{"id":15591,"date":"2023-09-26T02:19:53","date_gmt":"2023-09-26T02:19:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/siyaset\/2023\/09\/26\/yeni-bir-anayasa-yapmak-turkiyenin-boynunun-borcudur\/"},"modified":"2023-09-26T02:19:53","modified_gmt":"2023-09-26T02:19:53","slug":"yeni-bir-anayasa-yapmak-turkiyenin-boynunun-borcudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/siyaset\/2023\/09\/26\/yeni-bir-anayasa-yapmak-turkiyenin-boynunun-borcudur\/","title":{"rendered":"Yeni bir anayasa yapmak T\u00fcrkiye’nin boynunun borcudur"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

Numan Kurtulmu\u015f, bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Ankara temsilcileriyle TBMM’de bir araya geldi.<\/p>\n

Konu\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131 vefat\u0131n\u0131n 11. y\u0131l\u0131nda rahmetle ve minnetle anan Kurtulmu\u015f, gelecek hafta TBMM’nin 28. D\u00f6neminin 2. Yasama Y\u0131l\u0131’n\u0131n a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n

Numan Kurtulmu\u015f, parlamentonun bu d\u00f6neminde Cumhuriyetin ikinci asr\u0131na girece\u011fi i\u00e7in tarihi bir d\u00f6nemin e\u015fi\u011finde olundu\u011funu s\u00f6yleyerek, Meclisin bu d\u00f6neminde \u00e7ok sesli, \u00e7ok farkl\u0131 partilerin siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flerinin yer alaca\u011f\u0131na i\u015faret etti. Kurtulmu\u015f, “\u00dcmit ediyorum ki 28. D\u00f6nem’de kal\u0131c\u0131 i\u015fler yapabilmek nasip olur. TBMM’de, \u00fclkemizin ihtiyac\u0131 olan konularda hep beraber, birlik i\u00e7erisinde demokratik team\u00fclleri sonuna kadar en iyi \u015fekilde kullanarak ve farkl\u0131 fikirlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan hakikatleri ortaya \u00e7\u0131kararak yolumuza devam ederiz. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te TBMM’de \u00e7al\u0131\u015facak milletvekili arkada\u015flar\u0131m\u0131za, Meclisin mehabeti, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak konusunda ne kadar b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyorsa, siz bas\u0131n mensubu arkada\u015flar\u0131m\u0131za da ayn\u0131 \u015fekilde sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

TBMM’deki herkesin, T\u00fcrkiye’nin \u00f6n\u00fcndeki meseleleri \u00e7\u00f6zecek iradeyi ortaya koyaca\u011f\u0131n\u0131, Cumhuriyetin ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131na ili\u015fkin “S\u00f6z\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc, g\u00fcc\u00fc tesirli bir T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131”na y\u00f6nelik hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gayret edece\u011fini de dile getiren Kurtulmu\u015f, yeni d\u00f6nemin \u00fclkeye ve millete hay\u0131rl\u0131 olmas\u0131 temennisinde bulundu. TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda yeni bir anayasa yapma mecburiyetinin geldi\u011fini ifade ederek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

“Yeni bir anayasa mecburiyeti ortadad\u0131r. Demokratik olarak T\u00fcrkiye’nin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalardan birisidir ve haddizat\u0131nda 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131’n\u0131n kabul edildi\u011fi g\u00fcn\u00fcn neredeyse ertesi g\u00fcn\u00fcnden itibaren uzun y\u0131llar boyunca T\u00fcrkiye’nin yeni anayasa ihtiyac\u0131 hep tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hem siyaset \u00e7evrelerinde hem hukuk\u00e7ular aras\u0131nda hem akademik \u00e7evrelerde tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yeni bir anayasa yapmak, T\u00fcrkiye’nin boynunun borcudur. Cumhuriyetimizin ikinci asr\u0131na yak\u0131\u015fan \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Bunun i\u00e7in hi\u00e7bir \u00f6n yarg\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 in\u015fallah g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ba\u015flatarak sonu\u00e7 almay\u0131 hedefliyoruz.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Anayasa meselesi bir fantezi de\u011fil, bir ihtiya\u00e7t\u0131r”<\/h3>\n

Meclis Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, 12 Eyl\u00fcl askeri darbesinin T\u00fcrkiye’ye siyasi, sosyal, insani bedeller \u00f6detti\u011fini vurgulayarak, “Ama 12 Eyl\u00fcl darbesinin en kal\u0131c\u0131 ar\u0131zalar\u0131ndan birisi, en kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan birisi darbecilerin kendilerinin kontrol\u00fcnde olacak bir gelecek in\u015fa etmek i\u00e7in yapt\u0131rd\u0131klar\u0131 12 Eyl\u00fcl, yani 1982 Anayasas\u0131’d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla gelece\u011fi dizayn eden, y\u0131llarca m\u00fccadele etti\u011fimiz ve konu\u015ftu\u011fumuz konularda b\u00fcrokratik oligar\u015fi dedi\u011fimiz, se\u00e7ilmi\u015fler yerine atanm\u0131\u015flar\u0131n, milli irade yerine belli se\u00e7kin z\u00fcmrelerin iradesini esas alan bir anayasa dizayn edildi. \u015eimdi art\u0131k bu anayasadan bir \u015fekilde kurtulmak zorunday\u0131z. Bu boynumuzun borcudur.” de\u011ferlendirmelerinde bulundu.<\/p>\n

Kurtulmu\u015f, milletin 15 Temmuz hain darbe giri\u015fimini \u00f6nleyerek darbeci gelene\u011fin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesti\u011fine i\u015faret ederek, “\u015eimdi bu darbeci gelene\u011fin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an anayasadan kurtulma vaktidir. Ben, 28. D\u00f6nem’in bu anayasay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek g\u00fcce, siyasi iradeye, kararl\u0131l\u0131\u011fa ve millet deste\u011fine sahip oldu\u011fu inanc\u0131nday\u0131m ve in\u015fallah ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Numan Kurtulmu\u015f, Anayasa, TBMM \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc, Se\u00e7im Kanunu ve Siyasi Partiler Yasas\u0131’n\u0131n, \u00fclkenin demokratik topografyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine i\u015faret ederek, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerde s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. Kurtulmu\u015f, “1982 Anayasas\u0131 da 19 kez de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir ama Anayasan\u0131n ruhu ve esas kaidesi hala burada durdu\u011fu i\u00e7in bir anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu 4 temel hukuk metninin daha demokratik hale getirilmesi, milleti ta\u015f\u0131yabilecek bir g\u00fcce kavu\u015fturulabilmesi de TBMM’nin \u00f6nemli sorumluluklar\u0131ndand\u0131r.” dedi.<\/p>\n

Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131na de\u011finen Kurtulmu\u015f, “Anayasa meselesi bir fantezi de\u011fil, bir ihtiya\u00e7t\u0131r, bir gerekliliktir. Ayr\u0131ca sadece siyasi parti veya partilerin anayasas\u0131 olmaz. Milletin anayasas\u0131 olur. Bu s\u00fcre\u00e7lerin \u00e7ok ciddi ve yo\u011fun bir kat\u0131l\u0131mla, tabii ki y\u00fczde 100 herkesin deste\u011fini almak m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir, ama en b\u00fcy\u00fck konsens\u00fcsle sa\u011flanabilmesi ve millete ait bir anayasa yap\u0131labilmesi bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli hassasiyetlerimizden birisi olmal\u0131d\u0131r.” s\u00f6zlerini sarf etti.<\/p>\n

