<\/p>\n
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, Bakanl\u0131kta gazetelerin Ankara temsilcileri ile bir araya geldi.<\/p>\n
\u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131nda, \u0130ran’\u0131n, hem askeri boyutu itibar\u0131yla hem siyasi boyutu nedeniyle \u00f6nemli bir “ba\u015fl\u0131k” oldu\u011funu belirten Fidan, “\u0130ran’\u0131n durdu\u011fu yeri iyi analiz etmek gerekiyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan, \u0130ran ile \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkilere dair “\u0130ran’\u0131n \u00f6zellikle kendine ba\u011fl\u0131 m\u00fczahir milis gruplar \u00fczerinden olu\u015fturdu\u011fu direni\u015f hatt\u0131, s\u00f6ylemi ve bunu prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u015fekli, b\u00f6lge politikalar\u0131nda kendi taban\u0131 nezdinde me\u015fruiyet kazan\u0131rken, \u0130srail i\u00e7in ise b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturuyor. Son y\u0131llarda \u0130ran’\u0131n, \u0130srail’den intikam alma \u00e7abas\u0131 ile Hamas’\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kesi\u015fti\u011fi bir alan var. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerinden istifade ettikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Burada \u015fu an itibar\u0131yla bizim \u00f6nceli\u011fimiz ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n co\u011frafi yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\u0130srail’in kuzeyinde, L\u00fcbnan’\u0131n g\u00fcneyindeki s\u0131n\u0131rda zaman zaman ciddi olaylar\u0131n ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Fidan, “\u00d6zellikle top\u00e7u at\u0131\u015flar\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131, \u015fu anda vuku buluyor. Belli kay\u0131tlar\u0131n oldu\u011fu da rapor edilmekte ama halihaz\u0131rda bir \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda de\u011fil.” dedi.<\/p>\n
Fidan, \u0130srail’in ve Hizbullah’\u0131n L\u00fcbnan’\u0131n g\u00fcneyine y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131\u011f\u0131na ve L\u00fcbnan’\u0131n muhtemel bir sava\u015ftan endi\u015fe etti\u011fine i\u015faret ederek, L\u00fcbnanl\u0131 yetkililerin bu durumun \u00fclke ekonomisini daha da k\u00f6t\u00fcye sokaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
L\u00fcbnan Ba\u015fbakan\u0131 Necib Mikati ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesine de\u011finen Fidan, Mikati’nin T\u00fcrkiye’den \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n b\u00f6lgeye yay\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in elinden geleni yapmas\u0131n\u0131 istedi\u011fini aktard\u0131. Bu konular\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek i\u00e7in L\u00fcbnan’da temaslarda bulundu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, konunun \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
Fidan, \u0130ran ve \u0130srail’in ilerleyen s\u00fcre\u00e7te nas\u0131l bir strateji izleyece\u011finin \u00f6nemli oldu\u011funa i\u015faret ederek, “\u0130srail’de iki g\u00f6r\u00fc\u015f \u00f6n planda. Ba\u015far\u0131s\u0131z g\u00f6z\u00fcken siyasiler ile \u00fclkenin genel menfaatini d\u00fc\u015f\u00fcnenler aras\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. \u015eu an tabii her iki kesim de \u00e7ok duygusal ve intikamc\u0131 bir ortamdalar. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck felaketleri beraberinde getirebilecek birtak\u0131m tav\u0131rlardan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 sa\u011flayacak bir fren mekanizmalar\u0131 yok.