{"id":14792,"date":"2023-09-19T15:42:46","date_gmt":"2023-09-19T15:42:46","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/gundem\/2023\/09\/19\/iklim-degisikligi-libyadaki-sel-felaketini-50-kat-daha-olasi-hale-getirdi\/"},"modified":"2023-09-19T15:42:46","modified_gmt":"2023-09-19T15:42:46","slug":"iklim-degisikligi-libyadaki-sel-felaketini-50-kat-daha-olasi-hale-getirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/gundem\/2023\/09\/19\/iklim-degisikligi-libyadaki-sel-felaketini-50-kat-daha-olasi-hale-getirdi\/","title":{"rendered":"&#8216;\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi Libya&#8217;daki sel felaketini 50 kat daha olas\u0131 hale getirdi&#8217;"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 \u00fczerindeki etkisini inceleyen uluslararas\u0131 &#8220;World Weather Attribution&#8221; giri\u015fimi, Libya, T\u00fcrkiye, \u0130spanya, Yunanistan ve Bulgaristan&#8217;\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu Akdeniz \u00fclkelerinde son d\u00f6nemde ya\u015fanan sel felaketlerine ili\u015fkin rapor yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Raporda Yunanistan, ABD, Hollanda, Almanya ve \u0130ngiltere&#8217;den uzman ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insan kaynakl\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sele neden olan \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yo\u011funlu\u011funu ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirdi\u011fine odakland\u0131. <\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 raporda, eyl\u00fcl\u00fcn ilk iki haftas\u0131 boyunca, Hollanda merkezli bir blokaj y\u00fcksekli\u011finin etraf\u0131nda olu\u015fan al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 sistemlerinin neden oldu\u011fu sa\u011fanaklar\u0131n Akdeniz&#8217;deki bir\u00e7ok \u00fclkede etkili oldu\u011fu belirtildi. <\/p>\n<p>\u0130spanya&#8217;da 3 Eyl\u00fcl&#8217;de birka\u00e7 saatte ya\u011fan sa\u011fanak ya\u011fmuru, 4-7 Eyl\u00fcl&#8217;de Yunanistan ve Bulgaristan&#8217;da &#8220;Daniel&#8221; al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 sisteminin neden oldu\u011fu \u015fiddetli ya\u011fmur ve sellerin izledi\u011fi kaydedilen raporda, 10 Eyl\u00fcl&#8217;de ise Libya&#8217;da a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n ard\u0131ndan y\u0131k\u0131c\u0131 sellerin meydana geldi\u011fi bildirildi. <\/p>\n<p>Raporda, \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ya\u011f\u0131\u015f olay\u0131n\u0131n da \u015fiddetli sellere neden oldu\u011fu, yerle\u015fim yerlerini sular alt\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, binlerce ki\u015finin evsiz kald\u0131\u011f\u0131, Bulgaristan&#8217;da en az 4, \u0130spanya&#8217;da 6, T\u00fcrkiye&#8217;de 7 ve Yunanistan&#8217;da 17 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011fu ifade edildi. <\/p>\n<p>Ayr\u0131ca sadece Libya&#8217;n\u0131n Derne kentinde 3 bin 958, \u00fclkenin di\u011fer b\u00f6lgelerinde ise 170 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011finin teyit edildi\u011fi, iki b\u00fcy\u00fck baraj\u0131n patlamas\u0131 sonucu ise 10 binden fazla ki\u015finin halen kay\u0131p oldu\u011fu belirtilen raporda \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130spanya, Yunanistan, T\u00fcrkiye, Bulgaristan ve Libya&#8217;da meydana gelen \u015fiddetli sel felaketi \u0130spanya&#8217;da 24 saatten k\u0131sa s\u00fcrede ya\u011fan \u00e7ok \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flardan kaynaklan\u0131rken Libya&#8217;da 24 saat, Yunanistan ve T\u00fcrkiye&#8217;de ise 4 g\u00fcn kadar s\u00fcrd\u00fc. Libya&#8217;daki olay\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc daha \u00f6nce kaydedilen olaylar\u0131n \u00e7ok d\u0131\u015f\u0131nda. Yunanistan ile Bulgaristan ve T\u00fcrkiye&#8217;nin baz\u0131 b\u00f6lgelerini i\u00e7eren geni\u015f b\u00f6lge i\u00e7in, insan kaynakl\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin ya\u015fanan bu olaylar\u0131 10 kata kadar daha olas\u0131 ve y\u00fczde 40&#8217;a kadar daha \u015fiddetli hale getirdi\u011fi sonucuna vard\u0131k. \u0130nsan kaynakl\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, Libya&#8217;da sel felaketini 50 kata kadar daha olas\u0131 ve y\u00fczde 50&#8217;ye kadar daha \u015fiddetli hale getirdi.