<\/p>\n
Kas-iskelet, sinir veya kalp damar sistemlerindeki fiziksel ve fonksiyonel bozukluklar\u0131n tan\u0131 ve tedavisini kapsayan; hastalar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 veya yok edilmesi, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aktivitelerinin tekrar kazand\u0131r\u0131lmas\u0131, organlar\u0131n i\u015flevlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 hale getirilmesi ama\u00e7lanan fizik tedavi ve rehabilitasyonun, uzman hekim taraf\u0131ndan hastane, t\u0131p merkezi, poliklinik ya da fizik tedavi merkezlerinde uygulanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
Ancak son d\u00f6nemde fizik tedavi de “merdiven alt\u0131” sa\u011fl\u0131k uygulamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren i\u015fletmelerin k\u0131skac\u0131na yakaland\u0131. T\u00fcrkiye Sa\u011fl\u0131k Turizmini Geli\u015ftirme Konseyine g\u00f6re, \u00fclkede 5 binin \u00fczerinde ruhsats\u0131z fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi bulunuyor.<\/p>\n
Fiziksel t\u0131p ve rehabilitasyon uzman\u0131 Dr. K\u00f6ksal Holo\u011flu, “T\u00fcrkiye’de art\u0131k say\u0131lar\u0131n\u0131n ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z, 5 binin \u00fczerinde oldu\u011funu tahmin etti\u011fimiz, ruhsats\u0131z, merdiven alt\u0131 ve ka\u00e7ak fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi var.” dedi.<\/p>\n
Holo\u011flu, y\u00f6netmelik gere\u011fince bu hizmeti verecek bir merkezi a\u00e7mak i\u00e7in 2008’den \u00f6nce a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ancak sonras\u0131nda sahiplerince kapat\u0131lmaya karar verilmi\u015f bir merkezin ruhsat\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n icap etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Merkezin ruhsatta yazan ilde a\u00e7\u0131lmas\u0131, hastane, t\u0131p merkezi, poliklinik veya bir kurumda hizmet sunulmas\u0131 gibi \u015fartlar da bulundu\u011funu vurgulayan Holo\u011flu, merkez b\u00fcnyesinde en az 1 fizik tedavi hekiminin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, Bakanl\u0131\u011f\u0131n belirledi\u011fi ekipman listesinin merkezde yer almas\u0131 gerekti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Holo\u011flu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n, bunlar\u0131 denetledikten sonra \u015fartlar\u0131 kar\u015f\u0131layan yerlere “fizik tedavi ve rehabilitasyon laboratuvar\u0131” ruhsat\u0131 verdi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Fiziksel T\u0131p ve Rehabilitasyon Uzman\u0131 Dr. K\u00f6ksal Holo\u011flu, ka\u00e7ak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131\u011f\u0131 merkezleri 5 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda tan\u0131mlayarak, hangi isimlerle ve nas\u0131l kurulduklar\u0131na ili\u015fkin bilgiler verdi.<\/p>\n
Bunlardan ilkinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam merkezleri oldu\u011funu anlatan Holo\u011flu, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam merkezi ruhsatlar\u0131 belediyeler taraf\u0131ndan veriliyor. Buralarda fiziksel aktivite dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in fizyoterapistler \u00e7al\u0131\u015fabiliyor. Fizyoterapistler, sadece bir hekim taraf\u0131ndan tan\u0131mlanm\u0131\u015f aktiviteyi ki\u015fiye tarif edebilir, asla hastay\u0131 tedavi edemez. \u015eu anda T\u00fcrkiye’nin il\u00e7elerinde, k\u00f6ylerinde bile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam merkezleri a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu yerlerde fizyoterapistler h\u00fclle y\u00f6ntemiyle fizik tedavi merkezi kuruyor, hasta muayene ediyor, yanl\u0131\u015f te\u015fhislerle hastalar\u0131 tedavi ediyor ve bir\u00e7ok problem ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Belediye i\u00e7erideki sa\u011fl\u0131k i\u015flemini denetleyemiyor, onun konusu de\u011fil. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na bunlar\u0131 \u015fikayet ediyoruz. Bakanl\u0131k da ‘Buras\u0131 belediye taraf\u0131ndan ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.’ diyor. Burada hukuki bir a\u00e7\u0131k var. Bu hukuki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok iyi kullan\u0131yorlar.”<\/p>\n
