<\/p>\n
AA muhabirine konu\u015fan TBMM Anayasa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Beyaz\u0131t, T\u00fcrkiye’nin yeni bir anayasaya ihtiyac\u0131 bulundu\u011funun toplumun t\u00fcm kesimleri taraf\u0131ndan kabul edilen bir ger\u00e7ek oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
Toplumdaki b\u00fct\u00fcn kesimler ve siyasi partilerin anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek istedi\u011fini vurgulayan Beyaz\u0131t, herkesin kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarak bir \u015feyler s\u00f6ylemeye gayret etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n siyasi partilere “yeni anayasa” konusundaki \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Beyaz\u0131t, “Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndan sonra Meclis Ba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7al\u0131\u015fmalar Meclisimizde devam edecek. \u0130n\u015fallah yak\u0131n gelecek i\u00e7inde partilerle gereken g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lacak. Bunlarla ilgili bir yol haritas\u0131, bunlar\u0131n sistemati\u011fi, \u00e7al\u0131\u015fma usul ve y\u00f6ntemleri orada belirlenecek. Ona g\u00f6re bir metin haz\u0131rlanarak Anayasa Komisyonumuza gelecektir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Beyaz\u0131t, yeni anayasaya temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler noktas\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, “\u00c7evre hakk\u0131, deniz hakk\u0131, su hakk\u0131, teknolojik haklar var. 21. y\u00fczy\u0131lda insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ifade eden yeni d\u00fczenlemeler, yeni de\u011ferlendirmeler, yeni haklar var. Bunlarla ilgili d\u00fczenlemelerin de anayasada mutlaka yer almas\u0131 gerekiyor.” dedi.<\/p>\n
Cumhuriyet’in y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na i\u015faret eden Beyaz\u0131t, “2023 y\u0131l\u0131na milletin \u00f6zg\u00fcr iradesinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f; b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131n kabul edildi\u011fi; demokratik, \u00e7o\u011fulcu, Cumhuriyet ilkelerine sahip; hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, adalet ilkelerini yans\u0131tan; herkesin kendisini i\u00e7erisinde bulabildi\u011fi, kapsay\u0131c\u0131 bir d\u00fczenleme olmas\u0131ndan kim rahats\u0131z olabilir?” diye sordu.<\/p>\n
Anayasa ile ilgili d\u00fczenlemelerde \u00e7ok fazla zorlan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini ifade eden Beyaz\u0131t, siyasi partilerin bu anlamda gereken anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Anayasa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Beyaz\u0131t, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“S\u0131n\u0131rlanan kal\u0131plar i\u00e7erisinde de\u011fil de daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc mant\u0131k i\u00e7erisinde hareket etti\u011fimiz zaman do\u011fru sonu\u00e7lara ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha k\u0131sa ama herkesi kapsayan bir anayasa olmas\u0131na kimsenin itiraz\u0131 olamaz. Mevcut anayasada \u00f6nce temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler tan\u0131mlan\u0131yor ondan sonra genel, d\u00fczenleyici i\u015flemlerle verilen hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yor. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri, insan\u0131n do\u011fu\u015ftan elde etti\u011fi haklar\u0131 orada d\u00fczenledi\u011fimiz zaman buna hi\u00e7 kimsenin itiraz\u0131 olamaz. Mevcut anayasam\u0131zda ‘temel haklar ve \u00f6devler’ diyor; hakk\u0131 verirken \u00f6devden bahsediyor. ‘Temel haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler’ desek, haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri beraberce de\u011ferlendirsek olay kendili\u011finden \u00e7\u00f6z\u00fclecektir.<\/p>\n
