<\/p>\n
Plana g\u00f6re, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde adalet hizmetlerinde yarg\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinin adil, h\u0131zl\u0131 ve etkin \u015fekilde i\u015flemesi, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131, adalete eri\u015fimin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve adalet sistemine duyulan g\u00fcvenin daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131 temel ama\u00e7 olacak.<\/p>\n
Uygulanacak politika ve tedbirler kapsam\u0131nda, \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine uygun, daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, kapsay\u0131c\u0131 ve demokratik bir Anayasa haz\u0131rlanacak. Mevcut Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler de daha da g\u00fc\u00e7lendirilecek. Bu kapsamda kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreciyle yeni bir Yarg\u0131 Reformu Stratejisi ve \u0130nsan Haklar\u0131 Eylem Plan\u0131 haz\u0131rlanacak.<\/p>\n
Plandaki hedefler do\u011frultusunda, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla uygulamadaki eksikliklerin tespitine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lacak, ceza infaz personeline verilen insan haklar\u0131 e\u011fitimleri de art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
\u0130nsan haklar\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kurumlar\u0131n kurumsal kapasiteleri plan do\u011frultusunda geli\u015ftirilecek, ulusal insan haklar\u0131 kurumlar\u0131na ba\u015fvurunun etkin bir hak arama yolu olarak g\u00f6r\u00fclmesi i\u00e7in fark\u0131ndal\u0131k art\u0131r\u0131c\u0131 faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n
Ceza muhakemesi s\u00fcrecinde ba\u015fta kad\u0131n ve \u00e7ocuklar olmak \u00fczere ma\u011fdur odakl\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131na uygun uygulamalar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lacak.<\/p>\n
Plana g\u00f6re, Birle\u015fmi\u015f Milletler, Avrupa Konseyi, Avrupa G\u00fcvenlik ve \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 nezdindeki insan
haklar\u0131 mekanizmalar\u0131 ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi ile yap\u0131c\u0131 i\u015fbirli\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde bulunan veya g\u00fcndeme
getirilmesinde yarar g\u00f6r\u00fclen konularda kabul edilecek kararlara ortak sunucu olma y\u00f6n\u00fcnde
faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n
12. Kalk\u0131nma Plan\u0131 kapsam\u0131nda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve nefretle m\u00fccadele konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar at\u0131lacak. Bu kapsamda izleme ve denetim mekanizmalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek.<\/p>\n
Plan kapsam\u0131nda, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sorun olu\u015fturan unsurlar\u0131n tespiti i\u00e7in durum analizi yap\u0131lacak. Bu husustaki iyi uygulama \u00f6rnekleri ile uluslararas\u0131 standartlar incelenerek konuyla ilgili rapor haz\u0131rlanacak. Hakim ve savc\u0131lara ili\u015fkin disiplin s\u00fcreci, hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, hakimlik teminat\u0131 ve hak arama h\u00fcrriyeti \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6zden ge\u00e7irilecek.<\/p>\n
Plandaki hedefler do\u011frultusunda, adalete eri\u015fiminin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131na yeni ad\u0131mlar at\u0131lacak. T\u00fcm adalet hizmet binalar\u0131 engellilerin kolay eri\u015fimine uygun hale getirilecek. Adli yard\u0131m h\u00fck\u00fcmleri de adalete eri\u015fimin g\u00fc\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla g\u00f6zden ge\u00e7irilecek, adli yard\u0131m ba\u015fvurular\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde standartlar olu\u015fturulacak.<\/p>\n
Dava a\u00e7ma ve kanun yoluna ba\u015fvuru s\u00fcreleri yeknesak hale getirilecek, adalet hizmetlerine eri\u015fimin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dijital teknolojiler daha fazla kullan\u0131lacak.<\/p>\n
12. Kalk\u0131nma Plan\u0131 kapsam\u0131nda, adli ve idari yarg\u0131lama s\u00fcrecinin etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak, makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek.<\/p>\n
Bu do\u011frultuda hukuk yarg\u0131lamalar\u0131nda duru\u015fmaya haz\u0131rl\u0131k d\u00f6neminin eksiksiz y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve
h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lacak, hukuk mahkemelerinde itiraz usul\u00fcn\u00fcn etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak. Ayr\u0131ca yarg\u0131lamalarda usul kurallar\u0131n\u0131n sadele\u015ftirilmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler de yap\u0131lacak.<\/p>\n
Elektronik tebligat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde daha da yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak ve bu konuda vatanda\u015flar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak.<\/p>\n
Plan do\u011frultusunda yeni bir icra ve iflas mevzuat\u0131 haz\u0131rlanarak, icra ve iflas sisteminin etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak. Elektronik dosya sistemi kullan\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131larak icra dairelerindeki derdest fiziki dosyalar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n UYAP sistemine aktar\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak.<\/p>\n
Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n daha etkin korunmas\u0131na y\u00f6nelik mahkemelerin
te\u015fkilat\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek, istinaf mahkemelerinin daire say\u0131lar\u0131 da i\u015f y\u00fck\u00fc ile orant\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ve ihtisasla\u015fmay\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde art\u0131r\u0131lacak. Yarg\u0131lamalar\u0131n uzamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi amac\u0131yla g\u00f6rev ve kesin yetki itirazlar\u0131n\u0131n
belirli a\u015famayla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lacak.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, bilirki\u015fi sisteminin etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
Plan kapsam\u0131nda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde yarg\u0131n\u0131n i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn hafifletilmesinde ve uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde etkin olan alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemleri daha da geli\u015ftirilecek. Bu do\u011frultuda, arabuluculuk mevzuat\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilerek, aksayan y\u00f6nlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lacak.<\/p>\n
Ceza uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda uzla\u015ft\u0131rma konusunda toplumsal fark\u0131ndal\u0131k art\u0131r\u0131lacak, uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n tahkim yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
\u0130htiyari arabuluculuk uygulamas\u0131n\u0131n etkinli\u011fi de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde art\u0131r\u0131lacak, soru\u015fturma ve kovu\u015fturma \u00f6ncesi eleme ara\u00e7lar\u0131 ile alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 geli\u015ftirilecek.<\/p>\n
Plan do\u011frultusunda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde ceza adaleti sistemi yeniden de\u011ferlendirilecek. Bu kapsamda, lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n daha etkin korunmas\u0131 i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n takdir yetkilerinin geni\u015fletilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lacak.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 te\u015fkilat\u0131nda su\u00e7 tiplerine g\u00f6re uzmanla\u015fma sa\u011flanacak.<\/p>\n
Adli sicil mevzuat\u0131, lekelenmeme hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yeniden d\u00fczenlenecek. Ceza mevzuat\u0131 su\u00e7, yapt\u0131r\u0131m ve infaz dengesi dikkate al\u0131narak g\u00f6zden ge\u00e7irilecek.<\/p>\n
Yarg\u0131da dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, 12. Kalk\u0131nma Plan\u0131’yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye devam edecek, adalet hizmetlerinde yapay zekan\u0131n kullan\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
Yapay zekan\u0131n getirdi\u011fi imkanlar dikkate al\u0131narak karar destek sistemleri g\u00fc\u00e7lendirilecek, yapay zeka uygulamalar\u0131n\u0131n etik ve hukuki \u00e7er\u00e7evesi olu\u015fturulacak.<\/p>\n
\u00d6te yandan bili\u015fim teknolojileri \u00fczerinden duru\u015fmalara kat\u0131l\u0131m sa\u011flanmas\u0131na imkan veren sistemler yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
12. Kalk\u0131nma Plan\u0131’na g\u00f6re, hukuk e\u011fitiminin kalitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131na ad\u0131mlar at\u0131lacak, hukuk fak\u00fcltelerine giri\u015fte aranan ba\u015far\u0131 s\u0131ralamas\u0131n\u0131n a\u015famal\u0131 olarak y\u00fckseltilmesi sa\u011flanacak. Etkili bir \u00f6\u011frenim metodu olan hukuk klinikleri uygulamas\u0131 da hukuk fak\u00fcltelerinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n
\u00d6te yandan “hukuki dayanak olu\u015fturma” ve “hukuk y\u00f6ntem bilimi”nin t\u00fcm hukuk fak\u00fcltelerinde zorunlu ders haline getirilmesi sa\u011flanacak, hukuk e\u011fitiminin kapsam\u0131 ve s\u00fcresi g\u00f6zden ge\u00e7irilecek.<\/p>\n
Planda yer alan hedefler do\u011frultusunda, adli t\u0131p hizmetlerinin etkinli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Adli T\u0131p Kurumunun kapasitesi g\u00fc\u00e7lendirilecek, yeni bilim \u00fcniteleri ile ihtisas kurullar\u0131 kurulacak.<\/p>\n
Yarg\u0131 ve kolluk te\u015fkilatlar\u0131 ile Adli T\u0131p Kurumu aras\u0131ndaki ileti\u015fim g\u00fc\u00e7lendirilecek, adli t\u0131p hizmetlerinde de yapay zeka daha etkin kullan\u0131lacak.<\/p>\n
12. Kalk\u0131nma Plan\u0131 kapsam\u0131nda yarg\u0131da ihtisasla\u015fman\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ad\u0131na etki analizi yap\u0131lacak, ihtisas mahkemelerine ili\u015fkin yeni ihtiya\u00e7 alanlar\u0131 belirlenecek. Hakim ve savc\u0131lar\u0131n mesle\u011fin ba\u015f\u0131ndan itibaren hukuk ve ceza alan\u0131nda ihtisasla\u015fmalar\u0131
sa\u011flanacak.<\/p>\n
Kadastro mahkemelerinde yarg\u0131lama usulleri makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131
\u00e7er\u00e7evesinde geli\u015ftirilecek, t\u00fcketici mahkemelerinin g\u00f6revi belirlenirken de davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n ve i\u015fin mahiyetinin esas al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanacak.<\/p>\n
Planda yer alan “avukatl\u0131k mesle\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi” hedefi do\u011frultusunda da avukatlar\u0131n hak, yetki ve sorumluluklar\u0131na ili\u015fkin mevzuat haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lacak.<\/p>\n