<\/p>\n
\u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi (\u0130T\u00dc) Rekt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa Kumral, Hatay’da y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n \u00e7o\u011funun demirlerinin T\u00fcrk yap\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ucuzlu\u011fu nedeniyle Suriye’den getirildi\u011fini ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n T\u00fcrk yap\u0131m\u0131 demirlerden az oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kahramanmara\u015f Merkezli Depremlerin Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n B\u00fct\u00fcn Y\u00f6nleriyle Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Depreme Diren\u00e7li Yap\u0131 Stokunun Olu\u015fturulmas\u0131 ve Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Uygulamalar\u0131n\u0131n Etkinli\u011finin Art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130\u00e7in Al\u0131nmas\u0131 Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amac\u0131yla Kurulan Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Ero\u011flu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda topland\u0131.<\/p>\n
Toplant\u0131da, Yap\u0131 Denetim ve Deprem M\u00fchendisli\u011fi Derne\u011fi, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulu, Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 Kredi ve Yurtlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc temsilcilerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00fcniversitelerden akademisyenler sunum yapt\u0131.<\/p>\n
Yap\u0131 Denetim ve Deprem M\u00fchendisli\u011fi Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Nazmi \u015eahin, yap\u0131 denetim sistemin 1999 depreminden sonra hayata ge\u00e7ti\u011fini ve bu zamana kadar sistemin 5 deprem g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatt\u0131. Van, Elaz\u0131\u011f, Malatya ve \u0130zmir depremlerinde yap\u0131 denetimli binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u015eahin, Kahramanmara\u015f merkezli depremlerde ise yap\u0131 denetimli 151 bin binadan yakla\u015f\u0131k 290’\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti. \u015eahin, y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n y\u00fczde 85’nin de ikinci depremde y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
2007 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan bir kanunla \u015fantiye \u015fefinin 30 bin metrekareye kadar 5 in\u015faata bakabildi\u011fine dikkati \u00e7eken \u015eahin, kanunun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde in\u015faat m\u00fchendisi say\u0131s\u0131n\u0131n 57 bin oldu\u011funa, 2023 y\u0131l\u0131nda ise bu say\u0131n\u0131n 150 binlere yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. \u015eahin, “\u015eantiye \u015fefi \u00e7ok \u00f6nemli. \u015eantiye \u015fefi sahada olmazsa o kal\u0131p\u00e7\u0131 kafas\u0131na tak\u0131lan soruyu kime soracak? Kafas\u0131na g\u00f6re yapacak. Bizim talebimiz birinci derece deprem b\u00f6lgesinde olan t\u00fcm \u015fantiyelerimizde bin 500 metrekare \u00fczerinde tek \u015fantiye \u015fefi olsun. Tek \u015fantiye \u015fefi olsun, sadece orayla ilgilensin. Mesai saatine kadar orada dursun.” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirdi.<\/p>\n
Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131 Kredi ve Yurtlar (KYK) Genel M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa \u00d6zg\u00fcl, deprem b\u00f6lgesinde 76 yurt oldu\u011funu, bu yurtlardan sadece 6’s\u0131nda hasar olu\u015ftu\u011funu, y\u0131k\u0131lan yurt ise bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00d6zg\u00fcl, hasar alan 6 yurtla ilgili de \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
