Afrika’dan Avrupa’ya ge\u00e7i\u015fte Orta Akdeniz’de \u0130talya, Malta, Libya ve Tunus aras\u0131nda kalan b\u00f6lgede yer alan Lampedusa Adas\u0131, g\u00f6\u00e7men ak\u0131nlar\u0131yla ya da bazen \u00e7ok say\u0131da d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menin Ada \u00e7evresinde hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi hadiselerle g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/23525b19-4139-468c-8051-ba931b6738e4\/EYL%C3%9CL2023%2Fada-B.jpg\"\/)
<\/p>\n
AA muhabiri, Lampedusa’n\u0131n g\u00f6zde bir tatil yeriyken g\u00f6\u00e7menlerin “umuda yolculuktaki ilk dura\u011f\u0131” haline geldi\u011fi s\u00fcreci derledi.<\/p>\n
\u0130talya’n\u0131n sahip oldu\u011fu 800’den fazla ada aras\u0131nda kendisine en uzak konumdaki Pelaige tak\u0131madalar\u0131ndan olan Lampedusa, 20,2 kilometrekarelik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Tunus’a yakla\u015f\u0131k 130 kilometre mesafede bulunuyor.<\/p>\n
Tarih boyunca Akdeniz’deki stratejik konumu sebebiyle her zaman farkl\u0131 kavimlerin ilgi oda\u011f\u0131 olan Lampedusa, 19. y\u00fczy\u0131lda Pelaige tak\u0131madalar\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn halde \u00f6nce Sicilya Krall\u0131\u011f\u0131’na ba\u011fland\u0131 ard\u0131ndan Sicilya’n\u0131n da \u0130talya Krall\u0131\u011f\u0131’yla birle\u015fmesiyle \u0130talyan topra\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n
Do\u011fal g\u00fczelli\u011fe sahip sahilleriyle \u00fcnl\u00fc bir tatil yeri olan Lampedusa’n\u0131n kaderi, 2000’li y\u0131llarda de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
\u00d6zellikle 2010 y\u0131l\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda ilk olarak Tunus’ta ba\u015flayan ve sonras\u0131nda di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkelerine yay\u0131lan “Arap Bahar\u0131” olarak an\u0131lan s\u00fcre\u00e7, Lampedusa’n\u0131n d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 rotas\u0131nda \u00f6nemli bir durak haline gelmesinin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n
Libya’da 2011 y\u0131l\u0131nda Muammer Kaddafi y\u00f6netiminin devrilmesinin ard\u0131ndan bu \u00fclkede ya\u015fanan i\u00e7 istikrars\u0131zl\u0131ktan yararlanan insan tacirleri, Sahra Alt\u0131 Afrika’dan ka\u00e7an d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menleri, Libya-Akdeniz-\u0130talya g\u00fczergah\u0131ndan Avrupa’ya g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla bu g\u00fczergah \u00fczerinde yer alan \u0130talya’n\u0131n Lampedusa Adas\u0131 ile bir ada \u00fclkesi olan Malta, 2010\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren her y\u0131l artan bir ivmeyle d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 sorunuyla y\u00fczle\u015fmek durumunda kald\u0131.<\/p>\n
2014’ten bu yana Orta Akdeniz’deki kay\u0131p ve \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 22 binden fazla<\/h3>\n
S\u00f6z konusu rotada, seyahate elveri\u015fli olmayan botlar ya da haddinden fazla y\u00fckle doldurulan eski bal\u0131k\u00e7\u0131 tekneleriyle yap\u0131lan bu tehlikeli yolculuklar\u0131n baz\u0131lar\u0131, zaman zaman Akdeniz’in derinliklerinde ac\u0131 \u015fekilde son buldu.<\/p>\n
Orta Akdeniz rotas\u0131nda \u00e7ok say\u0131da g\u00f6\u00e7menin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi ilk b\u00fcy\u00fck tekne kazas\u0131, 3 Ekim 2013’te Lampedusa’n\u0131n birka\u00e7 mil a\u00e7\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fand\u0131. 500’den fazla ki\u015finin bulundu\u011fu teknenin alabora olmas\u0131yla 368 g\u00f6\u00e7men can verdi.<\/p>\n
Bu hadise o d\u00f6nem kamuoyunda b\u00fcy\u00fck tepki \u00e7ekerken, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7eklerde benzer kazalar, Lampedusa ile Kuzey Afrika sahilleri aras\u0131ndaki kalan b\u00f6l\u00fcmde ya\u015fanmaya devam ediyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 G\u00f6\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn (IOM) 2014’te ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 “Kay\u0131p G\u00f6\u00e7menler Projesi”nin verilerine g\u00f6re, Bat\u0131, Orta ve Do\u011fu Akdeniz olarak \u00fc\u00e7 ayr\u0131 d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 rotas\u0131nda bug\u00fcne kadar \u00f6l\u00fc veya kay\u0131p g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131 28 bin 105 oldu. Bu say\u0131n\u0131n, 22 bin 341’ini ise sadece Lampedusa Adas\u0131’n\u0131 da kapsayan Orta Akdeniz g\u00fczergah\u0131nda kaybolanlar olu\u015fturdu.<\/p>\n