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin, ABD dahil, t\u00fcm muhataplar\u0131na \u0130srail’in \u015fu an sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemedi\u011fini s\u00f6yledi\u011fini belirten Fidan,” (\u0130srail) Duygusal ve intikamc\u0131 ad\u0131mlar pe\u015findeler. Bunlar b\u00f6lgede hem kendileri i\u00e7in hem b\u00f6lge i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck felaketlere yol a\u00e7abilecek ad\u0131mlar olabilir. Onun i\u00e7in bizler, sa\u011fduyulu d\u00fc\u015f\u00fcnen taraflar olarak, en do\u011fru tavsiyeyi vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan, \u0130srail’in mevcut durumunu 1973’ten bu yana “en b\u00fcy\u00fck kriz” olarak nitelendirdi\u011fine i\u015faret ederek, “(\u0130srail) ‘Biz bir daha bu t\u00fcrden bir \u015fey ya\u015famak istemiyoruz.’ diyor. Peki bu nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olacak? Ya b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yok etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girecekler ya da b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile bar\u0131\u015f yapacaklar.” dedi.<\/p>\n
\u0130srail’in zihninin \u015fu an sava\u015f taraf\u0131nda oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Fidan, T\u00fcrkiye’nin bu krizden “pekala bir bar\u0131\u015f\u0131n” da \u00e7\u0131kabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulad\u0131.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye’nin bu tutumunu g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc muhataplar\u0131na da s\u00fcrekli s\u00f6yledi\u011fini aktararak, “\u0130srail’deki sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar\u0131, ‘ilk \u00f6nce kimse bana m\u00fcdahale etmesin, ben bir Gazze’ye yo\u011funla\u015fay\u0131m, ondan sonra Hizbullah’la, gerekirse \u0130ran’la da sava\u015f\u0131r\u0131z.’ diyorlar.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130srail’de bu kesimin, \u0130srail’in \u0130ran\u2019la sava\u015fa girdi\u011finde ABD’nin de otomatik olarak kendilerinin yan\u0131nda sava\u015fa girece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Fidan, ABD’nin ise bu t\u00fcr bir geli\u015fmeyi istemedi\u011fini ve biraz cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yoluyla sava\u015f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeyi umdu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
ABD’nin Do\u011fu Akdeniz’e u\u00e7ak gemisi g\u00f6ndermesine ili\u015fkin soruya Fidan, bunun yeni bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendilerine g\u00f6re taktik ve stratejik ama\u00e7lar\u0131 olabilece\u011fi yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla bunu e\u011fer Hamas d\u0131\u015f\u0131nda bir taraf sava\u015fa girecek olursa orada cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir unsur olsun diye istiyorlar. Amerikal\u0131lar, Hamas’\u0131n art\u0131k Filistin’de bir taraf olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi bir politikay\u0131 \u0130sraillilerin de zorlamas\u0131yla kabul etmi\u015fe benziyor. Amerika, bunu hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde yapacak g\u00f6rece\u011fiz. \u0130lk etapta, \u0130srail’e her t\u00fcrl\u00fc m\u00fchimmat vesaire deste\u011finde bulunuyorlar.”<\/p>\n
ABD’nin moral \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, b\u00f6lgede inan\u0131lmaz bir \u015fekilde zedelenmi\u015f durumda bulundu\u011funa dikkati \u00e7eken Fidan, belki de kal\u0131c\u0131 bir kopu\u015fun arifesinde olundu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\u0130sraillilerin, yabanc\u0131lar\u0131n Gazze’den \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in haz\u0131r oldu\u011funu aktaran Fidan, \u0130srail’in Filistinlilerin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesini sorun olarak g\u00f6rmedi\u011fini ancak yabanc\u0131lar\u0131n, Bat\u0131l\u0131lar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesinin ciddi d\u0131\u015f