“TBMM anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc ve merkezi olacakt\u0131r”<\/h3>\n

TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, sivil, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve demokratik anayasan\u0131n T\u00fcrkiye’nin gelecek nesillere kar\u015f\u0131 bir sorumlulu\u011fu oldu\u011funu vurgulayarak, yeni anayasa konusunda siyasi partiler ve hukuk \u00e7evrelerinde bir m\u00fcktesebat bulundu\u011funu anlatt\u0131. Kurtulmu\u015f, “Bu b\u00fcy\u00fck m\u00fcktesebat\u0131n yeniden harekete ge\u00e7irilmesi ve fikri olan herkesin fikrinin ortaya konulabilmesi i\u00e7in bir siyasal iklim olu\u015fturmak durumunday\u0131z.” dedi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin anayasa ihtiyac\u0131n\u0131n, do\u011fru zeminlerde, do\u011fru y\u00f6ntemlerle tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n ve \u00e7ok geni\u015f kitlelerin bu konudaki fikirlerini yap\u0131c\u0131 bir \u00fcslupla ortaya koymalar\u0131n\u0131n temin edilmesinin \u00f6nemine dikkati \u00e7eken Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“E\u011fer siyasi iklimi do\u011fru bir \u015fekilde olu\u015fturmay\u0131 ba\u015farabilirsek ben T\u00fcrkiye’nin bu d\u00f6nemde yeni anayasay\u0131 yapabilecek bir imkana kavu\u015faca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Bu anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7erisinde \u00f6nemli hususlardan birisi de \u015fudur, siyasal iklim i\u00e7erisinde farkl\u0131 \u00e7evrelerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri mutlaka dile getirilecek ama sonu\u00e7 itibar\u0131yla TBMM anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc ve merkezi olacakt\u0131r. Anayasay\u0131 millet ad\u0131na Meclis yapaca\u011f\u0131na g\u00f6re, bu tart\u0131\u015fman\u0131n do\u011fal olarak TBMM’nin uhdesinde ve TBMM’nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde dile getirilmi\u015f olmas\u0131, siyasi iklimin ve zeminin do\u011fru y\u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan da \u015fartt\u0131r kanaatindeyim.”<\/p>\n

“Anayasay\u0131 bir siyasi g\u00fcndem olarak ele almamal\u0131y\u0131z”<\/h3>\n

Anayasan\u0131n bir siyasi g\u00fcndem olarak ele al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Kurtulmu\u015f, “Anayasa bir siyasi g\u00fcndem de\u011fil, bir T\u00fcrkiye g\u00fcndemi olarak g\u00fcndeme gelmeli, tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Teklif parlamentonun g\u00fcndemine gelene kadar; bu tart\u0131\u015fman\u0131n, siyasetin de sivil toplumun da akademinin de hukuk \u00e7evrelerinin de g\u00fcndeminde olmas\u0131 gerekti\u011fini anlatan Kurtulmu\u015f, “En geni\u015f mutabakat\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde yolumuza devam etmemiz laz\u0131m.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Anayasan\u0131n \u00f6zelliklerine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getiren Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“Birincisi; anayasa, yeni bir anayasa olmal\u0131d\u0131r. Ruhuyla, diliyle ve i\u00e7eri\u011fiyle yeni olmas\u0131 laz\u0131m. Onlarca kere, i\u00e7inde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Ama ruhu hala korunarak duruyor. Yeni bir anlay\u0131\u015fla ruhunu, i\u00e7eri\u011fini ve dilini yeniden ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir anayasa olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130kincisi; sivil bir anayasa olmal\u0131d\u0131r. Yani milli iradeyi ve milli egemenlik fikrini esas alan; onun \u00fczerinden nas\u0131l bir T\u00fcrkiye in\u015fa edece\u011fini, T\u00fcrkiye’nin ihtiyac\u0131 olan konular\u0131n ne oldu\u011funu dile getiren bir anlay\u0131\u015fla bunun yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Sivil anayasadan kas\u0131t sadece askerlerin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ya da yapt\u0131\u011f\u0131 anayasalar olmamas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumun b\u00fct\u00fcn kesimlerinin, sivil toplum kesimlerinin i\u015fin i\u00e7erisine girdi\u011fi ve fikirlerini rahat bir \u015fekilde dile getirdi\u011fi bir s\u00fcrecin olmas\u0131d\u0131r. Milli iradeyi ve milli egemenlik fikrini merkezine oturtturan sivil bir anayasaya ihtiyac\u0131m\u0131z var.”<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc temel \u00f6zellik olarak ise bu anayasan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“82 Anayasas\u0131’nda oldu\u011fu gibi k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131, daralt\u0131c\u0131 bir anayasa de\u011fil, bireysel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri geni\u015fleten ve teminat alt\u0131na alan bir anayasa olmak mecburiyetindedir.<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc temel nitelik ise ku\u015fat\u0131c\u0131 ve \u00e7o\u011fulcu bir anayasa olmas\u0131d\u0131r. Toplumun b\u00fct\u00fcn farkl\u0131 kesimlerinin, kendisini burada temsil edilmi\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir metnin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, bir fikir etraf\u0131nda bunlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131… Herkesin uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir metnin ortaya \u00e7\u0131kma imkan\u0131 olmayabilir. Ama kahir ekseriyetinin, ‘Evet bu iyi oldu; T\u00fcrkiye’yi, cumhuriyetin ikinci asr\u0131na ta\u015f\u0131yabilecek bir metin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131’ diyebilece\u011fi bir anayasa olmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131k ve \u00e7o\u011fulculuk fikri ciddi bir \u015fekilde bu anayasan\u0131n taleplerini olu\u015fturmal\u0131d\u0131r kanaatindeyim.<\/p>\n

Be\u015finci temel \u00f6zelli\u011fi ise medeniyet de\u011ferlerimizi esas alan ve gelecek hedeflerimize uygun d\u00fc\u015fen birey odakl\u0131 bir anayasan\u0131n yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“\u0130nsan\u0131 ya\u015fat ki devlet ya\u015fas\u0131n” fikrine i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, “Yeni anayasa, ‘Devleti ya\u015fat ki insan ya\u015fas\u0131n’ fikrinin \u00fczerine de\u011fil; ‘\u0130nsan\u0131 ya\u015fat ki devlet ya\u015fas\u0131n, devlet ebed m\u00fcddet olsun.’ fikri \u00fczerine olmal\u0131d\u0131r” dedi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin siyasi tecr\u00fcbesinin birey odakl\u0131 bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanabilmesi i\u00e7in yeterli oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Kurtulmu\u015f, “\u0130n\u015fallah bu d\u00f6nem T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi bu sorumlulu\u011funu da yerine getirecek kuvvettedir, g\u00fc\u00e7tedir, siyasal birikime sahiptir.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n