Ada’ya bir haftada n\u00fcfusundan \u00e7ok d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7men geldi<\/h3>\n
Lampedusa’y\u0131 yeniden d\u00fcnya kamuoyunun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131yan \u015fey ise 11-17 Eyl\u00fcl haftas\u0131nda toplamda 11 bin civar\u0131nda d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7men gelmesi ve bunlar\u0131n 6 bin kadar\u0131n\u0131n sadece 13-14 Eyl\u00fcl’de 36 saatlik bir dilimde Ada’ya varmas\u0131 oldu.<\/p>\n
Bir anda yo\u011fun g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan Ada’da belediye y\u00f6netimi, “acil durum” ilan etmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n
Resmi olmayan verilere g\u00f6re, n\u00fcfusu 6 bin civar\u0131nda olan Lampedusa’ya sadece 36 saatte n\u00fcfusu kadar g\u00f6\u00e7men gelmesi g\u00fcndem oldu.<\/p>\n
Genellikle g\u00f6\u00e7menlere yapt\u0131\u011f\u0131 ev sahipli\u011fiyle bilinen adada, son g\u00f6\u00e7men ak\u0131n\u0131n\u0131n \u00e7ok olmas\u0131 baz\u0131 ada sakinlerinin, Avrupa’n\u0131n kendilerine destek olmas\u0131 talebiyle sokaklara inmesine de yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Bu arada, \u0130talya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verileri de 2023 y\u0131l\u0131nda Akdeniz’i a\u015farak \u0130talya’ya gelenlerin say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n
Buna g\u00f6re, bu y\u0131l 1 Ocak-22 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde gelenlerin say\u0131s\u0131 132 bin 867 olurken, 2022’de 69 bin 498, 2021 y\u0131l\u0131nda ise 43 bin 756 d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7men geldi. Lampedusa, bu noktada gelenlerin b\u00fcy\u00fck oranda ayak bast\u0131\u011f\u0131 ilk \u0130talyan topra\u011f\u0131 olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7menler neden Malta de\u011fil de Lampedusa’y\u0131 tercih ediyor?<\/h3>\n
Libya’dan ya da Tunus’tan tehlikeli yolculuk i\u00e7in denize a\u00e7\u0131lan d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menler, Avrupa’ya ge\u00e7i\u015fte Malta’dan ziyade \u0130talyan adas\u0131 olmas\u0131 sebebiyle Lampedusa’ya \u00e7\u0131kmay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7menlerin, bu tercihinin arkas\u0131nda yatan en g\u00fc\u00e7l\u00fc neden ise Lampedusa’ya ula\u015ft\u0131ktan sonra burada imkanlar sebebiyle uzun s\u00fcre tutulmay\u0131p \u0130talya’daki b\u00f6lgelere sevk edileceklerini bilmeleri. \u0130talyan topraklar\u0131na gelen g\u00f6\u00e7menlerden iltica talepleri kabul edilenlerin K\u0131ta Avrupas\u0131’ndaki di\u011fer \u00fclkelere ge\u00e7i\u015fi karasal ba\u011flant\u0131 nedeniyle Malta’ya nazaran \u00e7ok daha kolay oluyor.<\/p>\n
Kritik y\u0131l: 2011<\/h3>\n
Uzun y\u0131llard\u0131r \u0130talya’da ya\u015fayan ve birbirinden farkl\u0131 uluslararas\u0131 medya kurulu\u015flar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan Yabanc\u0131 Bas\u0131n Derne\u011fi \u00fcyesi Cezayirli gazeteci Mourad Rouighi, son g\u00fcnlerde Lampedusa Adas\u0131’n\u0131n ciddi boyutlardaki g\u00f6\u00e7 ak\u0131n\u0131yla g\u00fcndeme gelmesini, AA muhabirine de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\u0130talya ve Kuzey Afrika’n\u0131n dinamiklerini iyi bilen bir isim olan Rouighi, Lampedusa’ya y\u00f6nelik d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7men geli\u015flerinin 2008-2011 d\u00f6neminde kontrol alt\u0131nda bir seviyede oldu\u011funu, bunun da o d\u00f6nem Kuzey Afrika \u00fclkeleriyle yap\u0131lan geri g\u00f6nderme anla\u015fmalar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Rouighi, 2011 y\u0131l\u0131nda ya\u015fananlara dikkati \u00e7ekerek, “Libya’daki sava\u015f, her \u015feyi alt\u00fcst etti. Kaddafi sonras\u0131 yeni Libya, g\u00fcney s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve k\u0131y\u0131lar\u0131 kontrol edemez oldu. Bu durum, \u015fu anki g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Sahel \u00fclkelerinden gelen bu g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131, Libya ve Tunus’un i\u00e7inde bulundu\u011fu durumdan faydalanarak \u00f6zellikle Lampedusa gibi \u0130talya k\u0131y\u0131lar\u0131na yak\u0131n b\u00f6lgelere y\u00f6neliyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n