Baz\u0131 merkezlerde bilimsel ve klinik olarak etkinli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f birtak\u0131m tedavi metotlar\u0131n\u0131n da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Holo\u011flu, “Mesela GTOS diye bir tedavi y\u00f6ntemi var. Hastalara 1-2 seansta iyi olacaklar\u0131 s\u00f6yleniyor. Ortada te\u015fhis, muayene yok, tedavi program\u0131 yanl\u0131\u015f. ‘Fizik tedaviye s\u00fcrekli gidemem’ diye d\u00fc\u015f\u00fcnen, biraz da ekonomik a\u00e7\u0131dan uygun olan insanlara \u00e7ok y\u00fcksek \u00fccretle bunlar sat\u0131l\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Dr. K\u00f6ksal Holo\u011flu, ikinci grupta ise “noname” olan, dijital medyay\u0131 iyi kullanan, Google, Facebook ve Instagram gibi mecralarda reklam vererek \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve “home office” \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer bulundu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Bu ki\u015filerin ellerinde bir tens cihaz\u0131yla evlere fizik tedaviye gittiklerini aktaran Holo\u011flu, “Kendilerine sadece web sitesinde yazan bir telefonla ula\u015fabiliyorsunuz. Yerle\u015fik alanlar\u0131 yok. \u0130l\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine \u015fikayet ediyoruz fakat i\u015flem yap\u0131lam\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc ki\u015filere ula\u015f\u0131lam\u0131yor. Ama bak\u0131yorsunuz dijital medyada ola\u011fan\u00fcst\u00fc reklam b\u00fct\u00e7eleri var. \u0130nsanlar da o reklamlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp tedavi oluyorlar.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Dr. Holo\u011flu, yine baz\u0131 fizyoterapistler taraf\u0131ndan hastalara son zamanlarda moda olan “manuel terapi ve kayropraktik” adl\u0131 tedavi y\u00f6nteminin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015funlar\u0131 belirtti:<\/p>\n
“Hastalar\u0131 bir hekim gibi muayene ediyorlar. Ondan sonra ‘Sizin bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131z, boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131n\u0131z var. Bunun i\u00e7in size manuel uygulama yapaca\u011f\u0131z.’ diyorlar. Bu, halk aras\u0131nda ‘k\u00fctletme’ diye bilinen bir y\u00f6ntem ve \u00e7ok y\u00fcksek \u00fccretlerle tedavi olunuyor. Bel a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 1’i bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 kaynakl\u0131 ve tedavi edilmesi gereken a\u011fr\u0131lard\u0131r. Burada hastalar\u0131n neredeyse tamam\u0131na bel f\u0131t\u0131\u011f\u0131 te\u015fhisi koyuyorlar. Hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131 metodu kullanmadan, hekim muayenesi olmadan te\u015fhisler konuluyor. Bu insanlardan ‘1-2 g\u00fcnde sizi iyile\u015ftirece\u011fiz’ diye \u00e7ok y\u00fcksek \u00fccretler al\u0131n\u0131yor.”<\/p>\n
\u00d6zellikle bu gruplar\u0131n, sosyal medyay\u0131 \u00e7ok iyi kulland\u0131klar\u0131n\u0131, baz\u0131 influencerlar ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, arama motorlar\u0131na b\u00fcy\u00fck b\u00fct\u00e7eler harcayarak insanlar\u0131n kendilerine gelmesini sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eden Holo\u011flu, bunlar\u0131n da merdiven alt\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Holo\u011flu, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc grupta da baz\u0131 fitness, wellness ve pilates salonlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n
