<\/p>\n
Erdeve, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00e7ocuklarda diyabet g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 problemlere ili\u015fkin bilgileri payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocukluk d\u00f6neminde en \u00e7ok tip 1 diyabetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye’de \u00e7ocuklarda hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 100 binde 10 oldu\u011funu anlatan Erdeve, “\u00dclkemizde okul d\u00f6neminde 21 bin tip 1 diyabetli \u00e7ocu\u011fumuz bulunuyor ve 14 binini ilkokul \u00e7a\u011f\u0131ndakiler olu\u015fturuyor. D\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de son y\u0131llarda tip 1 diyabetin g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f s\u00f6z konusu.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Tip 1 diyabetin genellikle genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bulunan \u00e7ocuklarda, enfeksiyon hastal\u0131\u011f\u0131, stres, hormonal etkilenme gibi tetikleyici fakt\u00f6rlerin devreye girmesiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Erdeve, bunlar\u0131n sonucunda pankreastaki adac\u0131k h\u00fccrelerin ins\u00fclin \u00fcretemez hale geldi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli belirtileri aras\u0131nda \u00e7ok su i\u00e7me, \u00e7ok idrara \u00e7\u0131kma, gece idrar ka\u00e7\u0131rma, d\u00fczenli beslenmeye kar\u015f\u0131n kilo kayb\u0131n\u0131n bulundu\u011funu aktaran Erdeve, hayati risklerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in diyabette erken tan\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. Erdeve, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7ocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derne\u011fi i\u015fbirli\u011finde 2010’dan itibaren Okulda Diyabet Program\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msatarak, “Program\u0131n amac\u0131 \u00f6\u011fretmenler, okul y\u00f6neticileri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirti g\u00f6steren \u00e7ocuklarda erken tan\u0131 konulabilmesini sa\u011flamak. Bu noktada \u00f6\u011fretmenlerimizin hastal\u0131k ve belirtileri konusunda bilgi sahibi olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Okulda Diyabet Program\u0131’n\u0131n bir di\u011fer aya\u011f\u0131nda diyabetli \u00f6\u011frencilerin bulundu\u011funa dikkati \u00e7eken Erdeve, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Diyabetli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z g\u00fcnlerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okulda ge\u00e7iriyorlar. Kan \u015fekerlerinin d\u00fc\u015f\u00fcp y\u00fckselmesine g\u00f6re g\u00fcnde 4 kez, bazen daha fazla ins\u00fclin enjeksiyonlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme programlar\u0131na uymalar\u0131, d\u00fczenli egzersiz yapmalar\u0131 gerekiyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n takibinin yap\u0131lmas\u0131 ise \u00e7ok \u00f6nemli. Bazen \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z uygun tedavileri al\u0131rken bile kan \u015fekerleri d\u00fc\u015f\u00fcp y\u00fckselebiliyor.<\/p>\n
Bu tedavilerin d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcyebilmesi i\u00e7in okul y\u00f6neticileri, \u00f6\u011fretmenlerimiz ve okul hem\u015firelerinin deste\u011fine \u00e7ok ihtiya\u00e7 var. \u00c7ocu\u011fumuzun kan \u015fekeri d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde ara \u00f6\u011f\u00fcn\u00fcn\u00fc alabilmesi, kan \u015fekerini \u00f6l\u00e7ebilecekleri, gerekti\u011finde ins\u00fclin enjeksiyonunu yapabilecekleri uygun ortamlar\u0131n okulda sa\u011flanabilmesi \u00e7ok \u00f6nemli.”<\/p>\n
Prof. Dr. Erdeve, \u00f6\u011fretmenlerin “okuldadiyabet.meb.gov.tr” adresinden diyabetle ilgili bilgilere kolayca ula\u015f\u0131p e\u011fitim alabilece\u011fi bir mod\u00fcl\u00fc de hayata ge\u00e7irdiklerini belirterek, “Bir y\u0131l \u00f6nce olu\u015fturulan e\u011fitim mod\u00fcl\u00fc ile \u00f6\u011fretmenlerimiz s\u0131n\u0131flar\u0131ndaki tip 1 diyabetli \u00e7ocuklar i\u00e7in gerekli bilgilendirmeyi alabiliyor. Bu y\u0131l e\u011fitim mod\u00fcl\u00fcn\u00fcn etkinli\u011fini daha da art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz.” dedi.<\/p>\n
Aileler, hastanelerdeki \u00e7ocuk endokrinoloji uzmanlar\u0131, diyabet e\u011fitim hem\u015fireleri ve okullar\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde hareket etmesinin \u00f6nemine de vurgu yapan Erdeve, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u00d6\u011fretmenlerimizin, okullar\u0131m\u0131z\u0131n diyabetli \u00e7ocuklar ve aileleriyle empati yapmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7ocuk g\u00fcnde 8-10 kez kan \u015fekeri \u00f6l\u00e7\u00fcyor, 4 kez ins\u00fclin tedavisi yap\u0131yor ve bu arada da yediklerine dikkat etmek durumunda kal\u0131yor. Ger\u00e7ekten zor bir s\u00fcre\u00e7. Bu noktada empati yapmam\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 iyile\u015ftirerek hayatlar\u0131n\u0131 uzun y\u0131llar sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flamak i\u00e7in elimizden geleni yapmam\u0131z gerekiyor. Do\u011fru tedavi uygulanan diyabetli \u00e7ocuklar ya\u015famlar\u0131n\u0131 tamamen normal \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebiliyor. \u0130stedikleri meslekleri, sporlar\u0131 yapabiliyorlar.”<\/p>\n
Diyabet tedavisinde yeni teknolojilere de de\u011finen Erdeve, “\u00c7ocu\u011fumuzun parma\u011f\u0131n\u0131 delmeden kan \u015fekerine bakabildi\u011fimiz sens\u00f6r teknolojileri, ins\u00fclinin \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck dozlarda verilebildi\u011fi pompa tedavileri s\u00f6z konusu. Bu teknolojilerin diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m kalitesini iyile\u015ftirdi\u011fi kan\u0131tland\u0131. Arzumuz t\u00fcm diyabetli \u00e7ocuklar\u0131n bu teknolojilere m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede kavu\u015fabilmeleri.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. Erdeve, tip 1 diyabeti \u00f6nlemenin \u015fu an i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak ilk 6 ayda anne s\u00fct\u00fcyle beslenme, 1 ya\u015fa kadar da d\u00fczenli D vitamini kullan\u0131m\u0131n\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131na dair \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n