tepkilere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Fidan, “\u015eimdi onun i\u00e7in \u0130srailliler, rahat bir sava\u015f verebilmek i\u00e7in ba\u015fta yabanc\u0131lar olmak \u00fczere m\u00fcmk\u00fcnse b\u00fct\u00fcn sivillerin terk etmesini, askeri a\u00e7\u0131dan b\u00f6lgenin t\u00fcm\u00fcyle a\u00e7\u0131k bir hedef haline gelmesini istiyorlar.” diyerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“M\u0131s\u0131rl\u0131lar da hakl\u0131 olarak diyorlar ki; biz buna hizmet edecek bir \u015fekilde kap\u0131y\u0131 a\u00e7may\u0131z. \u00d6nce bize bir izin verin, b\u00f6lgeye insani yard\u0131m g\u00f6t\u00fcrelim. Bizim \u015fu anda Ari\u015f Liman\u0131’na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz insani yard\u0131mlar var. B\u00f6lgeye yard\u0131mlar gitsin \u00f6nce halk temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131las\u0131n, yabanc\u0131lar\u0131n tahliyesini sonra konu\u015furuz.”<\/p>\n
Fidan, \u0130srail’in ilk darbeyi ald\u0131ktan sonra duygusall\u0131k i\u00e7inde a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
“Ama o s\u00f6ylenilenlerde yap\u0131labilirlik diye bir sorun var. \u015eimdi \u0130srailliler de bence \u00e7ok ciddi tart\u0131\u015fma i\u00e7indeler. Gazzelilerin bir daha tehdit olmamas\u0131 i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 gereken b\u00fct\u00fcn ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir fikir birlikleri var. Hamas’\u0131n akt\u00f6rl\u00fckten \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bir fikir birlikleri var. Peki bunun alt\u0131n\u0131 sahada nas\u0131l dolduracaklar? Yani Hamas’\u0131 nas\u0131l fiilen ortadan kald\u0131racaklar? Bunun modalitesini \u015fu anda tart\u0131\u015f\u0131yorlar ve burada Amerikal\u0131lar da gittik\u00e7e artan bir \u015fekilde tart\u0131\u015fman\u0131n bir taraf\u0131 oluyor. Peki, Hamas orada olmad\u0131\u011f\u0131 bir senaryoda, orada kim olacak? Nas\u0131l bir politik yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak, o b\u00fcy\u00fck bir soru i\u015fareti onlar i\u00e7in.”<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin \u015fu anki \u00f6nceli\u011finin; ate\u015fkese gidilmesi ve iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in bir an \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flanmas\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Fidan, gerek \u0130srail taraf\u0131na gerek Hamas gerek El-Fetih taraf\u0131na bask\u0131 yapacak \u015fekilde garant\u00f6r devletlerin sorumluluk \u00fcstlenmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
Fidan, bu nedenle bu meselenin iki taraf\u0131n meselesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k iki kamp\u0131n meselesi haline geldi\u011fini belirterek, “Kampla\u015fma oldu\u011fu zaman, yery\u00fcz\u00fcnde bu jeostratejik bir tehdit alan\u0131 haline geliyor. Bunu kapsaml\u0131 ve g\u00fczel bir bar\u0131\u015fla \u00e7\u00f6zmek varken, gittik\u00e7e daha b\u00fcy\u00fck bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ate\u015fini fitilleyecek bir risk alan\u0131 olarak b\u0131rakmak, rasyonel bir davran\u0131\u015f de\u011fil.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130srail-Filistin aras\u0131nda iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcme ili\u015fkin di\u011fer \u00fclkelerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ili\u015fkin Fidan, “Buna ‘hay\u0131r’ demiyorlar. Yani Bat\u0131l\u0131lar, ‘hay\u0131r’ demiyor. Di\u011ferleri istiyor.” dedi.<\/p>\n