\u0130kinci temel hedeflerinin de “Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc meselesi” oldu\u011funu belirten Kurtulmu\u015f, “Belki anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan daha \u00f6nce bunun g\u00fcndeme getirilerek, s\u00fcratle Meclisin \u00e7o\u011funlu\u011funun kabul edebilece\u011fi bir i\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi laz\u0131m.” dedi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Meclis ara vermeden evvel di\u011fer siyasi parti gruplar\u0131yla da g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin oldu\u011funu hat\u0131rlatan Kurtulmu\u015f, “Her g\u00f6r\u00fc\u015fmede arkada\u015flar\u0131m\u0131z ‘evet bu i\u00e7t\u00fcz\u00fckle bu i\u015f olmuyor’ diyor. \u00d6ncelikle Meclisin etkin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n temin edilmesi laz\u0131m. Bunun i\u00e7in komisyonlar\u0131n ciddi \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Mecliste, \u00f6zellikle yasa tekliflerinin oylanmas\u0131 noktas\u0131nda, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde gayriinsan\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin ortaya \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 bir sistem kurmak durumunday\u0131z.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

“Anayasa’dan \u00f6nce Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr”<\/h3>\n

Kurtulmu\u015f, Meclisin \u00e7al\u0131\u015fma takvimine de\u011finerek, “Arkada\u015flar s\u00f6ylediler. 37 saat kesintisiz Meclis oturumunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131lar olmu\u015ftu. Bu insani bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni de\u011fildir. Ba\u015fta b\u00fct\u00e7e olmak \u00fczere \u00e7ok uzun tart\u0131\u015fma d\u00f6nemleri, \u00e7ok uzun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 s\u00f6z almak, sata\u015fmak ve onlar \u00fczerinden saatler s\u00fcren tart\u0131\u015fmalar. Ayr\u0131ca normal \u00e7al\u0131\u015fmalarda da grup \u00f6nerileri g\u00fcndeme geldi\u011finde gece ge\u00e7 saatlere kadar esas g\u00fcndeme ge\u00e7emeden g\u00fcndemin grup \u00f6nerileri ile me\u015fgul edilmesi… B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi dizayn edilebilir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc vas\u0131tas\u0131yla yasama kalitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 milletvekilinin ve Meclisin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili ad\u0131mlar\u0131n da at\u0131labilece\u011fini belirten Kurtulmu\u015f, “Bu anlamda partiler aras\u0131nda bir uzla\u015f\u0131 ile \u00fcmit ediyorum ki anayasadan \u00f6nce Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve daha kolay bir ad\u0131m olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Hep beraber Meclisin itibar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gayret sarf etmemiz gerekiyor. Bu tek tek her milletvekili arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerinde duraca\u011f\u0131 bir sorumluluk alan\u0131 oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye g\u00fcndemini belirleyenlerin de \u00f6zellikle medyan\u0131n da Meclisin itibar\u0131n\u0131 art\u0131racak \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6zendirici bir \u015fekilde destek vermesini talep ediyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Genel Kurulda muhalefetin konu\u015fma s\u00fcreleri<\/h3>\n

T\u00fcrkiye’de bug\u00fcne kadar Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc konusunda \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Kurtulmu\u015f, kendisinin de yaz boyunca i\u00e7t\u00fcz\u00fck \u00fczerine bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nelere ihtiya\u00e7 oldu\u011fu konusunda notlar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Parti gruplar\u0131n\u0131n da bu konuda \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fini aktaran Kurtulmu\u015f, \u00f6n yarg\u0131s\u0131z, herhangi bir \u00e7er\u00e7eve ile s\u0131n\u0131rlama yapmaks\u0131z\u0131n parti gruplar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalardan sonra ortak bir komisyon kurularak Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilebilece\u011fini belirtti.<\/p>\n

Genel Kurulda muhalefetin konu\u015fma s\u00fcreleri konusundaki \u00f6nerileri sorulan Kurtulmu\u015f, “Burada as\u0131l olan muhalefetin ger\u00e7ekten s\u00f6z hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131. Bunun i\u00e7in komisyonlar\u0131n iyi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor. Plan B\u00fct\u00e7e Komisyonu \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama ihtisas komisyonlar\u0131n\u0131n da iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n Genel Kurul g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini \u00e7ok rahatlataca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Bir daha Genel Kurulda yo\u011fun tart\u0131\u015fmalar\u0131n, l\u00fczumsuz ve saatler s\u00fcren at\u0131\u015fmalar\u0131n olmayaca\u011f\u0131, daha nezih bir ortam\u0131n olabilmesinin \u00f6n ko\u015fulu, komisyonlar\u0131n iyi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, komisyonlarda s\u00f6z haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131. Bunlar sa\u011flanabilir, zor \u015feyler de\u011fildir. Meclisin Genel Kurul g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini rahatlatmak bak\u0131m\u0131ndan da bunun gerekli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisinden Hatay Milletvekili se\u00e7ilen ancak Gezi Park\u0131 davas\u0131nda 18 y\u0131l hapse mahkum edildi\u011fi i\u00e7in tutuklu bulunan Can Atalay’\u0131n tahliyesi konusunda “anayasaya uyulmad\u0131\u011f\u0131” y\u00f6n\u00fcndeki bir soru \u00fczerine Kurtulmu\u015f, Atalay ile ilgili TBMM’nin tavr\u0131n\u0131n ortada oldu\u011funu, yemin t\u00f6reninde ad\u0131n\u0131n okundu\u011funu s\u00f6yledi. Can Atalay’\u0131n, partilerin tamam\u0131n\u0131n anlay\u0131\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130nceleme Komisyonu \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi\u011fini an\u0131msatan Kurtulmu\u015f, “Burada Meclis kendisini mahkeme yerine koyacak de\u011fildir. Mahkeme karar\u0131n\u0131 verecek, tutukluluk halini kald\u0131racak ve yemin etmesi ile sonraki yasal s\u00fcre\u00e7lerin devam etmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Burada Can Atalay konusunda Meclisin tavr\u0131 ortadad\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Numan Kurtulmu\u015f, T\u00fcrkiye’nin sistem olarak b\u00fcrokratik oligar\u015fiden \u00e7ok \u00e7ekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, T\u00fcrkiye’de atanm\u0131\u015f insanlar\u0131n, siyasetin \u00fcst\u00fcnde belirleyici g\u00fc\u00e7ler olu\u015fturdu\u011funun, baz\u0131 y\u00fcksek yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n siyasi partileri hizaya \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n, y\u00fcksek r\u00fctbeli subaylar\u0131n siyaset zeminine bir \u015fekilde m\u00fcdahale ettiklerinin unutulmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Kurtulmu\u015f, “Meclisteki oylamalardan \u00f6nce buraya gelen baz\u0131 y\u00fcksek r\u00fctbeli subaylar\u0131n milletvekillerini nas\u0131l etki alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimiz biliyoruz. Y\u00fcksek yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n, eski bir y\u00fcksek yarg\u0131c\u0131n 367 garabetini \u00e7\u0131kararak TBMM iradesini nas\u0131l ipotek alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcn gibi hat\u0131rl\u0131yoruz. B\u00fcrokratik oligar\u015fiden kast\u0131m\u0131z budur. Onlar\u0131n yerine karar\u0131 Meclis, se\u00e7ilmi\u015fler verecektir. Bu anlamda T\u00fcrkiye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir mesafe alm\u0131\u015ft\u0131r. Ama at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar da samimiyetle g\u00fcndeme getirilebilir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ile T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok kazan\u0131m elde etti\u011fini dile getiren Kurtulmu\u015f, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131n\u0131n birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, kendi i\u00e7 i\u015fleyi\u015fleri i\u00e7erisinde kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getireceklerini ancak T\u00fcrkiye’nin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha b\u00fcy\u00fck bir millet olarak ileriye gitmesi hedefi etraf\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015fmeleri gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

