<\/p>\n
AA muhabirinin Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u0130nsani \u0130\u015fler Koordinasyon Ofisi (OCHA) ve Norve\u00e7 M\u00fclteci Konseyi\u2019nin raporlar\u0131ndan derledi\u011fi bilgiler, Bat\u0131 \u015eeria’n\u0131n \u00f6zellikle “C b\u00f6lgesi”nde giderek daha fazla say\u0131da Filistinlinin zorla yerinden edilme tehdidi alt\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n
Bat\u0131 \u015eeria ve Do\u011fu Kud\u00fcs’teki yakla\u015f\u0131k 300 yasa d\u0131\u015f\u0131 ve ka\u00e7ak yerle\u015fim biriminde yakla\u015f\u0131k 700 bin Yahudi yerle\u015fimci ya\u015f\u0131yor. Uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re Bat\u0131 \u015eeria ve Do\u011fu Kud\u00fcs’teki Yahudi yerle\u015fim birimleri yasa d\u0131\u015f\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n
B\u00f6lgedeki Yahudi yerle\u015fimciler taraf\u0131ndan Filistinlilerin \u00f6zel arazileri \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f onlarca derme \u00e7atma yerle\u015fim birimi ise \u0130srail makamlar\u0131n\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n in\u015fa edildi\u011fi i\u00e7in \u0130srail y\u00f6netimine g\u00f6re de yasa d\u0131\u015f\u0131 say\u0131l\u0131yor. Ancak i\u015f ba\u015f\u0131na gelen \u0130srail h\u00fck\u00fcmetleri, uluslararas\u0131 hukuku \u00e7i\u011fneyerek bu ka\u00e7ak yerle\u015fimleri de zaman i\u00e7inde yasalla\u015ft\u0131rabiliyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 raporlara g\u00f6re, Bat\u0131 \u015eeria\u2019da bu y\u0131l \u015fimdiye kadar can ve mal kayb\u0131yla sonu\u00e7lanan 592 Yahudi yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131s\u0131 kaydedildi. 2023’\u00fcn ilk alt\u0131 ay\u0131ndaki yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ayl\u0131k ortalamas\u0131, 2022’nin tamam\u0131ndaki yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ayl\u0131k ortalamas\u0131ndan y\u00fczde 39 daha y\u00fcksek.<\/p>\n
Yahudi yerle\u015fimci \u015fiddeti ve toprak gasp\u0131 2022-2023\u2019te yakla\u015f\u0131k 500 Filistinliyi yerinden etti.<\/p>\n
2022’den bu yana Bat\u0131 \u015eeria’n\u0131n “C b\u00f6lgesi”nde artan yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve tacizler nedeniyle 263’\u00fc \u00e7ocuk olmak \u00fczere en az 488 Filistinli zorla yerinden edildi.<\/p>\n
Yerlerinden edilen bu ki\u015filerin 132’si Ayn Samiya’da, 35’i Vadi es-Sig’de, 21’i Vedadie’de, 46’s\u0131 Lifcim’de, 188’i Ra’s et-Tin’de, 54’\u00fc El-Beka’da, 12’si de Hirbet Bi’r el-\u0130d’de.<\/p>\n
Sadece son bir haftada Ramallah’a ba\u011fl\u0131 Ra’s et-Tin beldesindeki yerli bedevilerden 12 aile evlerini terk etmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n
Ra’s et-Tin’deki son olayda, 39’u \u00e7ocuk 89 ki\u015fiden olu\u015fan Filistinli 12 aile, artan yerle\u015fimci tacizi ile sindirmelerin ard\u0131ndan zorla yerinden edildi. \u0130srailli yerle\u015fimciler, bu toplulu\u011fun otlak alanlar\u0131n\u0131 gasp etti ve \u0130srail askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn yan\u0131nda bir \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 kurdu. \u0130srail g\u00fc\u00e7leri de belde sakinlerinin topraklar\u0131na eri\u015fimini engelledi.<\/p>\n
Bat\u0131 \u015eeria’daki yakla\u015f\u0131k 60 Filistinli topluluk, \u0130srailli yerle\u015fimciler ve askerlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet, Tel Aviv’in yasa d\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fim planlar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi imar ve geni\u015fletmeler dahil olmak \u00fczere ayr\u0131mc\u0131 politikalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 nedeniyle zorla yerinden edilme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n
Filistin ile \u0130srail y\u00f6netimi aras\u0131nda 1995’te imzalanan “\u0130kinci Oslo Anla\u015fmas\u0131” \u00e7er\u00e7evesinde i\u015fgal alt\u0131ndaki Bat\u0131 \u015eeria A, B ve C b\u00f6lgelerine ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bat\u0131 \u015eeria’n\u0131n y\u00fczde 18’ini kapsayan “A b\u00f6lgesi”nin y\u00f6netimi idari ve g\u00fcvenlik olarak Filistin’e, y\u00fczde 21’lik “B b\u00f6lgesi”nin idari y\u00f6netimi Filistin’e g\u00fcvenli\u011fi ise \u0130srail’e devredilirken, y\u00fczde 61’ini kapsayan “C b\u00f6lgesi”nin idare ve g\u00fcvenli\u011fi \u0130srail’e b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Norve\u00e7 M\u00fclteci Konseyi \u0130leti\u015fim Dan\u0131\u015fman\u0131 Shaina Low, yerle\u015fimci \u015fiddetinin, bu sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 en savunmas\u0131z durumda olan Bat\u0131 \u015eeria’n\u0131n “C b\u00f6lgesi”ndeki Filistinlilerin ya\u015fam\u0131n\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle etkiledi\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