Fidan, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Bunu istemek yetmiyor. Bir tav\u0131r geli\u015ftirecek miyiz, bunun olmas\u0131 i\u00e7in? Ba\u015fta diplomatik tav\u0131rlar olmak \u00fczere tart\u0131\u015fmay\u0131 buradan a\u00e7mak gerekiyor. Yani bu iki tarafa b\u0131rak\u0131lacak bir konu de\u011fil. Jeostratejik \u00f6nemi olan, dinleri, medeniyetleri, k\u00fclt\u00fcrleri ilgilendiren bir konu. Kud\u00fcs meselesi var ortada. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in, Hristiyanlar i\u00e7in, Yahudiler i\u00e7in \u00f6nemi olan bir yer. Buna k\u00fcresel akt\u00f6rler olarak ortaya bir tav\u0131r koyarak sahip \u00e7\u0131kabilecek miyiz?<\/p>\n
\u015eimdi Bat\u0131’n\u0131n tavr\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, her zaman, \u015f\u00f6yle yani biz bunlara kar\u015f\u0131y\u0131z. Ama di\u011fer yerler de kar\u015f\u0131 oldu\u011fu zaman bir \u015feye yapt\u0131r\u0131m uygularken, \u0130srail bir \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131 zaman bir \u015fey yok. Yani ona ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k var. O gidebilir. Hi\u00e7bir problem yok. Amerika bunu yap\u0131yor.”<\/p>\n
Belli konular\u0131 beyan edip deklare etmekle bir ilerleme ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tav\u0131r alma konusunda isteklili\u011fin ve duru\u015fun olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Fidan, tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken konunun bu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Fidan, \u0130slam \u00fclkelerinin, Arap \u00fclkelerinin ve di\u011fer \u00fclkelerin ayn\u0131 fikirlere sahip oldu\u011funu, Bat\u0131’da ve G\u00fcney Amerika’da, Afrika’da da benzer oldu\u011funu belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Bir araya gelip yani diplomatik tav\u0131r, al\u0131nabilecek \u00e7ok ciddi diplomatik tav\u0131rlar var. Bu tav\u0131rlar\u0131 a\u015famaland\u0131rabiliriz, ortaya koyabiliriz ama bir yerden ba\u015flamak laz\u0131m. Ama hep beraber ba\u015flan\u0131rsa bir yere gider, yoksa bug\u00fcne kadar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Amerika, \u0130srail ad\u0131na gelir, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerle teker teker, ayr\u0131 ayr\u0131 konu\u015fur. 8’iyle Amerika konu\u015fur, 3’\u00fcyle \u0130ngiltere konu\u015fur, 1’iyle Fransa konu\u015fur.<\/p>\n
Herkesi bir hatta tutup, \u0130srail’i bulundu\u011fu istikamette gemisini y\u00fcr\u00fctt\u00fcrmeye devam ederler. Yani oyun, bug\u00fcne kadar hep b\u00f6yle kurguland\u0131, b\u00f6yle gidiyor. Yani bu da i\u015fte herkesin birtak\u0131m k\u0131nama a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yaparak, insani yard\u0131m gitmesine izin vererek, herkesin herkesi aldatt\u0131\u011f\u0131 bir oyuna d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda Filistin meselesi. Ama yani ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan ve yani f\u0131trata ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 olay\u0131n gidece\u011fi bir yer kalmad\u0131 art\u0131k.”<\/p>\n
\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda DEA\u015e gibi \u00f6rg\u00fctlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 besleyen konulardan birinin de bu Filistin meselesindeki \u00e7ifte standart oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, “Yani M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin cevap veremedi\u011fi do\u011fru d\u00fczg\u00fcn bir krize, \u00f6rg\u00fctler kendi imkanlar\u0131yla cevap vermeyi tercih ettikleri zaman ortaya d\u00fczenli devletlerin, sistemlerin istemedi\u011fi manzaralar \u00e7\u0131k\u0131yor. Onun i\u00e7in ben hep s\u00f6yl\u00fcyorum, bizim tavr\u0131m\u0131z\u0131 baz\u0131 \u00fclkeler sert buluyor. Oysa biz, halk ad\u0131na tepki koyuyoruz. Biz, devlet olarak tepki koymasak, halk\u0131n tepkisi farkl\u0131 noktalara gidebilir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n esir takas\u0131na ili\u015fkin sorusuna, “Esir