Akar, Ankara Bilim \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen “1915 Ermeni Olaylar\u0131 Konusunda Politika Metni \u00dcretme \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131”na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Devlet ve millet olarak tarih boyunca bir\u00e7ok zorlu\u011fun \u00fcstesinden gelindi\u011fini belirten Akar, Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin de birlik ve beraberlik i\u00e7inde a\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’na umutla ve g\u00fcvenle y\u00fcr\u00fcyeceklerini s\u00f6yledi. <\/p>\n
1915 Ermeni Olaylar\u0131n\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in konuya \u00e7e\u015fitli perspektiflerden yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden Hulusi Akar, meselenin \u00f6n yarg\u0131lardan uzak bir \u015fekilde ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf \u00fclkelerin ar\u015fivleri ve d\u00f6neme ili\u015fkin g\u00f6zlemlerinin de \u00f6nemli bir yer tuttu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/de89f914-66b1-4a0b-9347-13c0eafe70cc\/2023%2F04%2FAA-30770815.jpg\"\/)
<\/p>\n
Milli Savunma Bakan\u0131 Akar, konuyla ilgili ABD ar\u015fivlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi incelemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 “Harbord Askeri Heyeti Raporu”na y\u00f6nelik Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak, ge\u00e7mi\u015fte Osmanl\u0131 topraklar\u0131nda faaliyet g\u00f6steren bat\u0131l\u0131 misyonerlerin s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde olduklar\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa te\u015fvik ettikleri radikal Ermeni gruplar\u0131 kendileri i\u00e7in yararl\u0131 bir ara\u00e7 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Osmanl\u0131 idaresinde “Millet-i Sad\u0131ka” olarak ya\u015fayan Ermenilerin, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu giri\u015fimleri desteklemediklerine dikkati \u00e7eken Akar, “\u00d6zellikle ABD, \u0130ngiltere, Fransa ve Rusya gibi b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin, Ermenileri kendi menfaatleri do\u011frultusunda k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 ‘Ermeni Sorunu’nu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Bakan Akar, Ermeni \u00e7etelerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ter\u00f6r faaliyetlerine ra\u011fmen bu eylemlerin masum ve mazlum olarak g\u00f6sterildi\u011fini ifade ederek, “Ya\u015fanan olaylar, Ermenilerin propagandalar\u0131 sonucu bat\u0131 kamuoyunda s\u00f6zde Ermeni katliam\u0131 olarak \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ermenilerin tek tarafl\u0131 propagandalar\u0131n\u0131n etkisiyle, Osmanl\u0131 Devleti hakk\u0131nda olumsuz portre \u00e7izilirken, Ermenilerin T\u00fcrklere y\u00f6nelik katliamlar\u0131 ise g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015ftir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’nda Osmanl\u0131 Devleti’nin yenilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan tabloda b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda b\u00f6lgede n\u00fcfuz ve hakimiyetlerini tesis etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Hulusi Akar, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Ermeniler ise Osmanl\u0131 topraklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de i\u00e7ine alacak \u015fekilde B\u00fcy\u00fck Ermenistan kurmay\u0131 ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Ermeniler, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin deste\u011fini alabilmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc manip\u00fclasyon ve propagandaya ba\u015fvurarak yo\u011fun lobi faaliyetleri y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131, ABD’deki lobi gruplar\u0131ndan destek alan Ermeniler, \u0130ngiltere’nin de te\u015fvikiyle kurulmas\u0131 planlanan B\u00fcy\u00fck Ermenistan i\u00e7in ABD mandas\u0131n\u0131 talep etmi\u015flerdir. Ermeni lobisinin bask\u0131 ve giri\u015fimlerinin yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6lgedeki ABD \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek isteyen Ba\u015fkan Wilson, Ermeni iddialar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in T\u00fcrkiye’ye bir heyet g\u00f6ndermeye karar vermi\u015ftir.”<\/p>\n