“T\u00fcrkiye son y\u0131llarda ilkeli, \u00e7ok tarafl\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u0131\u015f politika izliyor”<\/h3>\n

Kurtulmu\u015f, \u0130sve\u00e7’in NATO \u00fcyeli\u011fi konusunda Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n “Meclis karar verecek.” s\u00f6z\u00fcn\u00fc sarf etti\u011fi hat\u0131rlat\u0131larak, “Bundan sonras\u0131 i\u00e7in Meclis d\u0131\u015f politikada daha m\u0131 etkin olacak?” sorusuna kar\u015f\u0131l\u0131k, TBMM’nin zaten d\u0131\u015f politikada etkin bir kurum oldu\u011funu, hemen hemen b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerle ilgili dostluk gruplar\u0131 bulundu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n

Mecliste, NATOPA’dan T\u00dcRKPA’ya kadar \u00e7ok say\u0131da d\u0131\u015f komisyonun da oldu\u011funu an\u0131msatan Kurtulmu\u015f, bu komisyonlar\u0131n TBMM’nin \u00e7ok tarafl\u0131 ili\u015fkilerini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etti. Bu hafta i\u00e7erisinde \u0130rlanda’da d\u00fczenlenecek Avrupa Birli\u011fi \u00fclkeleri Meclis Ba\u015fkanlar\u0131 Toplant\u0131s\u0131na kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildiren Kurtulmu\u015f, her platformu, T\u00fcrkiye’nin tezlerinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye’nin dostluklar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 platformlar haline getirmek istediklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin son y\u0131llarda ilkeli, \u00e7ok tarafl\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u0131\u015f politika izledi\u011fine i\u015faret eden Kurtulmu\u015f, Rusya-Ukrayna krizinde orta koydu\u011fu tav\u0131rla bunu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6sterdi\u011fini belirtti. K\u0131r\u0131m’\u0131n ilhak\u0131, Rusya’n\u0131n Ukrayna’n\u0131n son b\u00f6lgelerinde ald\u0131\u011f\u0131 ilhak karar\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 hem Ruslara hem de uluslararas\u0131 platformlarda dile getirdiklerini anlatan Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“B\u00f6lgesel ve k\u00fcresel \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sava\u015flar\u0131n fitilini ate\u015fleme kabiliyeti olan bu \u00e7at\u0131\u015fmada T\u00fcrkiye olarak her iki tarafla da konu\u015farak bar\u0131\u015f\u0131n yolunu bulmaya gayret ediyoruz. Bu \u00f6nemli ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir d\u0131\u015f politika anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bunu devam ettirmek i\u00e7in parlamentolar aras\u0131ndaki dostluklar\u0131 artt\u0131rmak, ortak ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 temin etmek, yeni T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 b\u00fcnyesinde parlamentolar\u0131n, b\u00f6lge \u00fclkeleri parlamentolar\u0131n\u0131n, Avrupa parlamentolar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde T\u00fcrkiye’nin tezlerinin daha etkin anlat\u0131lmas\u0131 ve sonu\u00e7 al\u0131nabilmesi, TBMM’nin g\u00fcc\u00fcnden yararlanmak. Parlamenter diplomasiden kastetti\u011fimiz budur.”<\/p>\n

“Herhangi bir \u00fclkenin NATO’ya girip girmemesi konusunda kategorik olarak \u00e7ekincemiz yoktur”<\/h3>\n

\u0130sve\u00e7’in NATO \u00fcyeli\u011fine ili\u015fkin soru \u00fczerine Kurtulmu\u015f, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Tezkeresi’ni TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderece\u011fini, kendisinin de tezkereyi yasala\u015fma s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in D\u0131\u015fi\u015fleri Komisyonu’na havale edece\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n

Komisyondaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan konunun TBMM Genel Kuruluna gelece\u011fini ifade eden Kurtulmu\u015f, Meclis’in bu hususta karar verece\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n

“Nihayetinde bir uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fme olarak \u0130sve\u00e7’in NATO’ya girip girmeme karar\u0131n\u0131 verecek olan yer tabii ki T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi’dir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 burada g\u00f6nderece\u011fi tezkereyle birlikte bu s\u00fcrecin ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 atacakt\u0131r.” diyen Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“Biz bu konuda da \u00e7ok ilkeli bir tav\u0131r i\u00e7erisinde olduk. Yani Finlandiya ve \u0130sve\u00e7’in her ikisi birbirine \u00e7ok benzer, g\u00fcvenlik \u00f6ncelikleri birbirine \u00e7ok benzer iki \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen T\u00fcrkiye olarak Finlandiya’ya ba\u015fka bir re\u00e7ete, \u0130sve\u00e7’e ba\u015fka bir re\u00e7ete uygulad\u0131k. Bunun sebebi de \u015fuydu, \u00f6zellikle \u0130sve\u00e7’te hem T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131t\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc \u00f6rg\u00fctlerin \u00e7ok rahat hareket ediyor olmas\u0131 hem de \u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlerin polis g\u00f6zetiminde, tabiri caizse \u00f6zendirilerek, s\u0131rtlar\u0131 s\u0131vazlanarak bunlar\u0131n bir \u015fekilde eylemlerine g\u00f6z yumulmas\u0131 tabii ki T\u00fcrkiye’nin kabul edebilece\u011fi bir \u015fey de\u011fildir. Bununla ilgili defaatle uyar\u0131lar yap\u0131ld\u0131. \u0130sve\u00e7, ‘Belli ad\u0131mlar att\u0131m’ dedi, bu konudaki iyile\u015ftirmeleri g\u00fcndeme getirdi. Tekraren burada bir kere daha TBMM Ba\u015fkan\u0131 olarak s\u00f6yl\u00fcyorum, bizim herhangi bir \u00fclkenin NATO’ya girip girmemesi konusunda kategorik olarak bir \u00e7ekincemiz yoktur. Ancak egemen bir \u00fclke olarak T\u00fcrkiye’nin \u00f6nceliklerinin muhatab\u0131m\u0131z olan, yani \u0130sve\u00e7 taraf\u0131ndan da dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131, gere\u011finin yerine getirilmesini, h\u0131zl\u0131ca ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131 temenni ediyoruz. Ayr\u0131ca anlamakta zorluk \u00e7ekti\u011fimiz bir husus, hem T\u00fcrkiye’nin onay\u0131yla NATO’ya girmeyi bekleyeceksiniz hem de kendi \u00fclkenizde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine ve \u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 bu insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 fa\u015fist g\u00f6sterilere zemin haz\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z. Bunlar\u0131n ben \u0130sve\u00e7 taraf\u0131ndan da k\u0131sa s\u00fcrede g\u00f6zden ge\u00e7irilece\u011fini ve olumlu ad\u0131mlar at\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyorum.”<\/p>\n

“Boynumuzun borcunu \u00f6demek zorunday\u0131z”<\/h3>\n

Karar\u0131n TBMM’nin takdirinde oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Kurtulmu\u015f, Meclis’in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 bir \u015fey s\u00f6yleyemeyeceklerini vurgulad\u0131.<\/p>\n

TBMM Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, yeni anayasayla ilgili soru \u00fczerine \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n

