Kal\u0131tsal k\u00f6kenli talasemi (Akdeniz anemisi) tedavisi kapsam\u0131nda k\u00f6k h\u00fccre nakli sonras\u0131 menopoza giren hasta, dondurulmu\u015f yumurtal\u0131klar\u0131n dokusundan elde edilen embriyolar\u0131n transferiyle hamile kald\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/23525b19-4139-468c-8051-ba931b6738e4\/AGUST2023%2Fgebec.jpg\"\/)
<\/p>\n
Ankara \u00dcniversitesi (A\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Kad\u0131n Hastal\u0131klar\u0131 ve Do\u011fum Anabilimdal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Murat S\u00f6nmezer, AA muhabirine, yumurtal\u0131k dokusunun dondurulmas\u0131 ve nakli i\u015fleminin, kanser veya kanser d\u0131\u015f\u0131 baz\u0131 hastal\u0131klarda do\u011furganl\u0131\u011f\u0131 korumak amac\u0131yla kullan\u0131lan ve sadece geli\u015fmi\u015f merkezlerde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir y\u00f6ntem oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntemle \u015fu ana kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ba\u015far\u0131l\u0131 gebelik elde edildi\u011fini vurgulayan S\u00f6nmezer, “Bu y\u00f6nteme T\u00fcrkiye’de ilk kez 2004 y\u0131l\u0131nda Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131ndan al\u0131nan bir proje ile ba\u015flad\u0131k. 19 y\u0131ld\u0131r devam eden yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar ve emek sonras\u0131nda hastalara umut olu\u015fturan d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 merkezlerinden biri haline geldik.” dedi.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntemin yumurta ya da embriyo dondurma i\u015fleminden farkl\u0131 oldu\u011funu anlatan S\u00f6nmezer, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“Bu y\u00f6ntem, yumurtal\u0131klar\u0131n kemoterapi ya da k\u00f6k h\u00fccre tedavisinden \u00f6nce dondurulup \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fckten sonra hastaya tekrar nakliyle ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. \u00d6zellikle y\u00fcksek doz kemoterapi alan kanser hastalar\u0131nda kemoterapiye ba\u011fl\u0131 olarak yumurtal\u0131k rezervleri yok oluyor. Yani bu hastalar menopoza giriyor ve bebek sahibi olabilme \u015fanslar\u0131 kalm\u0131yor. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu da gen\u00e7 ve bekar hastalar.<\/p>\n
Bu y\u00f6ntemle, hastalar\u0131n kemoterapi ya da radyoterapi \u00f6ncesinde yumurtal\u0131k dokusu al\u0131n\u0131p donduruluyor. \u00c7ocuk sahibi olmak istediklerinde ki\u015finin kendisine ait olan dondurulmu\u015f yumurtal\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor ve laparoskopik cerrahiyle hastaya naklediliyor. Hastan\u0131n menopozu geri d\u00f6n\u00fcyor. Bu a\u015famadan sonra hasta ya do\u011fal olarak ya da t\u00fcp bebek y\u00f6ntemiyle gebe kalabiliyor.”<\/p>\n
\u00dc\u00e7 hastada gebelik elde edildi<\/h3>\n
S\u00f6nmezer, y\u00f6ntemin d\u00fcnyada nadir \u00f6rnekleri bulundu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, “\u00c7ok geli\u015fmi\u015f birka\u00e7 \u00fclkede uygulanabiliyor. Biz, T\u00fcrkiye’de bug\u00fcne kadar \u00fc\u00e7 ayr\u0131 hastada gebelik elde ettik. \u0130lk hastam\u0131z l\u00f6semi yani kan kanseriydi. Bu l\u00f6semili hasta d\u00fcnyadaki ikinci vakayd\u0131. T\u00fcrkiye’deki ikinci vaka beyin kanseri olan bir hastayd\u0131. Bu hastada da ayn\u0131 y\u00f6ntemle gebelik elde edildi. \u015eimdi ise k\u00f6k h\u00fccre tedavisi alm\u0131\u015f olan talasemi hastas\u0131nda gebelik sa\u011fland\u0131.”<\/p>\n
“T\u00fcrkiye’de, kanser d\u0131\u015f\u0131 bir hastal\u0131k olan talasemide, kemik ili\u011fi nakli hikayesi bulunan vakada ba\u015far\u0131l\u0131 gebelik elde edilmesinin bir ilk oldu\u011funu” vurgulayan S\u00f6nmezer, bu y\u00f6ntemin kemik ili\u011fi nakli tedavisi g\u00f6recek, ileride anne olabilmeyi isteyen talasemi hastalar\u0131 i\u00e7in bir umut oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmezer, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“O nedenle bu y\u00f6ntem, sadece kanser hastalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, kemoterapi, radyoterapi ve k\u00f6k h\u00fccre nakli yap\u0131lmas\u0131 gereken kanser d\u0131\u015f\u0131 bir\u00e7ok hastada kullan\u0131labilecek. Son vakam\u0131z, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye’nin yer ald\u0131\u011f\u0131 bizim b\u00f6lgemizde \u00e7ok yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen talasemi hastas\u0131nda dondurulmu\u015f, \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f yumurtal\u0131k dokusu ile elde edilen ilk gebelik.”<\/p>\n
