{"id":17602,"date":"2023-10-15T03:29:44","date_gmt":"2023-10-15T03:29:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/gundem\/2023\/10\/15\/uluslararasi-af-orgutu-israilin-gazzede-beyaz-fosfor-kullandigina-dair-kanitlari-paylasti\/"},"modified":"2023-10-15T03:29:44","modified_gmt":"2023-10-15T03:29:44","slug":"uluslararasi-af-orgutu-israilin-gazzede-beyaz-fosfor-kullandigina-dair-kanitlari-paylasti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/gundem\/2023\/10\/15\/uluslararasi-af-orgutu-israilin-gazzede-beyaz-fosfor-kullandigina-dair-kanitlari-paylasti\/","title":{"rendered":"Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, \u0130srail&#8217;in Gazze&#8217;de beyaz fosfor kulland\u0131\u011f\u0131na dair kan\u0131tlar\u0131 payla\u015ft\u0131"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>\u00d6rg\u00fctten yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Kriz M\u00fcdahale Program\u0131, \u0130srail ordusunun Gazze&#8217;nin yo\u011fun n\u00fcfuslu sivil b\u00f6lgelerinde, beyaz fosforlu top mermileri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeleyen ikna edici kan\u0131tlar toplad\u0131.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Kriz Kan\u0131t Laboratuvar\u0131 taraf\u0131ndan do\u011frulanan video ve fotolar, \u0130srail&#8217;in 7 Ekim&#8217;den bu yana bombalad\u0131\u011f\u0131 Gazze&#8217;de beyaz fosfor kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u0130srail ordusunun, Hamas&#8217;\u0131n Aksa Tufan\u0131 Operasyonu&#8217;nu ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131, Gazze s\u0131n\u0131r\u0131na 1 kilometre yak\u0131nl\u0131ktaki Sderot kentine y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fchimmat\u0131n foto\u011fraf\u0131nda, M109 155 mm Howitzer&#8217;ler (ob\u00fcsler) g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Foto\u011frafta ayr\u0131ca, ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tan\u0131mlama Kodu&#8217;nun &#8220;beyaz fosfor esasl\u0131 m\u00fchimmat&#8221; i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 D528 etiketli M825 ve M825A1 top mermileri de bulunuyor.<\/p>\n<p>Sderot&#8217;ta konu\u015flanm\u0131\u015f, 18-22 kilometre menzilli M109 ob\u00fcsleri, Gazze \u015eeridi&#8217;nin kuzey yar\u0131s\u0131n\u0131 \u0130srail ordusunun vuru\u015f menziline koyuyor.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnlerde, sosyal medyada Gazze&#8217;nin kuzeyinin beyaz fosforlu top mermileriyle vuruldu\u011funu g\u00f6steren videolar payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Gazze Liman\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131ndaki otellere yap\u0131lan bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan \u00e7ekilmi\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini do\u011frulayan Kriz Kan\u0131t Laboratuvar\u0131, ayr\u0131ca sald\u0131r\u0131 noktas\u0131n\u0131n uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini de payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Videoda beyaz fosforlu m\u00fchimmat\u0131n kuvvetli patlay\u0131c\u0131 top mermileriyle birlikte kulland\u0131\u011f\u0131 kaydedilirken, top mermilerinin havada patlarken yo\u011fun beyaz duman \u00e7\u0131karan par\u00e7ac\u0131klar sald\u0131\u011f\u0131, bunun M825 ve M825A1 top\u00e7u mermilerinin kullan\u0131m\u0131yla tutarl\u0131 oldu\u011fu aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>11 Ekim&#8217;de sosyal medyada payla\u015f\u0131lan, fosfor kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6steren ba\u015fka bir videonun konumu da Filistin Bankas\u0131 Kulesi yak\u0131nlar\u0131 olarak belirlendi.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc, \u0130srail&#8217;in kuzeyinde ve L\u00fcbnan&#8217;da muhtemel beyaz fosfor kullan\u0131m\u0131yla ilgili ek kan\u0131tlar\u0131 inceliyor.<\/p>\n<h3>Beyaz fosfor nedir?<\/h3>\n<p>Uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re yo\u011fun sivil n\u00fcfusun bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde kullan\u0131m\u0131 yasak olan beyaz fosforun duman\u0131, teneff\u00fcs edildi\u011finde ci\u011ferlerde ani yaralar\u0131n olu\u015fmas\u0131na ve nefessiz kalarak bo\u011fulmaya yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>Ciltte ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece s\u00fcregelen yan\u0131klara neden olabilen beyaz fosfor, oksijenle temas etti\u011fi anda kolayca alev al\u0131yor, bomba olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da patlay\u0131c\u0131 etkisinin yan\u0131 s\u0131ra yang\u0131nlara yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Beyaz fosfor bombas\u0131 nedeniyle \u00e7\u0131kan yang\u0131nlar geni\u015f alanlara yay\u0131labiliyor ve alandaki fosfor t\u00fckenene kadar bu yang\u0131nlar devam ediyor.