Egemenli\u011fin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletin oldu\u011funu bilerek, d\u00fczenlenen bir sistem i\u00e7erisinde yasama organ\u0131n\u0131 tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman tart\u0131\u015fmalara gerek kalmayacakt\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan se\u00e7ilmesinden kimse rahats\u0131z olmayacakt\u0131r. Bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z \u015fu; yarg\u0131, T\u00fcrk milleti ad\u0131na karar verirken, egemenlik hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken, millet ad\u0131na karar verdi\u011finin fark\u0131nda olarak b\u00fct\u00fcn bu kararlar\u0131n\u0131 verecek. Biz, anayasada toplumun t\u00fcm kesimlerini, t\u00fcm birey ve fertlerini baz alaca\u011f\u0131z. \u0130nsan haysiyetinin, \u015ferefinin, ki\u015fili\u011finin, bunlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n daha \u00f6nde, daha \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan bir d\u00fczenlemeyi getirmeyi arzuluyoruz.”<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 19 kez de\u011fi\u015ftirildi\u011fini, 184 konuda Anayasa’n\u0131n de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Beyaz\u0131t, Anayasa’n\u0131n kendi i\u00e7erisinde bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Anayasa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Beyaz\u0131t, “Anayasay\u0131 yeniden yazarak, yeniden de\u011ferlendirerek bu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, de\u011ferlendirme zaten belli bir yere oturacakt\u0131r. Bizim anayasayla ilgili yapmak istedi\u011fimiz de\u011fi\u015fikli\u011fin ana baz\u0131ndaki hadise; biz tamamen yeni bir sistem i\u00e7erisinde Cumhuriyet’in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131na giderken, genel, kapsay\u0131c\u0131 kurallar \u00e7er\u00e7evesinde bu d\u00fczenlemeyi yapmak istiyoruz. Buna hi\u00e7bir partinin, hi\u00e7bir milletvekilinin, hi\u00e7bir kurum ve ki\u015finin kar\u015f\u0131t fikirleri olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Beyaz\u0131t, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere kimsenin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Yasamay\u0131, y\u00fcr\u00fctmeyi, yarg\u0131y\u0131 tan\u0131mlayaca\u011f\u0131z. Anayasa’da bir s\u00fcr\u00fc anayasal kurumlar var. \u00d6yle bir noktaya geliyor ki Anayasa’da tan\u0131mlanan kurumlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu s\u0131rf Anayasa’da tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletin olmas\u0131na ra\u011fmen, millete ra\u011fmen, vesayet ve dayatma sistemi i\u00e7erisinde bir \u015feyler empoze noktas\u0131nda ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde bir s\u00fcr\u00fc birikimlerimiz, deneyimlerimiz var. Hi\u00e7bir \u00f6nyarg\u0131 olmadan, \u00f6n \u015fart kabul etmeden, tamamen genel ilkeler, de\u011ferlendirmeler baz\u0131nda bu milletin ortak de\u011ferleri noktas\u0131nda olay\u0131 de\u011ferlendirecek, gelecek tasavvuru i\u00e7erisinde bir medeniyet in\u015fas\u0131n\u0131 yapacak bir anayasa, o toplumun b\u00fct\u00fcn fertlerine bir \u00e7izgi, \u0131\u015f\u0131k verece\u011fi sistematik i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilecek.” yorumunu yapt\u0131.<\/p>\n
Anayasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n Meclisten tam \u00e7o\u011funlukla \u00e7\u0131ksa bile yine referanduma gidilerek halk\u0131n tamam\u0131n\u0131n oyunu alan bir anayasaya kimsenin bir itiraz\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Beyaz\u0131t, “Bizim anayasam\u0131z olacak. Cumhuriyet’in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda bizim gelecek tasavvurumuzu ifade eden bir anayasa ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacak.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Siyasi partilerin, anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda topluma verdi\u011fi s\u00f6zlere i\u015faret eden Beyaz\u0131t, herkesin verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Beyaz\u0131t, “Burada yap\u0131lacak olan; herkesin, bu \u00fclkenin \u00e7\u0131kar\u0131na, bu milletin gelece\u011fine matuf bir d\u00fczenlemenin en g\u00fczel \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda samimi iradelerini ortaya koymas\u0131d\u0131r. Bunun y\u00f6ntemleri konu\u015fulabilir, tart\u0131\u015f\u0131labilir.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00d6nemli olan\u0131n bu metinlerdeki ifadelerle ilgili konunun herkes taraf\u0131ndan kabul edilme \u015fekli oldu\u011funu kaydeden Beyaz\u0131t, “Bunun nas\u0131l veya ne \u015fekilde olaca\u011f\u0131; Meclis Ba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n yapaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden sonra partilerden gelen teklifler \u00fczerine de\u011ferlendirilecektir.” dedi.<\/p>\n