<\/p>\n
Utku, bir global ila\u00e7 ve t\u0131bbi \u00fcr\u00fcnler \u015firketi taraf\u0131ndan, 13 Eyl\u00fcl D\u00fcnya Sepsis G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla bir otelde d\u00fczenlenen bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda konu\u015ftu.<\/p>\n
Toplant\u0131n\u0131n sepsis hastal\u0131\u011f\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak amac\u0131yla 4 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flat\u0131lan “Fark\u0131na Var, Hayat Kurtar” kampanyas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlendi\u011fini anlatan Utku, sepsisin v\u00fccudun herhangi bir b\u00f6lgesinde geli\u015fen a\u011f\u0131r enfeksiyon sonucunda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin verdi\u011fi yo\u011fun tepki nedeniyle organ yetmezli\u011finden \u00f6l\u00fcme kadar uzanan ciddi ve acil m\u00fcdahale edilmesi gereken durum oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n k\u00f6t\u00fc beslenme, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini olumsuz etkileyen hayat tarz\u0131, yo\u011fun antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n da i\u00e7inde oldu\u011fu bir\u00e7ok sebebi bulundu\u011funa i\u015faret eden Utku, “Sepsis asla basit, standart bir enfeksiyon de\u011fil, esas olarak enfeksiyonun tetikledi\u011fi \u00e7ok say\u0131da organ sisteminin etkilenmesi nedeniyle hayati tehdidin olu\u015ftu\u011fu bir hastal\u0131k tablosu.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Utku, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131nda ate\u015f veya d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131k gibi de\u011fi\u015fimler, a\u015f\u0131r\u0131 titreme, kas a\u011fr\u0131s\u0131, konu\u015fma bozuklu\u011fu ve zihin bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u015fiddetli nefes darl\u0131\u011f\u0131, bir g\u00fcn boyunca idrara \u00e7\u0131kamama ve cildin beneklenmesinin sepsisin ba\u015fl\u0131ca belirtileri aras\u0131nda oldu\u011funu belirterek, “Bu durumlardan herhangi biriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda acil olarak doktora ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Erken tan\u0131 ve do\u011fru tedavi hayat kurtar\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Sepsis tedavisinde her saniye de\u011ferlidir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. Utku, sepsinin ba\u015fl\u0131ca \u00f6l\u00fcm nedenleri aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, “Sepsis, d\u00fcnyada her be\u015f \u00f6l\u00fcmden biriyle ili\u015fkilendiriliyor. Tedavi edilmezse sebep oldu\u011fu septik \u015fok ve \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi ile d\u00fcnyadaki ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcm hastane \u00f6l\u00fcmlerinin bir numaral\u0131 sebebi olmaya devam ediyor.” dedi.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan erken tan\u0131 ve erken tedavinin hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Utku, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Sepsis erken tan\u0131 ve acil tedavi gerektiren bir hastal\u0131k. Hastan\u0131n yo\u011fun bak\u0131ma h\u0131zla al\u0131n\u0131p, tedaviye hemen ba\u015flanmas\u0131 gerekiyor, aksi halde \u00f6l\u00fcm tablosu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu nedenle t\u00fcm sa\u011fl\u0131k birimlerinde hastal\u0131\u011f\u0131n erken tan\u0131nmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Erken tan\u0131 ve tedaviyle \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 y\u00fczde 80 oran\u0131nda engellenebiliyor. Antibiyotik tedavisinin bir saat gecikmesi bile hastan\u0131n ya\u015fam \u015fans\u0131n\u0131 y\u00fczde 7,6 oran\u0131nda azalt\u0131yor.”<\/p>\n