\u015eu anda yurtlarda 144 bin 847 depremzede vatanda\u015f\u0131n misafir olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen \u00d6zg\u00fcl, deprem b\u00f6lgesine destek i\u00e7in 11 ilin belirlendi\u011fini belirtti. \u00d6zg\u00fcl, “Destek iller \u00e7evrimi\u00e7i e\u011fitime devam ediyor. Di\u011fer illerimiz y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitime ge\u00e7mi\u015f olup yurtlar\u0131n tamam\u0131 \u00f6\u011frencilerimizin kullan\u0131m\u0131na haz\u0131r. Deprem destek illerinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ilimizde e\u011fitim \u00f6\u011fretime engel bir \u015fey yok.” dedi. Yurtlarda kalan depremzede \u00f6\u011frencilere y\u00f6nelik kurs a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren \u00d6zg\u00fcl, kurslar\u0131n devam etti\u011fini bildirdi.<\/p>\n
Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Deprem Ara\u015ft\u0131rma ve Uygulama Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Hasan S\u00f6zbilir, yap\u0131 denetim mekanizmas\u0131n\u0131n yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinin, yap\u0131 sto\u011fuyla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da bir an \u00f6nce tamamlanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131. S\u00f6zbilir, ara eleman olarak adland\u0131r\u0131lan in\u015faat i\u015f\u00e7ilerine de belli bir kalitede e\u011fitim verilmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Depremden sonra bir\u00e7ok yeralt\u0131 suyunun yolunun de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerini anlatan S\u00f6zbilir, bir\u00e7ok yerde de sular\u0131n kirlendi\u011fini kaydetti. Hatay \u00f6rne\u011fini veren S\u00f6zbilir, “B\u00f6lgede \u00e7ok temiz sular da var ama y\u00fcksek kesimlerde. Alt kesimlere do\u011fru yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 kirlenmi\u015f durumda. Kat\u0131 at\u0131klar nedeniyle, y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, do\u011fan\u0131n kendisinin yaratt\u0131\u011f\u0131 problemler nedeniyle \u015fu anda yer alt\u0131 sular\u0131 kirlenmi\u015f durumda.” dedi.<\/p>\n
2020 y\u0131l\u0131nda \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 S\u00fcleyman Soylu’nun kendilerinden fay sak\u0131n\u0131m\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fma yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011fini aktaran S\u00f6zbilir, ” Zay\u0131f insan var \u015fi\u015fman insan var. Ayn\u0131 insan gibi her fay\u0131n bir geni\u015fli\u011fi var. Fay\u0131n geni\u015fli\u011finden itibaren etraf\u0131na 20’\u015fer metre koydu\u011funuzda fayla ilgili problemi \u00e7\u00f6z\u00fcyorsunuz. \u015eu anda 500 metre, Bakan Bey’e de ‘\u00e7ok fazla’ diye s\u00f6yledim ama o iyice g\u00fcvende kalmak istedi. \u015eu anda kal\u0131c\u0131 konut olarak belirlenen yerlerin hepsi en az 500 metre faydan uzakta.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
S\u00f6zbilir, Pazarc\u0131k ve Amanos segmenti \u00fczerinde hendek a\u00e7arak \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n 7,4’l\u00fck bir deprem olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na (AFAD) s\u00f6ylediklerini belirtti. AFAD’\u0131n da Kahramanmara\u015f’ta 7,4’l\u00fck bir deprem olaca\u011f\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak tatbikat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden S\u00f6zbilir, “Normalde biz depreme haz\u0131rd\u0131k ama bu ger\u00e7ekle\u015fmedi. \u0130ki fay\u0131n yan\u0131nda 5 fay daha k\u0131r\u0131ld\u0131, toplam 7 fay. Biz \u00fclke olarak o faylara g\u00f6re haz\u0131rlanmad\u0131k. O 5 fay\u0131 neden devlete sunamad\u0131k? \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 daha \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131k. Oralara da hendek a\u00e7\u0131p bakabilseydik, o faylar\u0131n 500 y\u0131ld\u0131r k\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektik. Dolayas\u0131yla devlete ‘7 fay birlikte k\u0131r\u0131lacak buna g\u00f6re kendinizi ayarlay\u0131n’ diyecektik.” s\u00f6zlerini sarf etti.<\/p>\n