AA muhabirine konu\u015fan Low, “Ka\u00e7ak yerle\u015fimlerin artan h\u0131zda kurulmas\u0131 ve Filistin topraklar\u0131n\u0131n gasp\u0131 buradaki Filistinli topluluklar\u0131 bo\u011fuyor, ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 yok ediyor ve Filistinlilerin hayatlar\u0131n\u0131 riske at\u0131yor.” dedi.<\/p>\n
Low, yasa d\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fim birimlerinde ya\u015fayan Yahudi yerle\u015fimcilerin, Filistinlilerin tar\u0131m arazilerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 engellemek ve onlar\u0131 yerinden etmek i\u00e7in uygulad\u0131klar\u0131 taktiklerde “uzmanla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131” ifade ederek, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Bu uygulamalar\u0131n, bir stratejinin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yerle\u015fimcilerin, Filistinlileri gitmeye zorlamak i\u00e7in s\u00fcrekli \u015fiddet, sindirme, taciz ve yeni ka\u00e7ak yerle\u015fimler kurma gibi y\u00f6ntemlerde ciddi bi\u00e7imde uzmanla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Filistinli topluluklar en sonunda yerlerinde kalman\u0131n kendileri i\u00e7in g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorlar. Normal hayatlar\u0131na geri d\u00f6nemiyorlar ve ayr\u0131lmaktan ba\u015fka \u00e7areleri kalm\u0131yor.”<\/p>\n
\u0130srail ordusunun da buralarda ya\u015fayan Yahudi yerle\u015fimcilere koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Low, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu y\u0131l boyunca geli\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz rahats\u0131z edici e\u011filimlerden biri de, yaln\u0131zca yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131ndaki art\u0131\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u0130srail askeri varl\u0131\u011f\u0131yla veya kat\u0131l\u0131m\u0131yla ya\u015fanan yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n oran\u0131. Bu vakalar\u0131n bir\u00e7o\u011funda askerler, yerle\u015fimcileri ya sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda koruyor ya da bu sald\u0131r\u0131larda yerle\u015fimcilerle birlikte yer al\u0131yor.”<\/p>\n
Uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re, i\u015fgalci bir g\u00fc\u00e7 olarak \u0130srail’in i\u015fgal alt\u0131ndaki n\u00fcfusun \u00fcyelerini kendi iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerden zorla tahliye etmesi yasak. “Zorla” terimi, fiziksel g\u00fcc\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra “\u015fiddet korkusu verme, g\u00f6zalt\u0131, psikolojik bask\u0131, tehdit veya g\u00fcc\u00fcn k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131” anlam\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor.<\/p>\n
Low, “Uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re, i\u015fgal alt\u0131ndaki bir halk olarak Filistinliler korunma stat\u00fcs\u00fcndeki ki\u015filerdir ve \u0130srail’in onlar\u0131, \u0130srailli yerle\u015fimcilerin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetten korumak dahil olmak \u00fczere koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc var.” dedi.<\/p>\n
\u0130srail’in uluslararas\u0131 hukuku hi\u00e7e sayarak Bat\u0131 \u015eeria’da Yahudi yerle\u015fim birimleri in\u015fas\u0131na devam etmesinin ve Filistinlilerin yerinden edilmesinin iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm imkan\u0131n\u0131 da riske att\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunan Low, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: <\/p>\n
“Uluslararas\u0131 toplumun, \u0130srail’in \u015fiddet uygulayan yerle\u015fimcilerden hesap sormas\u0131n\u0131 istemek i\u00e7in harekete ge\u00e7me ve \u0130srail’i sorumlu tutma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunuyor. Uluslararas\u0131 toplum \u0130srail\u2019den hesap sormazsa, (Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n) C b\u00f6lgesinde Filistinli kalmayacak. Bu da uluslararas\u0131 toplumun destekledi\u011fini iddia etti\u011fi iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm umutlar\u0131n\u0131 sona erdirecektir.”<\/p>\n