takas\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, \u00e7al\u0131\u015fmalar devam ediyor. \u0130stihbarat birimleri \u00fczerinden yap\u0131lan konu\u015fmalar, g\u00f6r\u00fc\u015fmeler var ama ilk g\u00fcnlerin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bunu bir \u00e7er\u00e7eveye oturtmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Ba\u015fta Katar olmak \u00fczere baz\u0131 \u00fclkelerin de yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde oldu\u011funa, Hamas’\u0131n siyasi liderlerinin Katar’da oldu\u011funa ve yo\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Fidan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Yani biz B\u00fcy\u00fckel\u00e7imizi de talimatland\u0131rd\u0131k. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler konusunda bizi s\u00fcrekli bilgilendiriyor. Biz de zaman zaman oradaki arkada\u015flar\u0131m\u0131zla muhataplar\u0131m\u0131zla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz s\u00fcrekli. Somut bir \u015fey yok \u015fu anda. Taraflar\u0131n bizden talepleri oldu. Amerikal\u0131lar\u0131n, Almanlar\u0131n kendi vatanda\u015flar\u0131yla ilgili olarak. \u0130lk g\u00fcnden itibaren vatanda\u015flar\u0131n\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bizden yard\u0131m isteyenler oldu.”<\/p>\n
Fidan, Filistin Devlet Ba\u015fkan\u0131 Mahmud Abbas ve Hamas Siyasi B\u00fcro Ba\u015fkan\u0131 \u0130smail Heniyye’nin g\u00f6r\u00fc\u015fmesine de de\u011finerek, “Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n huzurunda orada iki grup aras\u0131ndaki normalle\u015fme ili\u015fkileri konu\u015fuldu. Mutab\u0131k olduklar\u0131 genel \u00e7er\u00e7eveyi s\u00f6ylediler fakat bu mutab\u0131k olma tabii pratikte \u00e7ok fazla etki g\u00f6steremiyor Filistinliler aras\u0131nda. Filistinliler aras\u0131nda birlik sa\u011flanamamas\u0131n\u0131n, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin g\u00f6nderdi\u011fi insani yard\u0131mlar\u0131n, Gazze’ye ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir plan yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin “\u0130nsani yard\u0131mlar konusunda, ba\u015fta da s\u00f6yledim, insani yard\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 Ari\u015f Liman\u0131’na ve havaliman\u0131na g\u00f6nderdik. Ba\u015fka \u00fclkeler de buraya getiriyor yard\u0131mlar\u0131n\u0131. Onlarla bir koordinasyon i\u00e7indeyiz. M\u0131s\u0131r makamlar\u0131 da bu konuda ger\u00e7ekten i\u015fbirli\u011fine a\u00e7\u0131k durumdalar. Bu kap\u0131n\u0131n i\u015fletilme zaman\u0131 ve mekanizmas\u0131 i\u00e7in temaslar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. \u015eu anda bir hareketlilik yok ama in\u015fallah bug\u00fcn, yar\u0131n bir \u015fey olacak.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Antony Blinken’\u0131n T\u00fcrkiye’yi ziyaret etmemesine ili\u015fkin soruya “Asl\u0131nda Blinken, bizimle g\u00f6r\u00fc\u015fmek, buraya gelmek istedi. Hatta ilk ziyaret etmek istedi\u011fi \u00fclkelerden biriydik.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Blinken’\u0131n, T\u00fcrkiye’yi ziyaret etmek istedi\u011fi tarihin kendisinin takvimine uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Fidan, “O tarih i\u00e7in ben M\u0131s\u0131r ziyaretimi planlam\u0131\u015f durumdayd\u0131m. Kendisiyle s\u00fcrekli temas halindeyiz, 3 kez telefonda konu\u015ftuk. Yak\u0131nda da gelmek istiyor. Ekiplerimiz tarih tespiti i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.” dedi.<\/p>\n