Prof. Dr. Tu\u011fhan Utku, sepsisin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7menin en \u00f6nemli yolunun enfeksiyonu \u00f6nlemek oldu\u011funu belirterek, a\u015f\u0131lanma, temiz su kullan\u0131m\u0131, el hijyeni, hastane kaynakl\u0131 enfeksiyonlar\u0131n \u00f6nlenmesi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca \u00f6nlemler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu nedenle sepsisin klinik tan\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla son sepsis tedavi k\u0131lavuzunda “NEWS Erken Uyar\u0131 Sistemi”nin kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nerildi\u011fini kaydeden Utku, bu sistemin hastan\u0131n baz\u0131 belirtilerini analiz ederek uyar\u0131 verdi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Servislerde bu sistemin kullan\u0131lmas\u0131yla daha erken tan\u0131 ve yo\u011fu bak\u0131m \u00fcnitelerinin daha h\u0131zl\u0131 devreye girmesinin sa\u011flanabilece\u011fini vurgulayan Utku, sepsisin sadece sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 de\u011fil, vatanda\u015flar taraf\u0131ndan da tan\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00c7ok s\u0131k, gereksiz yere antibiyotik kullanmak, hekimin \u00f6nerdi\u011fi ila\u00e7 tedavisini bitirmemek gibi sebeplerle ortaya \u00e7\u0131kan antibiyotik direncinin sepsis a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi risk oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Utku, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Sepsis kaynakl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerin en \u00f6nemli sebeplerinden biri antibiyotik direnci. Bu diren\u00e7, enfeksiyonlar\u0131n tedavi edilebilmesini engelliyor. Yo\u011fun bak\u0131mlarda yatan hastalar i\u00e7inde hi\u00e7bir antibiyoti\u011fin etki etmedi\u011fi hasta say\u0131s\u0131 maalesef giderek art\u0131yor. Enfeksiyonlar\u0131n antibiyotik harici bir ila\u00e7la tedavi edilme \u015fans\u0131 da yok. Direncin en \u00f6nemli sebebi de uygunsuz antibiyotik kullan\u0131m\u0131.<\/p>\n
CDC’nin verilerine g\u00f6re, g\u00fcnde 100 insan antibiyotik direnci nedeniyle \u00f6l\u00fcyor. Bu 2023’te y\u0131lda 700 bin ki\u015fiyken 2050’ye gelindi\u011finde bu oran\u0131n y\u0131lda 10 milyona ula\u015faca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.”<\/p>\n
Prof. Dr. Utku, sepsis geli\u015fme riskini dikkate alarak, \u00f6zellikle 60 ya\u015f \u00fcst\u00fc bireylerin ve 1 ya\u015ftan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n antibiyotik kullan\u0131mlar\u0131nda \u00e7ok dikkatli olunmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Sepsis sonras\u0131 hayatta kalan ki\u015filerin hem fiziksel hem de psikolojik baz\u0131 sorunlarla da m\u00fccadele etti\u011fini anlatan Utku, “Sepsisten kurtulan ki\u015filerin y\u00fczde 50’ye yak\u0131n\u0131 ‘post sepsis sendromu’ olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z fiziksel ve psikolojik uzun vadeli sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7an tabloyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Erken tan\u0131 ve tedavi bu zararlar\u0131 en aza indirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli.” dedi.<\/p>\n
Post sepsinin y\u00fcr\u00fcyememe, g\u00fcnl\u00fck aktivitelere kat\u0131lamama, g\u00fcnl\u00fck baz\u0131 basit \u015feyleri hat\u0131rlayamama gibi durumlarla seyretti\u011fini dile getiren Utku, ayr\u0131ca b\u00f6brek fonksiyon bozuklu\u011fu, karaci\u011fer, solunum, kardiyovask\u00fcler ve n\u00f6rolojik fonksiyon bozukluklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Sepsisin tedavi maliyetlerinin de y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6yleyen Utku, d\u00fcnyada sepsis hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in harcan\u0131n paran\u0131n sa\u011fl\u0131k b\u00fct\u00e7esinin y\u00fczde 2,65’ine denk geldi\u011fini ifade etti.<\/p>\n