“TBMM Ba\u015fkan\u0131 olarak benim g\u00f6revim, anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak, bunun do\u011fru bir zeminde, do\u011fru y\u00f6ntemlerle tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 temin etmek, m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek siyasal kat\u0131l\u0131m\u0131n bu anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n etraf\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini sa\u011flamak ve in\u015fallah yapabiliyorsak anayasay\u0131 da yaparak, millete, gelecek nesillere kar\u015f\u0131 olan sorumlulu\u011fumuzu daha da a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyeyim boynumuzun borcunu \u00f6demek zorunday\u0131z. \u015eimdi bu ama\u00e7la \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda Meclis eski ba\u015fkanlar\u0131m\u0131z, T\u00fcrkiye’deki y\u00fcksek yarg\u0131 mensubu arkada\u015flar\u0131m\u0131z, bunlar\u0131 ya ayr\u0131 gruplar halinde ya da bir masa etraf\u0131nda toplayarak anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili onlar\u0131n da tecr\u00fcbelerini ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini almak, s\u00fcrecin ba\u015flang\u0131c\u0131nda olumlu katk\u0131lar\u0131n\u0131 temin etmek niyetindeyim.”<\/p>\n

Cemil \u00c7i\u00e7ek’in TBMM Ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemdeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 hat\u0131rlatan Kurtulmu\u015f, o d\u00f6nemde 64 madde \u00fczerinde anla\u015fma sa\u011fland\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek hi\u00e7bir tart\u0131\u015fman\u0131n bo\u015fa gitmedi\u011fini kaydetti.<\/p>\n

Anayasa konusunda ekonomiyle ilgili baz\u0131 taleplerin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi \u00fczerine Kurtulmu\u015f, “Bana ‘\u0130deal bir anayasa nedir?’ diye sorsan\u0131z, bir c\u00fcmle yazar\u0131m, devlet adaleti sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

Her fikre a\u00e7\u0131k olunmas\u0131 gerekti\u011fine vurgu yapan Kurtulmu\u015f, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin, farkl\u0131 siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flerin, kanaat sahiplerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerinin dile getirilmesinin, m\u00fcktesebat\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

\u0130\u00e7 t\u00fcz\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015ftan ele al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131 \u00fczerine ise Kurtulmu\u015f, neyin aksad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiklerini belirterek, “Yasama kalitesini nas\u0131l art\u0131r\u0131r\u0131z? Meclis’in komisyonlar\u0131n\u0131 nas\u0131l daha iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabiliriz? Meclis’teki Genel Kurul tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 l\u00fczumsuz, vakit al\u0131c\u0131 ve rencide edici tart\u0131\u015fmalar olmaktan nas\u0131l kurtar\u0131r\u0131z? Birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmayla burada sonu\u00e7 al\u0131nabilir. Anayasaya g\u00f6re daha kolay. Ne istedi\u011fimiz daha somut olarak biliniyor. Anayasada da \u00f6yle ama o daha uzun metin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 gerektirecek. Mutabakat, y\u00fczde 100 mutabakat olmasa bile en az\u0131ndan \u00e7o\u011funlu\u011fu temsil eden bir mutabakatla ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 daha zahmetli bir s\u00fcre\u00e7. Onun i\u00e7in i\u00e7 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nceleyerek konu\u015ftum.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

“Baz\u0131 komisyonlar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131, baz\u0131 komisyonlar\u0131n yeniden ihdas edilmesi gerekir”<\/h3>\n

\u0130\u00e7 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn yerel se\u00e7imlere kadar yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n sorulmas\u0131 \u00fczerine Kurtulmu\u015f, “E\u011fer partiler oturur, konu\u015fur, uzla\u015f\u0131rlar, belli bir noktaya gelirlerse hemen getirilebilir. \u0130\u00e7 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn yerel se\u00e7imle bir ilgisi de yok.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n

Numan Kurtulmu\u015f, partiler uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7\u0131kabilece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n

TBMM’deki komisyonlar\u0131n g\u00fcncellenip g\u00fcncellenmeyece\u011fine, yeni dostluk gruplar\u0131 kurulup kurulmayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik soruya kar\u015f\u0131l\u0131k Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“\u0130\u00e7 t\u00fcz\u00fckte yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalardan birisi de o. Fonksiyonel, T\u00fcrkiye’nin ihtiya\u00e7lar\u0131 olan, \u015fu andaki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’nin i\u00e7erisinde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan, devlet ve h\u00fck\u00fcmet fonksiyonlar\u0131na uygun burada da komisyonlar\u0131n geli\u015ftirilmesi gerekir. Baz\u0131 komisyonlar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131, baz\u0131 komisyonlar\u0131n yeniden ihdas edilmesi gerekir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da ana ba\u015fl\u0131k olarak g\u00fcndemimize alaca\u011f\u0131z. \u00dclkelerle ilgili dostluk gruplar\u0131, \u015fartlar hi\u00e7bir zaman ayn\u0131 \u015fekilde tecelli etmez. De\u011fi\u015fen \u015fartlar \u00e7er\u00e7evesinde milletin menfaatlerine uygun yeni dostluk gruplar\u0131n\u0131n ihdas edilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, do\u011frudur.”<\/p>\n

Sezgin Tanr\u0131kulu’nun TSK’ya y\u00f6nelik s\u00f6zleri<\/h3>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n, CHP Diyarbak\u0131r Milletvekili Sezgin Tanr\u0131kulu’nun TSK’ya y\u00f6nelik s\u00f6zlerine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131 hat\u0131rlat\u0131lan Kurtulmu\u015f, “Dokunulmazl\u0131k fezlekeleriyle ilgili tutumunuz ne olacak ve Sezgin Tanr\u0131kulu’nun fezlekesi geldikten sonra \u00f6zel bir prosed\u00fcr uygulamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?” sorusuna \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n

“T\u00fcrkiye’de ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde de Meclise \u00e7ok fezleke gelmi\u015ftir. Bu fezlekelerden bir k\u0131sm\u0131 reddedilmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Meclisteki o dosyan\u0131n m\u00fcnderecat\u0131na g\u00f6re, dosyada ifade edilen hususlara g\u00f6re Meclis karar verir. Her bir dosya i\u00e7in ayr\u0131 karar verir. Yani hi\u00e7bir dosya i\u00e7in ayr\u0131cal\u0131kl\u0131, \u00f6zellikli bir karar verme s\u00fcreci yoktur. Dolay\u0131s\u0131yla Meclis bu anlamda fezlekeler konusunda \u00fczerine d\u00fc\u015fen i\u015flemleri zaten yap\u0131yor. Burada benim siyaseten s\u00f6yleyecek oldu\u011fum \u015fey \u015fudur: Say\u0131n Milletvekili ke\u015fke bu kadar rahat T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerini su\u00e7layacak, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerini t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rakacak bir konuyu; hem de elinde hi\u00e7bir bilgisi, belgesi olmaks\u0131z\u0131n ifade etmesinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatindeyim.<\/p>\n

