<\/p>\n
Beyin Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hasta Derne\u011fi (BEY\u0130NDER) Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, n\u00f6rolojik bir sa\u011fl\u0131k sorunu olan Alzheimer’\u0131n ileri ya\u015flarda beynin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinin hasar g\u00f6rmesine ba\u011fl\u0131 olarak ba\u015fta bellek olmak \u00fczere t\u00fcm entelekt\u00fcel faaliyetler, g\u00fcnl\u00fck i\u015flevler ve davran\u0131\u015flarda bozulma ile kendini g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Alzheimer tedavisinde tam iyile\u015fme ya da “\u015fifa” sa\u011flayacak bir tedavinin hen\u00fcz bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ulud\u00fcz, d\u00fcnya genelinde 55 milyon Alzheimer hastas\u0131 bulundu\u011funu, bunun 2050 y\u0131l\u0131na kadar 139 milyona ula\u015faca\u011f\u0131 tahmininin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Ulud\u00fcz, Alzheimer’\u0131 olu\u015fturan riskler aras\u0131nda sosyalle\u015fmeme ile yaln\u0131z ve mutsuz bir hayat ya\u015faman\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, “Konu\u015fmak, sohbet etmek n\u00f6ronlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131yor. \u0130nsan\u0131n tek ba\u015f\u0131na olmas\u0131, payla\u015fmamas\u0131, konu\u015fmamas\u0131, hi\u00e7bir faaliyette bulunmamas\u0131 ve i\u00e7e d\u00f6n\u00fck ya\u015famas\u0131 ise sinir h\u00fccreleri aras\u0131ndaki ileti\u015fimi bozuyor ve sinir h\u00fccrelerinin sessizle\u015fmesine ve beynin k\u00fc\u00e7\u00fclmesine neden oluyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Japonya Fukuoka’daki Kyushu \u00dcniversitesi’nden Toshiharu Ninomiya ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda sosyal ya\u015fam\u0131n beyne ve Alzheimer geli\u015fmesine y\u00f6nelik etkilerine y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Ulud\u00fcz, bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bilimsel makale olarak da yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n, ortalama ya\u015f\u0131 73 olan 8 bin 896 ki\u015fi \u00fczerinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Prof. Dr. Ulud\u00fcz, “Japonya’da \u00e7ok ki\u015fi yaln\u0131z ya\u015f\u0131yor, bu da olas\u0131 riski art\u0131r\u0131yor. Bu tabii yaln\u0131za Japonya’n\u0131n de\u011fil kuzey Avrupa ve Amerika\u2019n\u0131n da sorunu. O \u00fclkelerde de yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 da Japonya’da yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmayla benzer.” dedi.<\/p>\n
Ulud\u00fcz, s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fmada, insanlarla daha az ili\u015fki kuran veya daha s\u0131k sosyalle\u015fen ya\u015fl\u0131lar\u0131n MR tekni\u011fiyle beyin taramalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu ki\u015filere ayr\u0131ca, “Sizinle birlikte ya\u015famayan akraba veya arkada\u015flar\u0131n\u0131zla ne s\u0131kl\u0131kla ileti\u015fim halindesiniz, bu ki\u015filerle telefonda m\u0131, y\u00fcz y\u00fcze mi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorsunuz?” sorular\u0131n\u0131n y\u00f6neltildi\u011fini anlatt\u0131. <\/p>\n
Yan\u0131tlar\u0131n MR sonu\u00e7lar\u0131yla analiz edildi\u011fini bildiren Ulud\u00fcz, \u015f\u00f6yle devam etti: <\/p>\n
“\u0130nceleme sonucunda, en d\u00fc\u015f\u00fck miktarda sosyal temasa sahip olanlar\u0131n, en fazla sosyal temasa sahip olanlardan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck genel beyin hacmine sahip oldu\u011fu belirlendi. \u00c7al\u0131\u015fmayla, ba\u015fkalar\u0131yla \u00e7ok az sosyal temas\u0131 olan ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n, daha s\u0131k sosyal temas\u0131 olan insanlara g\u00f6re, genel beyin hacminde ve beynin demanstan etkilenen b\u00f6lgelerinde kay\u0131p ya\u015fama olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek olabilece\u011fi g\u00f6sterildi. D\u00fc\u015f\u00fck sosyal temas ve yaln\u0131z insanlar\u0131n beyinlerinde \u00f6zellikle hipokamp\u00fcs diye isimlendirilen haf\u0131za b\u00f6lgelerinde yayg\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fclme oldu\u011fu ortaya kondu. B\u00f6ylece daha \u00f6nce klinik olarak g\u00f6zlemlenen bu problem, beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleriyle ispatland\u0131.”<\/p>\n
Japonya k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden farkl\u0131 olarak T\u00fcrkiye’de geleneksel aile yap\u0131s\u0131n\u0131n hakim oldu\u011funu ve ya\u015fl\u0131lar\u0131n genellikle \u00e7ocuklar\u0131yla ya\u015famaya devam etti\u011fini belirten Ulud\u00fcz, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“T\u00fcrkiye’de de modern ya\u015fam ile birlikte art\u0131k ya\u015fl\u0131lar da yaln\u0131zl\u0131k riski ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Baz\u0131lar\u0131 evlerinde tek ya\u015farken, baz\u0131lar\u0131 da birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131n aile bireylerinin i\u015f ya\u015fam\u0131 i\u00e7inde yo\u011fun oldu\u011fundan ayn\u0131 evde olsalar dahi uzun s\u00fcre tek ba\u015flar\u0131na kalabiliyor. Bu da ya\u015fl\u0131larda sosyalle\u015fmeyi azaltabiliyor. Bug\u00fcn Japonya’n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yar\u0131n bizim \u00fclkemiz i\u00e7in de risk olabilir. Bu nedenle tedbirli davranmak \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.”<\/p>\n
Ulud\u00fcz, bu riski azaltmak i\u00e7in akraba ili\u015fkilerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve bir araya gelmenin \u00f6nemli oldu\u011funu belirterek, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca b\u00fcy\u00fcklerle i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fama gelene\u011finin korunmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n
Bunu yapmak m\u00fcmk\u00fcn olmuyorsa anne ve babalar\u0131n telefon ya da bilgisayar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc sohbet i\u00e7in araman\u0131n da faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Ulud\u00fcz, “Bu \u015fekilde hem ses hem g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ile birlikte haf\u0131zan\u0131n tazelenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Ulud\u00fcz, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“B\u00fcy\u00fcklerin etraflar\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca g\u00f6r\u00fc\u015febilecekleri benzer ya\u015flarda insanlarla ileti\u015fimlerini sa\u011flamak da \u00f6nemli. Ayn\u0131 ya\u015f gruplar\u0131yla g\u00fcn i\u00e7inde bir araya gelmelerine olanak sa\u011flanmal\u0131. Ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131zla bir araya gelindi\u011finde \u00f6zellikle onlarla ileti\u015fim kurulmal\u0131, bir konu hakk\u0131nda onlar\u0131n da d\u00fc\u015f\u00fcncesi al\u0131narak konuya kat\u0131lmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131. Onlara basit sorumluluk verilerek de\u011ferli olduklar\u0131, onlara ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu hissettirilmeli. Bu da g\u00fcven duygusunu art\u0131rarak, hayata ba\u011flanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bir ba\u015fka \u00f6nemli husus ise ya\u015fl\u0131lar\u0131n tart\u0131\u015fma stres ortam\u0131ndan uzak tutulmas\u0131. Stresten ka\u00e7mak i\u00e7in ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z, bu sefer i\u00e7e d\u00f6nebiliyor.”<\/p>\n