u0131n\u0131 buradan tedarik etsinler. Ay\u0131lar\u0131n insanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmamalar\u0131 gerekiyor. Ay\u0131lar\u0131n orman alanlar\u0131ndaki ya\u015fam kalite d\u00fczeyleri bozulursa yeni beslenme alanlar\u0131 aramak zorunda kal\u0131rlar. Karab\u00fck’te kent merkeziyle orman aras\u0131nda uzun mesafeli tar\u0131m alanlar\u0131 olsayd\u0131 ay\u0131lar b\u00fcy\u00fck ihtimalle \u015fehir merkezine u\u011framayacaklard\u0131.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/54a427bf-71c5-4e63-a83d-6196709e92a3\/009_2023%2F003_2023%2F13_Ekim%2F15%2F20231019_2_60783374_93832136.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Ay\u0131lar ‘k\u0131\u015f uykusu’na ge\u00e7meden a\u015f\u0131r\u0131 beslenme ihtiyac\u0131 duyar”<\/h3>\n
G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, ay\u0131lar\u0131n yazdan sonra 2-3 ay hiperfaji (a\u015f\u0131r\u0131 beslenme) denilen d\u00f6neme girdi\u011fini anlatarak “Ay\u0131lar; eyl\u00fcl, ekim ve kas\u0131m aylar\u0131nda ‘k\u0131\u015f uykusu’ dedi\u011fimiz d\u00f6neme ge\u00e7meden \u00f6nce a\u015f\u0131r\u0131 beslenme ihtiyac\u0131 duyarlar. Bu d\u00f6nemde g\u00fcnde 8 bin kaloriye yak\u0131n beslenmeleri gerekir. Bunu bulamazlarsa geni\u015f alanlara hareket ederek besin kayna\u011f\u0131n\u0131 takip etmek zorunda kal\u0131rlar.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Hiperfaji d\u00f6neminde ay\u0131lar\u0131n insanlarla kar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131 i\u00e7in do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131na takviye g\u0131dalar\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten G\u00fcng\u00f6ro\u011flu, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Ay\u0131 vurma cezas\u0131 50 bin lira. Ay\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ate\u015fli silahlar kullanmak, tehlikeli sonu\u00e7lar olu\u015fturabilir. Mantar d\u00f6nemi ba\u015fl\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n mantar toplamak i\u00e7in ormanl\u0131k alanlara da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu d\u00f6nem, ay\u0131lar\u0131n k\u0131\u015f uykusuna ge\u00e7meden \u00f6nceki beslenme d\u00f6nemleri. Ay\u0131lar da mantarlar\u0131 seviyor, insanlar da toplamay\u0131 seviyor. Kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimalleri \u00e7ok y\u00fcksek olacak. O y\u00fczden de vatanda\u015flar\u0131n ay\u0131larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmamak i\u00e7in mantar toplamaya tek ba\u015flar\u0131na gitmemeleri, g\u00fcr\u00fclt\u00fc \u00e7\u0131karmalar\u0131, ay\u0131lar\u0131n bu g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc fark etmesini sa\u011flamalar\u0131 gerekiyor.” <\/p>\n
Yerle\u015fim yerlerine inen ay\u0131lar kamerayla kaydedildi<\/h3>\n
Karab\u00fck’\u00fcn Yenice il\u00e7esinde 14 Ekim’de \u00d6ren-Ba\u011fba\u015f\u0131 k\u00f6y\u00fc yolunda ko\u015fan ay\u0131 cep telefonuyla g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmi\u015f, 16 Ekim’de ise kent merkezinde H\u00fcrriyet Mahallesi Bal\u0131kpazar\u0131 mevkisindeki alt ge\u00e7itte 2’si yavru 3 ay\u0131 ile Bay\u0131r Mahallesi Kemal G\u00fcne\u015f Caddesi’ndeki bir i\u015f han\u0131na giren ay\u0131 yavrusu, cep telefonu kameras\u0131 ve g\u00fcvenlik kameralar\u0131nca kaydedilmi\u015fti.<\/p>\n