– Harbord Askeri Tahkik Heyeti’nin raporu<\/p>\n
Avrupa’daki ABD Kuvvetleri Kurmay Ba\u015fkan\u0131 ABD’li T\u00fcmgeneral James G. Harbord ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok general, amiral, subay ve \u00f6nemli mevkilerdeki sivil g\u00f6revlilerden olu\u015fan 40 ki\u015filik Harbord Askeri Tahkik Heyeti’nin te\u015fkil edildi\u011fini belirten Akar, heyetin Anadolu ve Kafkaslardaki durumu incelemek ve ger\u00e7ekleri ara\u015ft\u0131rmak \u00fczere g\u00f6revlendirildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
Bakan Akar, heyetin b\u00f6lgedeki kapsaml\u0131 incelemeleri sonucunda, T\u00fcrk tezleri ve Ermeni iddialar\u0131na ili\u015fkin detayl\u0131 bir rapor haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Gerek Harbord Raporu gerekse di\u011fer heyetlerin raporlar\u0131na g\u00f6re, Ermenilerin su\u00e7lad\u0131klar\u0131 gibi T\u00fcrklerin de\u011fil, as\u0131l kendilerinin yani Ermenilerin katliam yapt\u0131klar\u0131 ortaya konulmu\u015ftur. Ayr\u0131ca 1603 sayfal\u0131k raporda, ‘soyk\u0131r\u0131m’ kelimesi veya buna muadil bir kelime, kavram kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Harbord Raporu, T\u00fcrk tezlerinin do\u011frulu\u011funu ve Ermeni iddialar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu tespit etmesine ra\u011fmen ABD’deki Ermeni lobisinin \u00e7abalar\u0131yla kamuoyuna oldu\u011fu gibi a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. O zamandan bu yana ABD’de, as\u0131ls\u0131z Ermeni iddialar\u0131na siyasi olarak yakla\u015f\u0131lmakta ve Ermeni diasporas\u0131n\u0131n propagandalar\u0131na itibar edilmektedir. Birtak\u0131m s\u00f6ylemlerle bu propaganda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n
Ermeni meselesi, tarihi ger\u00e7eklerinden kopar\u0131larak y\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir siyasi bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131lmakta, mesele, tarafl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe itilmektedir.”<\/p>\n
– “Siyasi a\u00e7\u0131klamalarla tarihin yeniden yaz\u0131lamayaca\u011f\u0131 bilinmeli”<\/p>\n
Bakan Akar, Ermenilerin, sevk ve iskan uygulamas\u0131n\u0131n s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yo\u011fun gayret g\u00f6sterdi\u011fini, bu kapsamda 24 Nisan’\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada “soyk\u0131r\u0131m g\u00fcn\u00fc” ilan ederek adeta sanal bir bellek ve suni bir tarih olu\u015fturulmak istendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bakan Akar, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Ermeni vatanda\u015flar\u0131n zorunlu g\u00f6\u00e7e tabi tutulmas\u0131n\u0131 ‘s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m’ olarak bir\u00e7ok \u00fclkeye resmen kabul ettirmi\u015flerdir. Bu \u00fclkelerin s\u00f6zde soyk\u0131r\u0131m\u0131 kabul etmesi, ayn\u0131 \u015fekilde ABD’li y\u00f6neticilerin 1915 olaylar\u0131na ili\u015fkin ‘soyk\u0131r\u0131m’ ifadesini kullanmas\u0131, tarihi ger\u00e7ekleri inkar etmek ve \u00e7arp\u0131tmaktan ba\u015fka bir anlam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Bunu herkesin bilmesi laz\u0131m. Tarihin b\u00f6yle siyasi a\u00e7\u0131klamalarla yeniden yaz\u0131lamayaca\u011f\u0131 bilinmeli ve bu g\u00f6r\u00fc\u015fte olanlar d\u00fcnya ve kendi tarihlerine bakarak utanmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
Milli Savunma Bakan\u0131 Hulusi Akar, tarihten d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00e7\u0131karman\u0131n ve yeni kar\u015f\u0131tl\u0131klar olu\u015fturman\u0131n kabul edilemeyece\u011fini vurgulayarak, “Bu tutum, entelekt\u00fcel, akademik ahlak bak\u0131m\u0131ndan da ibretliktir. Ermenistan’\u0131n ve Ermeni diasporas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeler nezdindeki bu faaliyetleri, T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda normal diplomatik ili\u015fkilerin kurulmas\u0131nda en \u00f6nemli engellerden birini te\u015fkil etmektedir.” dedi.<\/p>\n
“Ermenistan da ar\u015fivlerini uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte tarih\u00e7ilere a\u00e7mal\u0131”<\/h3>\n