&#8221;<\/p>\n<h3>Yunanistan&#8217;da, &#8220;AB&#8217;de \u015fimdiye kadar kaydedilen en b\u00fcy\u00fck yang\u0131n&#8221;<\/h3>\n<p>Raporda, Yunanistan&#8217;da bu yaz\u0131n, &#8220;Avrupa Birli\u011fi&#8217;nde (AB) \u015fimdiye kadar kaydedilen en b\u00fcy\u00fck yang\u0131n&#8221; dahil a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak hava dalgalar\u0131 ve yang\u0131nlarla ge\u00e7ti\u011fi daha sonra \u00fclkenin merkezini harap eden &#8220;Daniel&#8221; f\u0131rt\u0131nas\u0131n\u0131n meydana geldi\u011fi hat\u0131rlat\u0131ld\u0131. <\/p>\n<p>Ayr\u0131ca \u00fclkedeki ormans\u0131zla\u015fma ve nispeten y\u00fcksek kentle\u015fme oranlar\u0131n\u0131n zamanla araziyi de\u011fi\u015ftirerek sele maruz kalan insan ve varl\u0131k say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131, ya\u011fmur suyu drenaj\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<h3>Libya&#8217;daki \u00e7at\u0131\u015fma \u00fclke \u00e7ap\u0131nda koordinasyonu da s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131yor<\/h3>\n<p>Raporda Libya&#8217;daki sel felaketine ili\u015fkin yer alan de\u011ferlendirmede ise &#8220;Libya&#8217;da devam eden \u00e7at\u0131\u015fma ve devletin k\u0131r\u0131lgan yap\u0131s\u0131, baraj altyap\u0131s\u0131n\u0131n zaman i\u00e7inde bak\u0131ms\u0131z kalmas\u0131na ve bozulmas\u0131na katk\u0131da bulunarak selin ve bunun sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan etkileri art\u0131rd\u0131.&#8221; tespitine yer verildi.<\/p>\n<p>Libya&#8217;daki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n, su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, s\u0131cakl\u0131k ve sel gibi \u00fclkenin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu bir dizi iklim sorununda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda uyum planlamas\u0131n\u0131 ve koordinasyonu da s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u015faret edilerek \u015fu tespitte bulunuldu:<\/p>\n<p>&#8220;Bu felaket ayn\u0131 zamanda altyap\u0131n\u0131n sadece bug\u00fcn\u00fcn ya da ge\u00e7mi\u015fin iklimine g\u00f6re de\u011fil, gelece\u011fe g\u00f6re de tasarlanmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fine i\u015faret etmektedir. Libya&#8217;da bu durum, ortalama ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131ndaki uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve ayn\u0131 zamanda meydana gelen \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f olay\u0131 gibi a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flardaki art\u0131\u015f\u0131 hesaba katmak anlam\u0131na geliyor ki \u00f6zellikle krizlerle bo\u011fu\u015fan bir \u00fclke i\u00e7in bu zorlu bir ihtimal.&#8221; <\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 \u00fczerindeki etkisini inceleyen uluslararas\u0131 &#8220;World Weather Attribution&#8221; giri\u015fimi, Libya, T\u00fcrkiye, \u0130spanya, Yunanistan ve Bulgaristan&#8217;\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu Akdeniz \u00fclkelerinde son d\u00f6nemde ya\u015fanan sel felaketlerine ili\u015fkin rapor yay\u0131mlad\u0131. Raporda Yunanistan, ABD, Hollanda, Almanya ve \u0130ngiltere&#8217;den uzman ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insan kaynakl\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sele neden olan \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yo\u011funlu\u011funu ne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14793,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14792"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14792"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14792\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}