<\/p>\n<p>Solunum yoluyla, temas ya da sindirim yoluyla v\u00fccuda al\u0131nan, bir\u00e7ok y\u00fczeye yap\u0131\u015farak bula\u015fan beyaz fosfora maruz kalanlar\u0131n tedavisi maddenin bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle olduk\u00e7a zor. Bomban\u0131n neden oldu\u011fu yaralanmalar\u0131 tedavi eden ki\u015filerin de bu y\u00fczden kendilerini korumak i\u00e7in \u00f6zel e\u011fitim almalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu maddeye belli aral\u0131klarla maruz kalman\u0131n, \u00e7ene kemi\u011finin ileri d\u00fczeyde deformasyonuna yol a\u00e7arak k\u0131r\u0131lmas\u0131na neden olabildi\u011fi ifade ediliyor.<\/p>\n<h3>Uluslararas\u0131 hukukta beyaz fosfor bombas\u0131<\/h3>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) Konvansiyonel Silahlar S\u00f6zle\u015fmesi (CCW) uyar\u0131nca sivil b\u00f6lgelerde havadan yang\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 silah sald\u0131r\u0131lar\u0131 yasak.<\/p>\n<p>Beyaz fosforun yayd\u0131\u011f\u0131 duman\u0131n a\u00e7\u0131k alanlarda askeri birliklerin kamufle edilmesi gibi ama\u00e7larla kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ise herhangi bir hukuki engel bulunmuyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, beyaz fosforun kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda insanlar\u0131n \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 etki ve zarar nedeniyle sava\u015f su\u00e7u kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclmesine ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h3>\u0130srail, daha \u00f6nce de beyaz fosfor kullanm\u0131\u015ft\u0131<\/h3>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc, Gazze&#8217;de sava\u015f kurallar\u0131 ihlallerinin cezas\u0131z kalmas\u0131na dair 2010&#8217;da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u0130srail&#8217;in, Aral\u0131k 2008-Ocak 2009 aras\u0131nda Gazze \u015eeridi&#8217;nde d\u00fczenledi\u011fi &#8220;D\u00f6kme Kur\u015fun Operasyonu&#8221;nda da beyaz fosfor i\u00e7eren m\u00fchimmat kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti.<\/p>\n<p>Raporda, \u0130srail&#8217;in n\u00fcfusu yo\u011fun yerlerde beyaz fosfor i\u00e7eren m\u00fchimmat kullanmas\u0131, siyasi ve askeri liderlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 ve sava\u015f kurallar\u0131 ihlallerine yol a\u00e7an politikalar aras\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015fti.<\/p>\n<h3>\u0130srail-Filistin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/h3>\n<p>Hamas&#8217;\u0131n silahl\u0131 kanad\u0131 \u0130zzeddin el-Kassam Tugaylar\u0131, 7 Ekim sabah\u0131 \u0130srail&#8217;e &#8220;Aksa Tufan\u0131&#8221; ad\u0131yla kapsaml\u0131 sald\u0131r\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Gazze&#8217;den \u0130srail y\u00f6n\u00fcne binlerce roket at\u0131l\u0131rken, Filistinli silahl\u0131 gruplar Gazze-\u0130srail s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Beyt Hanun-Erez S\u0131n\u0131r Kap\u0131s\u0131&#8217;na bask\u0131n d\u00fczenleyerek buray\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015fti.<\/p>\n<p>Silahl\u0131 gruplar daha sonra buradan \u0130srail i\u00e7indeki yerle\u015fim yerlerine girmi\u015f, \u0130srail ordusu da onlarca sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131yla Gazze \u015eeridi&#8217;ne sald\u0131r\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Gazze&#8217;den d\u00fczenlenen sald\u0131r\u0131larda 1300 \u0130sraillinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, 3 bin 436 \u0130sraillinin yaraland\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Filistin Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130srail&#8217;in sald\u0131r\u0131lar\u0131nda Gazze&#8217;de 724&#8217;\u00fc \u00e7ocuk, 458&#8217;i kad\u0131n 2 bin 215 ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 8 bin 714 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bat\u0131 \u015eeria&#8217;da da \u0130srail g\u00fc\u00e7lerinin ve Yahudi yerle\u015fimcilerin sald\u0131r\u0131lar\u0131nda 55 Filistinlinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, yakla\u015f\u0131k 619 ki\u015finin yaraland\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u0130srail&#8217;in sald\u0131r\u0131lar\u0131nda ayr\u0131ca Gazze&#8217;de 9, L\u00fcbnan&#8217;da da 1 gazeteci ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti.<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6rg\u00fctten yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Kriz M\u00fcdahale Program\u0131, \u0130srail ordusunun Gazze&#8217;nin yo\u011fun n\u00fcfuslu sivil b\u00f6lgelerinde, beyaz fosforlu top mermileri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeleyen ikna edici kan\u0131tlar toplad\u0131. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Kriz Kan\u0131t Laboratuvar\u0131 taraf\u0131ndan do\u011frulanan video ve fotolar, \u0130srail&#8217;in 7 Ekim&#8217;den bu yana bombalad\u0131\u011f\u0131 Gazze&#8217;de beyaz fosfor kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130srail ordusunun, Hamas&#8217;\u0131n Aksa Tufan\u0131 Operasyonu&#8217;nu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17603,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17602"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17602"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17602\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}