\u0130brahim Anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde K\u00f6rfez \u00fclkelerinin, \u0130srail ile yak\u0131nla\u015ft\u0131klar\u0131 bir d\u00f6neme denk gelmesiyle gidi\u015fat\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fi sorusu \u00fczerine Fidan, anla\u015fma ile ortaya konan tablonun, \u0130srail’in Arap \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerini normalle\u015ftirmesi ve bundan hareketle de Filistin meselesini giderek \u00f6nemsizle\u015ftirmesine dayal\u0131 bir konu oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Fidan, s\u00f6z konusu durumun, Filistin sorununu ertelemekten ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, “Bar\u0131\u015ftan uzakla\u015fmaktan ba\u015fka bir \u015feye yaram\u0131yor. Bir tarafla normalle\u015fme sa\u011flama u\u011fra\u015f\u0131nda iken di\u011fer taraftan Filistin’e her t\u00fcrl\u00fc \u015feyi yaparak bir yere var\u0131lamaz.” dedi.<\/p>\n
\u00d6nemli olan\u0131n nitelikli arg\u00fcmanlar geli\u015ftirmek, nitelikli ileti\u015fimde bulunmak ve nitelikli platformlarda arkas\u0131na irade koymak oldu\u011funu vurgulayan Fidan, “Bizim \u015fu anda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z budur. Di\u011fer oyuncular\u0131, \u00f6zellikle \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki b\u00f6lgedeki oyuncular\u0131, oyuna dahil etmek i\u00e7in \u00e7aba harcamak gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesin devlet olarak \u00e7ok farkl\u0131 dengeleri ve endi\u015feleri var.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Suriye’nin kuzeyinde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclen drone meselesi sonras\u0131 ABD ile ili\u015fkilerin gerilmesi \u00fczerine \u015fu anda Suriye’deki duruma ili\u015fkin soruya yan\u0131t veren Fidan, “Suriye’deki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne, ter\u00f6rist yap\u0131lanmalara ili\u015fkin oda\u011f\u0131m\u0131z\u0131 elbette kaybetmiyoruz.” dedi.<\/p>\n
Fidan, \u00f6rg\u00fctle m\u00fccadelenin T\u00fcrkiye’nin \u00f6ncelikli meselesi oldu\u011funu belirterek, “Operasyonlarda verdi\u011fimiz mesaj a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yani \u00f6rg\u00fct, T\u00fcrkiye’de bir eylem yap\u0131yorsa, bundan sonra bunun cevab\u0131n\u0131 Irak’taki ma\u011faralarda almayacak. Her eylemi adrese iade ediyoruz.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Bu stratejinin \u00e7ok etkili oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, “Nitekim (Ankara) K\u0131z\u0131lay’da ter\u00f6r hadisesi akabinde de hem Milli \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131m\u0131z\u0131n hem Silahl\u0131 Kuvvetlerimizin yo\u011fun bir hedef tahribat\u0131na maruz kald\u0131lar. Verdi\u011fimiz mesaj yerini buldu.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, “T\u00fcrkiye’nin operasyonlar\u0131n\u0131n, b\u00f6lgede DEA\u015e’la m\u00fccadeleyi olumsuz etkiledi\u011fi” iddialar\u0131 sorusuna, “O b\u00f6lgede, \u00f6rg\u00fct\u00fc ayakta tutan \u00f6rg\u00fctsel altyap\u0131y\u0131 ve \u00f6rg\u00fct\u00fcn gelir getirici kaynaklar\u0131n\u0131 imha etmekten \u00e7ekinmiyoruz.” dedi.<\/p>\n
ABD’nin b\u00f6lgeden \u00e7ekildi\u011fi g\u00fcn \u00f6rg\u00fct\u00fcn de orada bar\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Fidan, “\u00c7\u00fcnk\u00fc oradaki yerel halk, Araplar, Suriyeliler de onlardan rahats\u0131z. Onlara destek \u00e7\u0131kanlar\u0131n tek bahanesi DEA\u015e ile m\u00fccadele.” ifadesini kuland\u0131.<\/p>\n
Fidan, b\u00f6lgede \u015fu an DEA\u015e ile fiilen bir m\u00fccadele olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Sadece DEA\u015e’l\u0131 tutuklular var. PKK’ya gardiyanl\u0131k yapt\u0131r\u0131yorlar.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, “Biz Amerikal\u0131lara \u015funu s\u00f6yl\u00fcyoruz; Suriye topraklar\u0131nda bizim sizinle bir sorunumuz yok. Ancak oralarda yuvalanan \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc hedef almaktan da geri durmayaca\u011f\u0131z. Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n silahl\u0131 kuvvetlerimize, g\u00fcvenlik te\u015fkilatlar\u0131m\u0131za, istihbarat\u0131m\u0131za verdi\u011fi talimat da budur.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