Milletvekili sorumsuzlu\u011fu, bu anlamda s\u00f6yledi\u011fi her s\u00f6z\u00fcn ‘Dilin kemi\u011fi yok’ \u015feklinde g\u00fcndeme getirilece\u011fi anlam\u0131na gelmez. Hele hele T\u00fcrkiye’nin s\u0131n\u0131r \u00f6tesinde, \u00f6zellikle \u00e7ok yo\u011fun ter\u00f6rle m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nemde T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri’nin t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u015eu anda Meclise gelmi\u015f bir fezleke yok ama sonu\u00e7ta burada bizim s\u00f6yleyece\u011fimiz, Say\u0131n milletvekiline de tavsiyemiz; \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc muhalefet edebilir, baz\u0131 konulara itiraz edebilir, herkesin b\u00f6yle bir hakk\u0131 var. Milletvekili se\u00e7ilmi\u015f olmak herkesin ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yleyece\u011fi anlam\u0131na tabii ki gelmiyor ama milli konularda hassasiyetimizi korumak asgari m\u00fc\u015ftere\u011fimiz olmal\u0131d\u0131r. Ter\u00f6rle m\u00fccadelede T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerini rencide etmek, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerini t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rakmak ve uluslararas\u0131 alanda T\u00fcrkiye’nin itibar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayacak bu anlamdaki s\u00f6zler hangi milli menfaatlere destek olur?”<\/p>\n

“Muhalefete tavsiyem \u00e7al\u0131\u015fmalara olumlu ve pozitif destek vermeleridir”<\/h3>\n

Kurtulmu\u015f, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n yeni anayasa yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 muhalefetin yakla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin soru \u00fczerine \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n

“T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin bu konuda bir inisiyatif kullanmas\u0131, di\u011fer partilerin de s\u00fcrecin i\u00e7erisine dahil olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Tabii bu talep herhangi bir partinin ‘var’ demesiyle var olmayaca\u011f\u0131 gibi ‘yok’ demesiyle de yok olmaz. T\u00fcrkiye’nin bir anayasa talebi vard\u0131r ve geni\u015f kitlelerin bu konuda b\u00fcy\u00fck bir beklentisi vard\u0131r. Zaman da \u015fimdi bu zamand\u0131r. Yani \u015fimdiye kadar \u00e7ok denemeler yap\u0131lm\u0131\u015f, ifade edildi\u011fi gibi \u00e7ok de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f. 12 Eyl\u00fcl 1982 Anayasas\u0131’n\u0131n metninde bildi\u011fim kadar\u0131yla 184 madde \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f. \u015eimdi b\u00fct\u00fcn geri kalan noktalarda neye ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funu biliyoruz. Di\u011fer partiler de bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yor, b\u00fct\u00fcn siyasi partiler bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131yor. Burada aslolan \u015fey Meclis’teki ilk te\u015fekk\u00fcr konu\u015fmamda da s\u00f6yledi\u011fim gibi oturup el s\u0131k\u0131\u015farak anla\u015fabileceksek, yumruklarla de\u011fil, birbirimizi reddederek, birbirimizi yok sayarak de\u011fil, ‘Gel arkada\u015f fikrini s\u00f6yle, benim fikrim budur, senin fikrin ne?'”<\/p>\n

Maksat anayasay\u0131 yapmak ise burada herkesin makul bir noktada uzla\u015fabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan Kurtulmu\u015f, “Maksat anayasay\u0131 yapt\u0131rmamak ise buna da yapacak bir \u015fey yok. Bu kilidi de a\u00e7acak \u00e7ok zor bir form\u00fcl vard\u0131r belki. Dolay\u0131s\u0131yla burada ben b\u00fct\u00fcn siyasi partilerin maksad\u0131n\u0131n yeni bir anayasa yapmak oldu\u011funa inan\u0131yorum. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ortaya getirsinler, fikirlerini s\u00f6ylesinler, kabul ettiklerini etsinler, etmediklerini etmesinler. \u0130yi bir y\u00f6ntemle, iyi bir usulle bu s\u00fcreci y\u00fcr\u00fctebilirsek… Anayasalar millet i\u00e7in yap\u0131l\u0131r, milletin anayasalar\u0131 olur, milletin beklentileri olur. Bunlar\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek bir \u00e7al\u0131\u015fma olabilir kanaatindeyim. Muhalefete de tavsiyem \u00f6n yarg\u0131s\u0131z, reddetmeksizin bu \u00e7al\u0131\u015fmalara olumlu ve pozitif destek vermeleridir. Bunu yaparlarsa kendileri kazan\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n

“Hi\u00e7bir \u00f6n yarg\u0131 olmaks\u0131z\u0131n konular g\u00fcndeme gelir”<\/h3>\n

Geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir anayasan\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin soru \u00fczerine Kurtulmu\u015f, Meclis Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6revinin b\u00fct\u00fcn fikir sahiplerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirebilece\u011fi zeminlerin olu\u015fturulmas\u0131na katk\u0131da bulunmak ve \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek oldu\u011funu belirtti. Kurtulmu\u015f, “Ama sonu\u00e7ta ‘Ben yapt\u0131rmayaca\u011f\u0131m. Ben burada olumlu bir \u015fey \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsaade etmiyorum’ diyene, diyecek olana benim s\u00f6yleyecek bir \u015feyim yok. Dolay\u0131s\u0131yla burada hi\u00e7bir \u00f6n yarg\u0131 olmaks\u0131z\u0131n konular g\u00fcndeme gelir, masaya gelir. Meclis \u00e7o\u011funlu\u011fu nas\u0131l bir \u015fekilde karar veriyorsa, bir metin olu\u015fturuyorsa o \u015fekilde metin olu\u015fur.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n

Kurtulmu\u015f, “Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in siyasi partilerinin genel ba\u015fkanlar\u0131na davet yap\u0131lacak m\u0131?” sorusuna, “Olabilir. Burada m\u00fchim olan herkesin fikrini s\u00f6yleyebilmesi, sepette ne varsa onlar\u0131n ortaya konulabilmesi. \u0130yi niyetle, tekraren s\u00f6yl\u00fcyorum, ‘Yapt\u0131rmayaca\u011f\u0131m’ diyene yapacak hi\u00e7bir \u015fey yok. Ama iyi niyetle bu s\u00fcre\u00e7te katk\u0131da bulunmak isteyen varsa herkese eyvallah \u00e7\u00fcnk\u00fc bir partinin anayasas\u0131 olmaz, Meclis’te bir grubun anayasas\u0131 olmaz, milletin anayasas\u0131 olur.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n

Kurtulmu\u015f, siyasi partilerin kapat\u0131lmas\u0131 d\u00fczenlemesinin yeniden ele al\u0131nmas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131na ili\u015fkin soru \u00fczerine, son y\u0131llarda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerle siyasi partilerin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

TBMM Ba\u015fkan\u0131 Numan Kurtulmu\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

“Burada Anayasa Mahkemesinde devam eden bir s\u00fcre\u00e7 var. Yarg\u0131da devam eden bir s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda konu\u015fmak istemem. Ama bizim \u00f6teden beri s\u00f6yledi\u011fimiz \u015fu: Bir eli silahta, bir eli sand\u0131kta olmaz. T\u00fcrkiye’nin bir an evvel bu durumu d\u00fczeltmesi laz\u0131m. Yanl\u0131\u015f anlamay\u0131n, bunu parti kapat\u0131lmas\u0131 laz\u0131m anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum. Bir eli silahta, bir eli sand\u0131kta olmaz. T\u00fcrkiye, b\u00fct\u00fcn siyasi m\u00fccadelesini demokratik zeminlerde yapabilecek bir olgunlu\u011fa ula\u015fmak mecburiyetindedir. Burada T\u00fcrkiye’nin devlet y\u00f6netimine, y\u00fcksek yarg\u0131ya sorumluluklar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi, ama her \u015feyden evvel siyasi partilere de b\u00fcy\u00fck sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor. Asl\u0131nda bu siyasi partilerin da\u011fla sand\u0131k aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan kendilerini kurtaracak \u015fey, bizatihi kendi iradeleridir. Samimi bir tavsiye olarak s\u00f6yl\u00fcyorum, bu siyasi grubun i\u00e7erisinde yer alan arkada\u015flar\u0131m\u0131z da\u011fla sand\u0131k aras\u0131ndaki, silahla sand\u0131k aras\u0131ndaki bu s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulmak i\u00e7in ad\u0131m atarlarsa hem kendi siyasetlerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015f olacaklar hem de T\u00fcrkiye siyasetine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131da bulunmu\u015f olacaklar. Esas demokrasiye katk\u0131n\u0131n da bu \u015fekil olaca\u011f\u0131 kanaatindeyim.”<\/p>\n