Bu y\u00f6ntemle nakil ger\u00e7ekle\u015ftirilen hastaya 17 ya\u015f\u0131nda talasemi tan\u0131s\u0131 konuldu\u011funu anlatan S\u00f6nmezer, hastan\u0131n tedavi kapsam\u0131nda kemik ili\u011fi nakli olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
S\u00f6nmezer, hastan\u0131n tedavi \u00f6ncesi yumurtal\u0131\u011f\u0131n\u0131n dondurulmamas\u0131 halinde annelik \u015fans\u0131 kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Hastan\u0131n yumurtal\u0131\u011f\u0131n\u0131 2013 y\u0131l\u0131nda al\u0131p dondurduk. Evlendikten sonra tekrar bize ba\u015fvuran, menopozda olan ve anne olmak isteyen hastam\u0131za 2021 y\u0131l\u0131nda yumurtal\u0131k dokusunu tekrar naklettik. Hastam\u0131z, adet g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131 ve t\u00fcp bebek y\u00f6ntemiyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 embriyo elde ettik. Embriyonun sa\u011fl\u0131kl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit i\u00e7in genetik analiz yapt\u0131k. Embriyonun naklini ger\u00e7ekle\u015ftirdik. \u015eu anda anne hamile, bebe\u011fimiz 25 haftal\u0131k ve sa\u011fl\u0131kl\u0131. Takibini yap\u0131yoruz, in\u015fallah g\u00fczel bir \u015fekilde do\u011facak.”<\/p>\n
Hayat\u0131m\u0131n en mutlu g\u00fcn\u00fc<\/h3>\n
Tedavisi devam eden Tu\u011fba Koparan da 10 y\u0131l \u00f6nce kendisine talasemi tan\u0131s\u0131 konuldu\u011funu ve iyile\u015fmesi i\u00e7in kemik ili\u011fi nakli \u00f6nerildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Aksi halde anne olma \u015fans\u0131 kalmayaca\u011f\u0131n\u0131n kendisine s\u00f6ylendi\u011fini aktaran Koparan, “Benim i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, moral bozuklu\u011fu olmu\u015ftu. O s\u00fcre\u00e7te tamamen karamsarl\u0131\u011fa girmi\u015ftim, huzur pek kalmam\u0131\u015ft\u0131. Herkes bir k\u00f6\u015fede a\u011fl\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc hastane odas\u0131nda \u00f6\u011freniyorsunuz \u00e7ocuk sahibi olamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Koparan, hastanede k\u00f6k h\u00fccre tedavisi ve kemoterapi al\u0131rken hekimlerin kendisini Prof. Dr. S\u00f6nmezer’e y\u00f6nlendirdiklerini, birlikte yapt\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirme sonras\u0131nda yumurtal\u0131klar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 karar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Evlendikten sonra bebek sahibi olmak istedi\u011fini dile getiren Koparan, “Hocam\u0131z, yumurtalar\u0131 dondurmu\u015ftu. Konu\u015ftuk ve s\u00fcre\u00e7 ba\u015flad\u0131, \u00f6nce ameliyat oldum. Ard\u0131ndan yumurtal\u0131k dokular\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc ve daha sonra transfer yap\u0131ld\u0131. Anne ve baba olamama ihtimaline kar\u015f\u0131 moralimiz \u00e7ok bozuktu ama s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u00e7ok g\u00fczel a\u015famalar kaydettik. \u00c7ok zorlu bir yoldan ge\u00e7tik ama sonu\u00e7 g\u00fczel olacak diye bekliyorduk, oldu da \u00e7ok \u015f\u00fck\u00fcr. Ameliyat sonras\u0131 1,5 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 ge\u00e7ti, \u015fu an hamileyim.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Hayat\u0131n\u0131n en mutlu g\u00fcnlerini ge\u00e7irdi\u011fini belirten Koparan, duygular\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle anlatt\u0131:<\/p>\n
“\u00c7ok mucizevi bir \u015feydi bizim i\u00e7in. Olur muydu olmaz m\u0131yd\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile bug\u00fcnlere gelebildik. \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr bebe\u011fimiz \u015fimdi 25 haftal\u0131k. Haberi ald\u0131ktan sonra annemlere s\u00fcrpriz yapmaya gittik. Karde\u015fimin de do\u011fum g\u00fcn\u00fc vard\u0131. Pastalar\u0131n kenarlar\u0131na, anneanne, babaanne, dede oluyorsun gibi notlar yazd\u0131k. Hepsi okudu ve \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar, hepsi aya\u011fa kalkt\u0131, sevin\u00e7 g\u00f6zya\u015flar\u0131 d\u00f6k\u00fcld\u00fc.”<\/p>\n
Tu\u011fba Koparan’\u0131n e\u015fi Baki Koparan da “Tu\u011fba ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ben durumun fark\u0131ndayd\u0131m ve her \u015feye haz\u0131rl\u0131kl\u0131yd\u0131k. Hep arkas\u0131nda durdum, hi\u00e7bir zaman yaln\u0131z b\u0131rakmad\u0131m ve b\u0131rakmayaca\u011f\u0131m da Allah’\u0131n izniyle.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n