T\u00fcm bunlara ra\u011fmen T\u00fcrkiye’nin y\u00fczy\u0131llard\u0131r bir arada ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015f T\u00fcrk ve Ermeni halk\u0131n\u0131n, dostluk ve i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ili\u015fkiler kurabilece\u011fine y\u00f6nelik inanc\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Akar, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Bunun yolu da ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131lda bu topraklarda tam olarak ne ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015feffaf, d\u00fcr\u00fcst ve bilimsel bir bi\u00e7imde ortaya koymaktan ge\u00e7mektedir. T\u00fcrkiye olarak ar\u015fivlerimizi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan olu\u015fturulacak objektif kurullara a\u00e7\u0131k oldu\u011fumuzu, Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z her f\u0131rsat ve platformda dile getirmektedir. Bu konudaki \u0131srarl\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha yineliyoruz. Ermenistan da T\u00fcrkiye gibi ar\u015fivlerini uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte tarih\u00e7ilere a\u00e7mal\u0131, \u00e7\u0131kacak sonu\u00e7lara tahamm\u00fcl g\u00f6stermeli ve bu konuda endi\u015fe etmemelidir. Ancak bu teklife bug\u00fcne kadar hen\u00fcz bir yan\u0131t al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
“Can karde\u015flerimizin yan\u0131nday\u0131z”<\/h3>\n
Azerbaycan-Ermenistan ili\u015fkilerine y\u00f6nelik de de\u011ferlendirmelerde bulunan Bakan Akar, “Ermenistan, yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l \u00f6nce karde\u015f Azerbaycan’\u0131n topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 20’sini olu\u015fturan Da\u011fl\u0131k Karaba\u011f ve civar\u0131ndaki 12 \u015fehri i\u015fgal etmi\u015ftir. \u0130\u015fgalle, 1 milyondan fazla Azerbaycan T\u00fcrk\u00fc yerlerinden edilmi\u015f, 20 bin \u015fehit verilmi\u015f, 5 bin ki\u015finin ak\u0131beti ise hala tespit edilememi\u015ftir. Dahas\u0131, Hocal\u0131 katliam\u0131n\u0131n da haf\u0131zalardaki yeri hala \u00e7ok tazedir.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Akar, uluslararas\u0131 hukukta al\u0131nan t\u00fcm kararlara, Azerbaycan’\u0131n t\u00fcm diplomatik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen sorunun y\u0131llarca \u00e7\u00f6z\u00fclemedi\u011fini, Minsk \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn de sorunu \u00e7\u00f6zmekte aciz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Azerbaycan’\u0131n, i\u015fgal alt\u0131nda kalan \u00f6z topraklar\u0131n\u0131 2020’de 44 g\u00fcn s\u00fcren “Tek Vatan Harekat\u0131” ile Ermenistan i\u015fgalinden kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu zafer neticesinde Ermenistan ile Azerbaycan aras\u0131nda 9 Kas\u0131m 2020’de Ate\u015fkes Anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan Milli Savunma Bakan\u0131 Hulusi Akar, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Biz bu ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131n\u0131, yeni bir sayfa a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rmekteyiz. Ermenistan’\u0131n, kendisine uzat\u0131lan bar\u0131\u015f ve dostluk elini tutmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Bunun hem kendisi hem de b\u00f6lgenin refah\u0131, bar\u0131\u015f\u0131 ve istikrar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli ve de\u011ferli oldu\u011funu bilmeleri laz\u0131m. Biz de Azerbaycan ve Ermenistan ili\u015fkilerinin normalle\u015ftirilmesi ve kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 destekliyoruz. Her t\u00fcrl\u00fc katk\u0131y\u0131 sa\u011flad\u0131k, sa\u011flamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Ancak \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6r\u00fckleyen baz\u0131 giri\u015fimlere kar\u015f\u0131 da duru\u015fumuz a\u00e7\u0131k ve nettir. ‘\u0130ki devlet tek millet’ anlay\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fumuz Azerbaycan’\u0131n derdi bizim derdimiz, sevinci bizim sevincimizdir. Bug\u00fcne kadar kederde ve k\u0131van\u00e7ta can karde\u015flerimizin yan\u0131nda olduk, bundan sonra da olmaya devam edece\u011fiz.”<\/p>\n