Hangi \u00fclkeden, kimden destek al\u0131yor olurlarsa olsunlar art\u0131k hi\u00e7bir ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’ye zarar veremeyece\u011fi bir d\u00f6neme girildi\u011fini vurgulayan Kurtulmu\u015f, “Kendisini T\u00fcrkiye’ye ait hisseden bir siyasetin, \u00f6ncelikle b\u00f6ylesi bir d\u0131\u015f deste\u011fin kontrol\u00fcnde olan da\u011f\u0131n kontrol\u00fcnden kendisini ve siyaseti \u00e7\u0131kartmas\u0131 ve b\u00f6ylece demokratik s\u00fcre\u00e7lerin \u00f6nemli ve etkin akt\u00f6rlerinden biri haline gelmelidir. E\u011fer bu sa\u011flanabilirse bu bence 10 mahkeme karar\u0131ndan \u00e7ok daha de\u011ferlidir. Burada da temel sorumluluk oradaki siyasi kadrolara d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u0130lla sand\u0131k, illa millet iradesi, millet egemenli\u011fi demekten ba\u015fka bir yollar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye’ye ve kendilerine oy veren kitleye de en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 bu \u015fekilde yapacaklar\u0131n\u0131 bilmeleri laz\u0131m.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n

“Milletvekili oldu\u011fum d\u00f6nemde kendi \u00e7ocuklar\u0131ma bile kart verdirtmedim”<\/h3>\n

“Meclis’in itibar ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na birka\u00e7 kez vurgu yapt\u0131n\u0131z. Bu tart\u0131\u015fmalara neden olan son bir \u00f6rnek, hafta sonunda ya\u015fand\u0131. \u0130zmir Milletvekili Mehmet Ali \u00c7elebi’nin ara\u00e7 kart\u0131n\u0131n \u0130stanbul’da bir i\u015f insan\u0131na ait ara\u00e7ta oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tart\u0131\u015fmalar \u00fczerine de milletvekili, kart\u0131n tahsisini iptal etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00c7elebi’nin, kart\u0131n\u0131 bir i\u015f insan\u0131na vermesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Bu konuda bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekir mi?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n

“\u015eunu s\u00f6yleyeyim, ben milletvekili oldu\u011fum d\u00f6nemde kendi \u00e7ocuklar\u0131ma bile kart vermedim, verdirtmedim. Herkesin bu anlamda Meclisin mehabetini korumak i\u00e7in dikkat etmesi laz\u0131m. Bununla ilgili \u00f6zel olarak bir \u015fey s\u00f6ylemiyorum. Herkesin bu konunun \u00fczerinde hassasiyetle durmas\u0131 laz\u0131m. Ama her vesileyle de milletvekilini itibars\u0131zla\u015ft\u0131racak \u015feylerden de ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n

“Meclis’te israf\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131k”<\/h3>\n

Meclis’teki israf\u0131n ortadan kalkmas\u0131 i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 bildiren Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

“Arkada\u015flar\u0131m\u0131z titizlikle bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecekler. Benim ilk birka\u00e7 ayl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmamda hemen g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u00f6nemli israf noktalar\u0131 var. Bunlar\u0131n giderilmesi, nihayetinde \u00fclkemizin bu kadar ciddi bir ekonomik s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7ti\u011fi d\u00f6nemde bizim Meclis’te de bu israf\u0131 ortadan kald\u0131rmam\u0131z gerekir. Meclis’te \u00f6zellikle atamalar konusunda ve kariyer memurlu\u011fu konusunda belki titiz bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lacak, bundan sonraki d\u00f6nemle ilgili hassasiyetle \u00fczerinde durulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Meclisin itibar\u0131ndan \u00f6d\u00fcn vermeden ama sonu\u00e7ta Mecliste var olan \u00f6nlenebilecek israf noktalar\u0131n\u0131 t\u0131kayarak, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi olarak di\u011fer kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na, bakanl\u0131klara da \u00f6rnek olabilece\u011fimize inan\u0131yorum. Bununla ilgili \u00e7al\u0131\u015fma olgunla\u015f\u0131nca da bunu sizlerle, kamuoyuyla payla\u015faca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Avrupa Parlamentosunun “2022 T\u00fcrkiye Raporu”<\/h3>\n

Meclis Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, Avrupa Parlamentosunun (AP) “2022 T\u00fcrkiye Raporu”na ili\u015fkin bir soru \u00fczerine, raporu detayl\u0131 bir \u015fekilde okuduklar\u0131n\u0131, uzun uzun tart\u0131\u015fmalar da yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Kurtulmu\u015f, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

“Son derece tarafl\u0131, T\u00fcrkiye d\u00fc\u015fman\u0131 belli lobilere sanki teslim edilmi\u015f ve onlar\u0131n ofislerinde haz\u0131rlanm\u0131\u015f, neredeyse her bir c\u00fcmlesinde T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kelimelerin i\u00e7erisine giydirmi\u015f olan tarafl\u0131, yanl\u0131 bir rapor oldu\u011fu kanaatindeyim. Bizim i\u00e7in yok h\u00fckm\u00fcnde bir rapordur. Kimsenin T\u00fcrkiye’yi b\u00f6yle oturdu\u011fu yerden hem de Avrupa Birli\u011fi adayl\u0131k s\u00fcrecinin konu\u015fuldu\u011fu bir d\u00f6nemde bu kadar \u00e7ok tarafl\u0131 bir raporla T\u00fcrkiye’yi tedip etmeye, yani bir \u015fekilde hizaya getirmeye, cezaland\u0131r\u0131lmaya kalkmas\u0131n\u0131 do\u011fru bulmay\u0131z. Bu raporu kabul etmedi\u011fimizi, iade etti\u011fimizi ifade etmek istiyorum.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde Avrupa’n\u0131n T\u00fcrkiye gibi bir m\u00fcttefike ihtiyac\u0131 varken, bu haz\u0131rlanan rapor, Avrupa’n\u0131n T\u00fcrkiye’yi kaybetmesi amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f bir rapordur. Do\u011fru bir rapor de\u011fildir. Avrupa’n\u0131n makul ve mutedil siyasi \u00e7evrelerinin, \u00f6zellikle son k\u00fcresel gerilimler noktas\u0131nda Avrupa Birli\u011fi’nin ne kadar \u00e7ok T\u00fcrkiye’ye ihtiya\u00e7 duydu\u011funu hissettiklerini biliyorum. \u00dcmit ederim ki bir daha b\u00f6yle ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131, rasyonalite d\u0131\u015f\u0131, bu t\u00fcr raporlar T\u00fcrkiye aleyhine Avrupa Parlamentosunda kabul edilmez.”<\/p>\n