\u00c7ok b\u00fcy\u00fck sa\u011fl\u0131k gruplar\u0131n\u0131n da bu hatalar\u0131 yapabildi\u011fine dikkati \u00e7eken Holo\u011flu, “Gidip bak\u0131yorsunuz fitness merkezinin i\u00e7erisinde fizik tedavi alan\u0131, manuel terapi \u00fcniteleri kurmu\u015flar. Tamamen ruhsats\u0131z i\u015fletmeler. Bir hekimin sorumlulu\u011fu ya da g\u00f6zetimi yok. Pilates merkezi ad\u0131 alt\u0131nda a\u00e7\u0131lan yerlerde de arka tarafta manuel terapi uygulamalar\u0131 yap\u0131l\u0131yor. ‘Belinizde a\u011fr\u0131 var, \u00f6nce onu tedavi edelim sonra sizi pilatese ba\u015flatal\u0131m’ denilerek, hem insanlar\u0131n paralar\u0131 al\u0131n\u0131yor hem sa\u011fl\u0131klar\u0131 tehlikeye at\u0131l\u0131yor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Holo\u011flu, baz\u0131 fizik tedavi, ortopedi, n\u00f6roloji ve beyin cerrahi uzmanlar\u0131n\u0131n da \u00f6zel muayenehanelerinde ruhsat\u0131 olmadan bu hizmeti sundu\u011funu belirterek, “Bir ortopedist muayenehanesine fizyoterapist al\u0131yor, hastan\u0131n ameliyat\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Bir de onu orada tedavi ettiriyor, basit bir iki uygulama ama hasta tedavi oldu\u011funu zannediyor.” dedi.<\/p>\n
Bu durumun sa\u011fl\u0131k turizmi \u00fczerinde de etki yaratabilece\u011fini kaydeden Holo\u011flu, \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ve Antalya gibi b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde sa\u011fl\u0131k turizmi potansiyelinin giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Holo\u011flu, “Buralar, reklamlar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na da a\u00e7\u0131yorlar ve insanlar ruhsatl\u0131 oldu\u011funu zannederek bu merdiven alt\u0131 i\u015fletmelere geliyorlar. Son zamanlarda, T\u00fcrkiye’nin sa\u011fl\u0131k turizminde rakibi olan \u00fclkelerin medyalar\u0131nda ‘T\u00fcrkiye’ye gittik. \u015e\u00f6yle bir yerde tedavi olduk. \u015eu komplikasyon geli\u015fti’ gibi haberler yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu T\u00fcrkiye’nin sa\u011fl\u0131k turizm potansiyelini olumsuz etkiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Dr. K\u00f6ksal Holo\u011flu, ruhsats\u0131z i\u015fletmelere y\u00f6nelik hem yetkili makamlara hem de vatanda\u015flara d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri ve burada al\u0131nmas\u0131n\u0131 bekledikleri \u00f6nlemleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
“\u00d6ncelikle sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ihbarlar\u0131 \u00e7ok iyi de\u011ferlendirmeli, dijital taramay\u0131 \u00e7ok iyi yapmal\u0131 ve sorgulamal\u0131. T\u00fcm sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam merkezlerini dola\u015fmal\u0131lar. Vatanda\u015flar da ‘Siz hastane misiniz, t\u0131p merkezi misiniz, poliklinik misiniz, fizik tedavi m\u00fcessesesi misiniz? Ruhsat\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rebilir miyiz?’ diye sormal\u0131. Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman hekimini sorarak, ‘Diplomas\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istiyorum’ demeli. Sosyal medyadan e\u011fer ileti\u015fime ge\u00e7eceklerse ‘Fizik tedavi laboratuvar\u0131 ruhsat\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6nderir misiniz?’ demeli. E\u011fer b\u00f6yle bir ruhsatlar\u0131 yoksa il veya il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ile C\u0130MER’e \u015fikayet etmeliler. Belediyelerin de a\u00e7anlara bakmas\u0131, ‘Siz kimsiniz?’ demesi laz\u0131m. Bunlar\u0131 zorla\u015ft\u0131rmak gerekiyor.”<\/p>\n
Bu konuda Sa\u011fl\u0131k, \u0130\u00e7i\u015fleri ve Maliye bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, konunun mali ve tamamen kay\u0131ts\u0131z bir y\u00f6n\u00fc bulundu\u011funu da s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n