<\/p>\n
Kurumun internet sitesinde yay\u0131mlanan rehberde, 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu kapsam\u0131nda genetik verilerin i\u015flenmesi ve buna y\u00f6nelik ilkeler, genetik verilerin yurt d\u0131\u015f\u0131na aktar\u0131lmas\u0131, genetik verileri i\u015fleyen ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fi veri sorumlular\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri gibi hususlara ve bu konudaki tavsiyelere yer verildi.<\/p>\n
Genetik verilerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bilgiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hassas bir veri kimli\u011fe sahip oldu\u011funa i\u015faret edilen rehberde, bu verilerin i\u015flenmesinin toplumun tamam\u0131n\u0131 etkileyebilecek ulusal stratejik sonu\u00e7lara sebep olabildi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Genetik verilerin i\u015flenmesinin belirli kural ve prosed\u00fcrlere ba\u011flanmas\u0131 ve bunun yan\u0131nda toplumsal alanda fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilen rehberde, ki\u015filerin genetik verilerinin i\u015flenmesinin yaln\u0131zca ki\u015filerin kendilerini de\u011fil, aralar\u0131nda genetik irtibat olan akrabalar\u0131n\u0131, gelecek nesillerini ve hatta ulusal g\u00fcvenli\u011fi bile etkileyebilece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
KVKK’nin rehberinde, genetik verilere ili\u015fkin testlerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yurt d\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilmemesi amac\u0131yla ulusal laboratuvarlar\u0131n desteklenmesi, bilimsel ama\u00e7larla kullan\u0131lmak \u00fczere ulusal genetik veri bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilerek genetik veri saklama merkezinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n te\u015fvik edilmesi y\u00f6n\u00fcnde tavsiyeler yer ald\u0131.<\/p>\n
Rehberde, genetik verilerin i\u015flenmesi esnas\u0131nda \u015feffafl\u0131k, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve hesap verebilirlik uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesinin te\u015fvik edilmesi gerekti\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Genetik verilerin yurt i\u00e7inde depolanmas\u0131 i\u00e7in gerekli idari d\u00fczenlemelerin yap\u0131larak bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak yerli, milli ve akredite bili\u015fim altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n desteklenmesi, bilimsel ama\u00e7larla kullan\u0131lmak \u00fczere ulusal genetik veri bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilerek “genetik veri saklama merkezi”nin olu\u015fturulmas\u0131 da \u00f6nerildi.<\/p>\n
Rehbere ili\u015fkin AA muhabirine de\u011ferlendirmede bulunan KVKK Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Faruk Bilir, genetik verilerin, Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu’nda \u00f6zel nitelikli ki\u015fisel veriler aras\u0131nda say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Bilir, “\u00d6zel nitelikli ki\u015fisel verilerin \u00f6\u011frenilmesi, ki\u015fi hakk\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa veya ma\u011fduriyete neden olabilecek nitelikteki verilerdir. Bu nedenle di\u011fer ki\u015fisel verilere g\u00f6re \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 \u015fekilde korunmalar\u0131 gerekir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Genetik verilerin, ki\u015finin fizyolojisi veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ilgili e\u015fsiz bilgiler sa\u011flayabilece\u011fine i\u015faret eden Bilir, KVKK taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan rehberin, genetik verilerin i\u015flenmesi ve yurt d\u0131\u015f\u0131na aktar\u0131m\u0131 konusunda \u00e7e\u015fitli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle tavsiye amac\u0131yla haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Genetik verisi i\u015flenen ki\u015filerin bilgilendirilmesi bak\u0131m\u0131ndan yaln\u0131zca genel a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir ayd\u0131nlatman\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Bilir, “Genetik veri i\u015flemenin sadece ilgili ki\u015finin de\u011fil, di\u011fer aile fertlerinin de verisine eri\u015fim sa\u011flayabilece\u011fi ortaya koyulmal\u0131d\u0131r. Ki\u015fi, genetik veri i\u015fleme faaliyeti ve bunun sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olmal\u0131d\u0131r.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Faruk Bilir, genetik veri i\u015fleme s\u00fcre\u00e7lerinde yer alan t\u00fcm personelin veri g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin yeterli fark\u0131ndal\u0131\u011fa sahip olmas\u0131n\u0131n da en az teknik tedbirler kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n