\u0130nme ge\u00e7irenlerin tedavisi i\u00e7in Sabanc\u0131 \u00dcniversitesinden Prof. Dr. Volkan Pato\u011flu ve ekibinin T\u00dcB\u0130TAK deste\u011fiyle geli\u015ftirdi\u011fi, Hacettepe \u00dcniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fak\u00fcltesinin hem geli\u015ftirme s\u00fcrecinde destekledi\u011fi hem de klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc “robotik kol” hastalara e\u011flenceli oyunlar oynat\u0131rken tedavi olma olana\u011f\u0131n\u0131 sunuyor.<\/p>\n
Koluna tak\u0131lan robot arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sepetteki m\u0131s\u0131rlar\u0131 d\u00f6kmeden kargalara ta\u015f\u0131ma gibi oyunlar\u0131 oynayan hastalar, b\u00f6ylelikle g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 hareketleri daha kolay yapabilmeye ba\u015fl\u0131yor. Cihaz her hastan\u0131n tedavideki performans\u0131n\u0131 haf\u0131zas\u0131na kaydederek, bir sonraki seansta daha iyisini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi i\u00e7in te\u015fvik ediyor.<\/p>\n
Robotik kol ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalara ili\u015fkin AA muhabirine a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. \u00d6zlem \u00dclger, klinik \u00e7al\u0131\u015fmalarla toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumay\u0131, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirmeyi ama\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/c9f1ae26-3cf3-4ab4-9d72-230dedd01a4c\/20231006_2_60564535_93395748.jpg\"\/)
<\/p>\n
“T\u00fcrkiye’de teknolojisi itibar\u0131yla \u015fu anda tek”<\/h3>\n
“Bu kapsamda fak\u00fcltemizde bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini belirten \u00dclger, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bunlardan biri de yerli \u00fcretimle geli\u015ftirilmi\u015f ve T\u00fcrkiye’de teknolojisi itibar\u0131yla \u015fu anda tek olan kol robotu. Kol robotunun hasta gruplar\u0131 \u00fczerindeki klinik ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 fak\u00fclte olarak ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Yakla\u015f\u0131k 20 farkl\u0131 klinik \u00e7al\u0131\u015fma ve uygulama alan\u0131m\u0131z var. N\u00f6rolojik rehabilitasyon, ortopedik rehabilitasyon, sporcu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bunlardan baz\u0131lar\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7imiz hastalar\u0131m\u0131z, hem onlar\u0131n tedavisine katk\u0131 sa\u011fl\u0131yoruz hem de hastalar\u0131m\u0131zdan elde etti\u011fimiz sonu\u00e7larla klinik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. \u00d6zellikle \u00e7ok uzun y\u0131llar tedavi g\u00f6rm\u00fc\u015f, farkl\u0131 tedaviler denenmi\u015f ama bir noktada t\u0131kan\u0131p kalm\u0131\u015f n\u00f6rolojik gruptaki hastalar\u0131 bir ba\u015fka a\u015famaya ge\u00e7irebilmek i\u00e7in farkl\u0131 tedavi y\u00f6ntemlerinin denenmesi gerekiyor. \u0130\u015fte o y\u00f6ntem belki de y\u00fcr\u00fct\u00fclen klinik ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda hastam\u0131zla bulu\u015fuyor.”<\/p>\n
“Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n hareket kalitesi artt\u0131”<\/h3>\n
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fak\u00fcltesi Dekan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, n\u00f6rolojik hastalar\u0131n tedavisi ve teknolojik rehabilitasyon alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten Prof. Dr. Muhammed K\u0131l\u0131n\u00e7 da robotik kol teknolojisine ili\u015fkin bilgileri payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. Pato\u011flu ve ekibince, T\u00dcB\u0130TAK deste\u011fiyle geli\u015ftirilen robotik kolun hastalar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun tasarlanmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm a\u015famalarda dan\u0131\u015fmanl\u0131k deste\u011fi verdiklerini anlatan K\u0131l\u0131n\u00e7, robotik kolun yakla\u015f\u0131k 1 ayd\u0131r 7 hastan\u0131n tedavisinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Hastalar\u0131n tedaviye yan\u0131t\u0131n\u0131n \u00e7ok iyi oldu\u011funa dikkati \u00e7eken K\u0131l\u0131n\u00e7, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“\u0130lk hastalar\u0131m\u0131z\u0131 ald\u0131ktan sonra \u00f6zellikle \u015funu g\u00f6zlemledik; hastalar\u0131m\u0131z\u0131n hareketlerinde bir art\u0131\u015f oldu ama daha da \u00f6nemlisi hareketin kalitesinde art\u0131\u015f oldu. En \u00f6nemli etki bu. \u00d6rne\u011fin, daha \u00f6nce omzun \u00fcst kaslar\u0131n\u0131 kullanarak kolunu kald\u0131rabilen bir hasta normal \u015fekilde kol hareketini yapabilir hale geldi. Eklem hareket a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131, kuvveti artt\u0131.<\/p>\n
Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n geri bildirimleri de g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kollar\u0131n\u0131 daha fazla ve daha iyi kullanabildikleri y\u00f6n\u00fcnde. \u00d6zellikle inme grubu hastalar i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f bir cihaz bu ancak \u00fcst ekstremite, yani kollar\u0131nda fonksiyon bozuklu\u011fu olan MS, Parkinson, Serebral Palsi gibi hastalarda da \u00e7ok rahatl\u0131kla kullan\u0131labilir. Ayr\u0131ca depremzede baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131z\u0131n tedavisinde de robotik kol ve di\u011fer cihazlar\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131yoruz.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/c9f1ae26-3cf3-4ab4-9d72-230dedd01a4c\/20231006_2_60564535_93395753.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Hastan\u0131n tedaviye aktif kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor”<\/h3>\n
Prof. Dr. K\u0131l\u0131n\u00e7, d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye’de bu alanda farkl\u0131 cihazlar\u0131n da bulundu\u011funa dikkati \u00e7ekerek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyada geli\u015ftirilmi\u015f bir\u00e7ok \u00fcst ekstremite robotu var. Bu robotik kol ise \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan birtak\u0131m ilkleri bar\u0131nd\u0131ran \u00fclkemizdeki tek cihaz. D\u00fcnyayla yar\u0131\u015fabilir, bu \u00f6zelliklere sahip, tamamen yerli \u00fcretim tek cihaz. En \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00fcrek kemi\u011finden orijin alarak hareketleri takip etmesi. D\u00fcnyadaki benzer di\u011fer cihazlar ise koldaki ‘humerus’ denilen paz\u0131 kemi\u011fini baz al\u0131yor. K\u00fcrek kemi\u011finden hareketleri kontrol etmesi \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok bilinmemesine ra\u011fmen asl\u0131nda bizlerin b\u00fct\u00fcn hareketleri k\u00fcrek kemi\u011finden ba\u015flar. Cihaz\u0131n da bunu takip etmesi \u00f6nemli bir avantaj\u0131.<\/p>\n
Cihaz\u0131n bir di\u011fer avantaj\u0131, hastan\u0131n hareket performans\u0131n\u0131 daha \u00f6nce deneyimledi\u011fi ve haf\u0131zas\u0131na kaydetti\u011fi i\u00e7in hasta beklenen d\u00fczeyin alt\u0131nda hareket yaparsa deste\u011fini \u00e7ekiyor. Yani hastaya ‘sen bu hareketi yapabilirsin, o y\u00fczden devam et. Senin yapamad\u0131\u011f\u0131n a\u015famada ben devreye girece\u011fim.’ diyor. Bu da hastalar\u0131n pasife d\u00fc\u015fmesini engelleyip tedaviye aktif kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.”<\/p>\n
Yerli \u00fcretim cihazlar\u0131n \u00fclke ekonomisine de ciddi katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen K\u0131l\u0131n\u00e7, “Bu cihaz 2-3 dakika gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede hastaya giydirilebiliyor. Cihaz\u0131m\u0131zda ayr\u0131ca g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdan oyunlar se\u00e7tik. Hasta g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131nda g\u00f6stermesi gereken hareketleri destekleyen oyunlar\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131nda elde etti\u011fi kazan\u0131mlar\u0131 da hayat\u0131na daha rahat uyarlayabiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Beyin kanamas\u0131 sonras\u0131 sa\u011f taraf\u0131m tutmuyordu”<\/h3>\n
Robotik kol teknolojisiyle tedavi g\u00f6ren 50 ya\u015f\u0131ndaki, \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk annesi Yasemin Karado\u011fan ise “2015’te beyin kanamas\u0131 ge\u00e7irdim, 2016’dan beri fizik tedavim burada devam ediyor. Beyin kanamas\u0131 sonras\u0131 sa\u011f taraf\u0131m hi\u00e7 tutmuyordu, kolumda, baca\u011f\u0131mda fel\u00e7 vard\u0131. Bir s\u00fcre tekerlekli sandalye ile ya\u015fam\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm. Ancak \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr fizik tedaviyle aya\u011fa kalkt\u0131m, y\u00fcr\u00fcyebiliyorum, kendi i\u015flerimi g\u00f6rebiliyorum.” dedi.<\/p>\n
Kol ve baca\u011f\u0131nda hala s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n bulundu\u011funu, fizik tedavi ve robotik kol tedavisinin birlikte devam etti\u011fini aktaran Karado\u011fan, “Tedaviden \u00e7ok memnunum, e\u011flenceli bir tedavi ayn\u0131 zamanda. Faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, eskiden uzanamad\u0131\u011f\u0131m yerlere uzanabilmeye ba\u015flad\u0131m. Hayat\u0131m daha da kolayla\u015ft\u0131.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n