\u0130T\u00dc Jeoloji M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Cenk Yalt\u0131rak, T\u00fcrkiye Deprem Tehlike Haritas\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi. Yalt\u0131rak, “T\u00fcrkiye’nin en b\u00fcy\u00fck tehlikesi, deprem tehlike haritas\u0131.” dedi. Yalt\u0131rak, deprem haritas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fini, mevcut harita ile devam edilmesi halinde depremin yine \u015fehirleri vuraca\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi. Yalt\u0131rak, “Her fay\u0131n kendine has bir \u00f6mr\u00fc var. Hi\u00e7bir fay birbirinin ayn\u0131s\u0131 de\u011fil. Her birinin geometrisi, boyu farkl\u0131. Bunlar birer birey. Bunlar, bir havuzun i\u00e7erisinde toplama yapabilece\u011fimiz \u015feyler de\u011fil.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Yalt\u0131rak, T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda toplanm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k 30 bin kilometre veri oldu\u011funu, b\u00fcy\u00fck bir veri setiyle Marmara’n\u0131n ger\u00e7ek fay haritas\u0131n\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Yalt\u0131rak, T\u00fcrkiye’de yer bilimleri ara\u015ft\u0131rma kurumu kurulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak, “Bu \u00fcst kurulu\u015fun da alt\u0131nda b\u00f6lgesel uzmanla\u015fm\u0131\u015f, bir faya, bir b\u00f6lgeye \u00f6mr\u00fcn\u00fc adam\u0131\u015f insanlara ihtiyac\u0131m\u0131z var.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mustafa Kumral, Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin Ad\u0131yaman, Hatay ve Gaziantep illerindeki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli organize sanayi b\u00f6lgelerine etkilerini anlatt\u0131.<\/p>\n
B\u00f6lgede y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n \u00e7o\u011funun 2000 y\u0131l\u0131 \u00f6ncesi oldu\u011funu belirten Kumral, y\u0131k\u0131mlar\u0131n sebebinin ise zeminden ve kullan\u0131lan malzemelerden kaynakl\u0131 oldu\u011funu vurgulad\u0131. Hatay’da b\u00f6lgede vatanda\u015flarla konu\u015ftuklar\u0131n\u0131, halk\u0131n kendilerine kullan\u0131lan demirlerin Suriye’den getirildi\u011fini s\u00f6yledi\u011fini aktaran Kumral, “Y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n \u00e7o\u011funun demirleri T\u00fcrk yap\u0131m\u0131 de\u011fil. Hatta yanlar\u0131nda \u0130skenderun Demir \u00c7elik Fabrikas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen bir \u00e7ok insan ucuz oldu\u011fu i\u00e7in Suriye demirini kullanm\u0131\u015flar. Suriye demirinin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bizim \u00fclkemizin yapt\u0131\u011f\u0131 demirlerinin yar\u0131s\u0131 kadar de\u011fil. Sonu\u00e7lar\u0131 ortada.” dedi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de art\u0131k yetkin in\u015faat, jeoloji, jeofizik m\u00fchendisli\u011fi kavramlar\u0131n\u0131n yerle\u015fmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyen Kumral, “Bu arkada\u015flar\u0131n en az 4 sene bir proje ofisinde ya da bir kurumda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n faydal\u0131 olabilece\u011fi ondan sonra imza atmalar\u0131 kanaatine sahibim. Yetkin m\u00fchendisli\u011fin gelmesi gerekiyor.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Komisyon Ba\u015fkan\u0131 Veysel Ero\u011flu da T\u00fcrkiye’de diri fay hatlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret ederek, “Diri fay hatlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yla ilgili seferberlik yap\u0131lmas\u0131 \u015fart.” dedi.<\/p>\n
Ero\u011flu, baz\u0131 akademisyenlerin, alan\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen depremle ilgili a\u00e7\u0131klamalarda bulundu\u011funu, bunun kabul edilemez oldu\u011funu kaydetti. \u0130stanbul’un baz\u0131 yerlerinin zeminin k\u00f6t\u00fc, baz\u0131 yerlerin zemininin ise T\u00fcrkiye’nin en sa\u011flam zeminlerinden oldu\u011funu belirten Ero\u011flu, “Bir profes\u00f6r kalk\u0131yor ‘\u0130stanbul’u terk edin, 500 kilometre uza\u011fa gidin’ derse ben buna isyan ederim. Bunun yapt\u0131r\u0131m\u0131 yok mu? Fevkalade yanl\u0131\u015f, insanlar\u0131 huzursuz eden bir durum. Bu ne bi\u00e7im bilim adam\u0131. \u00c7\u0131k\u0131yor ahkam kesiyor. Bilmiyorsun i\u015fte cahilsin. \u00c7oluk \u00e7ocuk korku i\u00e7inde.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n