T\u00fcre, AA muhabirine, \u00e7ocuk acil servislerine ba\u015fvurularda \u00f6nemli nedenlerinden birinin zehirlenme oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyada her y\u0131l binlerce sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7ocu\u011fun zehirlenme sebebiyle sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden T\u00fcre, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda kaza, ergenlik \u00e7a\u011f\u0131nda ise intihar veya keyif alma amac\u0131yla ila\u00e7 veya di\u011fer \u00e7e\u015fitli maddelere maruz kalma sonucu zehirlenmelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
T\u00fcre, her y\u0131l okul \u00f6ncesi \u00e7a\u011fdaki \u00e7ocuklarda kaza sonucu binlerce zehirlenme olay\u0131 meydana geldi\u011fine dikkati \u00e7ekerek “5 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n aktif ve ke\u015fif \u00e7a\u011f\u0131nda olmalar\u0131, oral d\u00f6nemde her \u015feyi a\u011f\u0131zlar\u0131na alma d\u00fcrt\u00fclerinin yan\u0131nda ev i\u00e7indeki dikkatsizlik ve tedbirsizlikler bu zehirlenme olaylar\u0131na zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. Zehirlenme olaylar\u0131n\u0131n y\u00fczde 80-85’i ev ortam\u0131nda meydana gelir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Okul \u00f6ncesi d\u00f6nemdeki \u00e7ocuklar\u0131n bu tip kazalar\u0131 ya\u015famamalar\u0131 i\u00e7in ebeveynlerin daha fazla dikkat ve \u00f6zen g\u00f6stermesinin \u00f6nemine vurgu yapan T\u00fcre, “\u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 zehirlenmelerinin en yayg\u0131n sebepleri ila\u00e7lar, temizlik \u00fcr\u00fcnleri, zehirli bitkiler, gaz ya\u011f\u0131\/tiner, b\u00f6cek ila\u00e7lar\u0131, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 maddeler, hayvan \u0131s\u0131rma ve sokmalar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131, yak\u0131c\u0131, \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc \u00f6zellikteki temizlik \u00fcr\u00fcnleri yemek borusu ve midede ciddi hasarlara neden oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ocuklarda tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furabilir.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
T\u00fcre, zehirlenmelerde hastal\u0131k tablosunun ba\u015flang\u0131\u00e7ta hi\u00e7bir \u015fikayet yokken klinik durumda aniden bozulma \u015feklinde ilerleyebildi\u011fini belirterek “Tablonun seyrini etkileyen bir\u00e7ok fakt\u00f6r bulunur. Bunlar aras\u0131nda toksik maddenin t\u00fcr\u00fc, miktar\u0131, form\u00fclasyonu ve etkinli\u011fi, maruz kalma yolu, \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131, \u00e7ocu\u011fun kilosu, e\u015flik eden hastal\u0131k varl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6brek fonksiyon testlerinin durumu, \u00e7oklu zehirlenme olup olmamas\u0131 ve tedavinin ba\u015flama zaman\u0131n\u0131 sayabiliriz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F04_2023%2F26_Eyl%C3%BCl%2F16%2FAA-32094958.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Mantara ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ilkbahar ve sonbahar aylar\u0131nda g\u00f6rmekteyiz”<\/h3>\n
Karadeniz’in, \u0131l\u0131man ve nemli ikliminden dolay\u0131 yabani mantar \u00e7e\u015fitlili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir b\u00f6lge oldu\u011funu belirten T\u00fcre, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Mantara ba\u011fl\u0131 zehirlenmelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n daha fazla oldu\u011fu ilkbahar ve sonbahar aylar\u0131nda g\u00f6rmekteyiz. B\u00f6lgemizde de s\u0131k\u00e7a zehirlenmeye sebep olan amanita phalloides (Evcik k\u0131ran, k\u00f6y g\u00f6\u00e7\u00fcren) adl\u0131 mantar t\u00fcr\u00fc, T\u00fcrkiye’deki \u00f6l\u00fcmc\u00fcl zehirlenmelerin y\u00fczde 95’inin sebebini olu\u015fturur. Do\u011fal ortamlarda yeti\u015fen ve yap\u0131s\u0131nda zehir bulunan mantarlar\u0131n taze t\u00fcketilmesi, kurutulmu\u015f veya konserve \u015feklinde \u00e7i\u011f veya pi\u015firilmi\u015f yenmesi \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilen ciddi zehirlenmelere yol a\u00e7abilir. Zehirlenme belirtileri mantarda bulunan zehrin niteli\u011fine g\u00f6re mantar\u0131n yenmesini takiben 2 ile 6 saat i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.”<\/p>\n
T\u00fcre, ebeveynlere tavsiyelerde bulunarak zehirlenme olay\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hemen 112’nin aranmas\u0131 veya hastanelerin acil servislerine ba\u015fvurulmas\u0131, bilin\u00e7 kayb\u0131 veya uykuya meyil, koroziv madde, u\u00e7ucu \u00f6zelli\u011fe sahip kimyasal ve petrol \u00fcr\u00fcn\u00fc al\u0131m\u0131 varsa hastan\u0131n kusturulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00c7ocuk zehirlenmelerin neredeyse tamam\u0131n\u0131n al\u0131nacak basit tedbirlerle \u00f6nlenebilece\u011fine dikkati \u00e7eken T\u00fcre, ebeveynlerin ila\u00e7lar\u0131 ve toksik maddeleri uygun \u015fekilde kullanmas\u0131 ve depolamas\u0131, ila\u00e7lara g\u00fcvenli kapak sisteminin konulmas\u0131n\u0131n kaza sonucu zehirlenmeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltaca\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n