Emekli maa\u015flar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme<\/h3>\n

Emekli maa\u015flar\u0131na yap\u0131lacak zam konusunda bir soruya yan\u0131t verirken Kurtulmu\u015f, “Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok titiz bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ortaya koyuyorlar. Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131z\u0131n ‘Emeklileri ihmal etmek, onlar\u0131 yok saymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir’ iradesi ortadad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu konuda h\u00fck\u00fcmet \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tamamlay\u0131p Meclise ne zaman ve ne \u015fekil g\u00f6nderir, h\u00fck\u00fcmetin karar\u0131d\u0131r. Meclise geldi\u011fi zaman biz bunu h\u0131zland\u0131r\u0131r\u0131z. Karar\u0131 verecek olan Meclis’tir.” dedi.<\/p>\n

“Karaba\u011f topraklar\u0131 k\u0131yamete kadar Azerbaycan’\u0131n topra\u011f\u0131 olarak kalacakt\u0131r”<\/h3>\n

“Azerbaycan’\u0131n Karaba\u011f b\u00f6lgesine bir antiter\u00f6r operasyonu oldu. Azerbaycan ve Ermenistan aras\u0131nda bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 g\u00fcndemde olacak. T\u00fcrkiye-Azerbaycan aras\u0131nda da bir anla\u015fma s\u00f6z konusu. TBMM’nin bu konuda oynayabilece\u011fi \u00f6zel bir rol var m\u0131?” sorusuna kar\u015f\u0131l\u0131k Kurtulmu\u015f, Azerbaycan’\u0131n Karaba\u011f’\u0131 i\u015fgalden kurtard\u0131\u011f\u0131 44 g\u00fcnl\u00fck muzafferiyet sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yo\u011fun bir diplomasi ata\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlardan bir tanesinin T\u00fcrkiye ile Ermenistan ve Azerbaycan ile Ermenistan aras\u0131nda ikili ili\u015fkilerin bir \u015fekilde iyile\u015ftirilmesi oldu\u011funu an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n

Daha \u00f6nemlisinin ise 6 \u00fclkenin bir araya gelerek Kafkaslar’da bir bar\u0131\u015f d\u00fczeni kurma \u00e7abas\u0131nda oldu\u011funu belirten Kurtulmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

“Tabii burada ana mesele Zengezur Koridoru’dur. Koridorun a\u00e7\u0131lmas\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sadece T\u00fcrkiye ve Azerbaycan’\u0131n i\u015fine yaramayacak, ayn\u0131 zamanda Zengezur Koridoru \u00fczerinden Asya’dan Avrupa’ya gidecek olan ticaret yollar\u0131n\u0131n \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde a\u00e7\u0131lmas\u0131 temin edilecektir. Baz\u0131 \u00fclkelerin davrand\u0131\u011f\u0131 gibi bu Zengezur Koridoru’nun a\u00e7\u0131lmas\u0131 b\u00f6lge \u00fclkelerinin aleyhine de\u011fildir. Burada \u00f6zellikle Azerbaycan’\u0131n bu kararl\u0131 tutumundan rahats\u0131z olan baz\u0131 b\u00f6lge \u00fclkelerinin Zengezur Koridoru \u00fczerinden bir tart\u0131\u015fma yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Asl\u0131nda Ermeni \u00e7etelerin Karaba\u011f’da yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131 ve aktif bir \u015fekilde k\u0131m\u0131ldamaya ba\u015flamalar\u0131n\u0131n ard\u0131nda da bu \u00e7abalar\u0131n etkisi oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n

Yine Azerbaycan, \u00e7ok kararl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fgalden kurtard\u0131\u011f\u0131 Karaba\u011f’\u0131n abat olmas\u0131 konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve oradaki \u00e7etelere m\u00fcsaade etmemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bizim temel amac\u0131m\u0131z, ‘hi\u00e7 kimsenin bir kar\u0131\u015f topra\u011f\u0131nda g\u00f6z\u00fcm\u00fcz yoktur, b\u00f6lge \u00fclkelerinin hi\u00e7birinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gibi bir talebimiz yoktur.’ \u0130\u015fgal alt\u0131ndaki Karaba\u011f topraklar\u0131 in\u015fallah k\u0131yamete kadar Azerbaycan’\u0131n topra\u011f\u0131 olarak kalacakt\u0131r. T\u00fcrkiye olarak burada \u00fczerimize d\u00fc\u015fen temel sorumluluk ise zaten yeterince b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n, gerilimlerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131, \u00f6zellikle G\u00fcney Kafkaslar’da bir bar\u0131\u015f d\u00fczeninin temin edilmesi, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkelerinin ve d\u00fcnyan\u0131n hayr\u0131nad\u0131r. Bunun i\u00e7in \u00e7abal\u0131yoruz. Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131z\u0131n, T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetinin ortaya koydu\u011fu \u00e7aba budur. TBMM olarak da b\u00f6lge \u00fclkelerinin her birisinin meclisi ile ili\u015fkilerimiz olumlu bir \u015fekilde seyretmektedir. Gerekti\u011finde biz de Meclis olarak gerekli inisiyatifi al\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

“Hukuki olarak bu arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131 iade etmeleri zarureti yok”<\/h3>\n

“Ge\u00e7en d\u00f6nemden tekrar Meclis’e giremeyen 300 kadar milletvekili oldu\u011funu ve se\u00e7imden \u00f6nce de \u00fc\u00e7 ayl\u0131k maa\u015flar\u0131n\u0131 pe\u015fin ald\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorduk. Bunlardan ka\u00e7 ki\u015fi temsil yetkilerinin olmad\u0131\u011f\u0131 son \u00fc\u00e7 ayl\u0131k maa\u015f\u0131n\u0131 teslim etti?” sorusu \u00fczerine Kurtulmu\u015f, kendisine bu konuda eski milletvekillerinden de sorular geldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

“Bizim bildi\u011fimiz kadar\u0131yla hukuki olarak bu arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131 iade etmeleri zarureti yok.” diyen Kurtulmu\u015f, “\u00c7\u00fcnk\u00fc maa\u015flar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131 g\u00fcn parlamentoda olmu\u015f olmalar\u0131 o d\u00f6nemin maa\u015f\u0131n\u0131 hak etmeleri bak\u0131m\u0131ndan yeterli bir sebep olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Say\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan da b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla ortada hukuki bir sorun yok. Sanki bu arkada\u015flar haks\u0131z, hak etmedikleri bir \u015feyi alm\u0131\u015flar gibi bir kamuoyu alg\u0131s\u0131 olu\u015fturman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.” dedi.<\/p>\n

Meclis Ba\u015fkan\u0131 Kurtulmu\u015f, 10 bin dolar maa\u015f alan bir milletvekilinin oldu\u011fu iddias\u0131na ili\u015fkin soruya da “Ben de sizin gibi bu milletvekilinin kim oldu\u011funu bilmiyorum. Ortada s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u00f6z var. Bu s\u00f6z e\u011fer s\u00f6ylenmi\u015fse bunun g\u00fcndeme getirilmesi, gerek\u00e7elerinin ifade edilmesi gerekir. Meclis Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n elinde bu milletvekilinin kim oldu\u011fu ve bu iddiayla ilgili delillerin ne oldu\u011funa ili\u015fkin herhangi bir bilgi mevcut de\u011fildir.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n


\n
\n Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>
\n <\/a>
\n <\/span>\n <\/div>\n