B\u00f6lgede teredd\u00fcts\u00fcz hareket edilmesi gerekti\u011fine dikkati \u00e7eken Fidan, “Baz\u0131 \u015feyler var ki bizim k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgimiz. Burada hi\u00e7bir yapt\u0131r\u0131m karar\u0131, hi\u00e7bir tav\u0131r bizim duru\u015fumuzu de\u011fi\u015ftiremez.” dedi.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye’nin NATO \u00fcyesi muhataplar\u0131na, \u00f6rg\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye i\u00e7in tehdit olu\u015fturan silahl\u0131 bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011funun izah edildi\u011fine i\u015faret ederek, “(ABD) Senin NATO \u00fcyesi \u00fclke olarak, benim yan\u0131mda olman gerekiyor. NATO’nun kurulu\u015f amac\u0131 bu zaten. O b\u00f6lgede, Ruslarla da sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlar oluyor. Ancak t\u00fcm bunlar, bizim ter\u00f6rle m\u00fccadelede kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve gerekli operasyonlar\u0131 yapmam\u0131z\u0131 engelleyemeyecektir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130sve\u00e7’in NATO \u00fcyeli\u011fine ili\u015fkin sorulan soruya yan\u0131t veren Fidan, ABD’nin \u0130sve\u00e7 konusunu takip etti\u011fini ve bu konu \u00fczerine yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Fidan, “\u0130skandinav \u00fclkelerinin, tekrar Finlandiya’n\u0131n \u00fcyeli\u011fi, \u0130sve\u00e7’in \u00fcyeli\u011fi meselesi bir \u00f6ncelikti onlar i\u00e7in. Finlandiya \u00fcye oldu, \u0130sve\u00e7 kald\u0131. O konuda takibini yap\u0131yorlard\u0131r a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Biz de yap\u0131yoruz o takibi.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi ve Avrupa Birli\u011fiyle (AB) ilgili g\u00f6r\u00fc\u015flerinin soruldu\u011fu soruya, “G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi, teknik bir konu. AB, bunu politize etmemeyi tercih ederse bu konuda mesafe alabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
AB’nin elinde d\u0131\u015f politika manivelas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ekonomik konular\u0131 da bir t\u00fcr yapt\u0131r\u0131m arac\u0131 olarak kullanmay\u0131 tercih edebildi\u011fini s\u00f6yleyen Fidan, “Biz Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ortaya koydu\u011fu AB vizyonu do\u011frultusunda, ili\u015fkilerimizi yeniden canland\u0131rmak i\u00e7in harekete ge\u00e7tik. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi meselesi var, vize liberizasyonu meselesi var, belli konular\u0131n tekrar masaya yat\u0131r\u0131lmas\u0131 meselesi var.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan taraflarla “diplomasi y\u00fcr\u00fctmeyi tercih ederlerse” mesafe al\u0131nabilece\u011fini belirten Fidan, AB’nin kendi i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131nda aras\u0131ndaki konuyu d\u0131\u015far\u0131ya olumsuz olarak yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, “Adeta \u00e7ocuk\u00e7a hareket ediyorlar. Olgun bir tav\u0131r sergilerlerse, pekala ilerleme sa\u011flayabiliriz.” dedi.<\/p>\n
Fidan, eski Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Nicolas Sarkozy’nin iktidar olmas\u0131yla kimlik politikas\u0131n\u0131n tercih edildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Avrupal\u0131lar\u0131n, rasyonaliteden, jeostratejiden ve jeopolitikten \u00e7\u0131k\u0131p kimlik politikas\u0131na, yani parti politikas\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msatan Fidan, “Trib\u00fcnlere oynad\u0131lar.” dedi.<\/p>\n