<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda artan ishale ba\u011fl\u0131 s\u0131v\u0131 ve elektrolit kayb\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcmlere sebep olabildi\u011fi belirtilerek, bu d\u00f6nemde bol su t\u00fcketilmesi, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine \u00f6zen g\u00f6sterilmesi \u00f6nerildi.<\/p>\n
Ankara \u00dcniversitesi (A\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Alpay Azap, AA muhabirine, hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n ishal ve enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 \u00fczerindeki etkisine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
S\u0131cak havan\u0131n do\u011frudan enfeksiyonlara sebep olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00f6zellikle s\u0131cak ortamda besinlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde korunabilmesinin zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Azap, “Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda, besinlerin i\u00e7erisinde mikroorganizmalar \u00fcremeden muhafaza edilebilece\u011fi s\u00fcre \u00e7ok k\u0131sal\u0131yor. Bu nedenle insanlar, g\u0131dalarla mikroorganizmalar\u0131 ya da mikroorganizmalar\u0131n \u00fcretti\u011fi toksin ad\u0131 verilen \u00e7e\u015fitli maddeleri ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in ishal olabiliyor.” bilgisini verdi.<\/p>\n
Azap, s\u0131cak havalarda ishal vakalar\u0131nda bir art\u0131\u015f oldu\u011funu, ishalin, v\u00fccudun elektrolit ve mineral dengesini bozdu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
V\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131nda elektri\u011fi iletebilen maddeler olarak tan\u0131mlanan elektrolitlerin, tuzlar, asitler veya bazlardan olu\u015ftu\u011funu ve v\u00fccuttaki su dengesini ve kan\u0131n pH de\u011ferini d\u00fczenledi\u011fini, sinir ve kas h\u00fccrelerinin i\u015flevleri i\u00e7in \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Azap, “Bu nedenle ishal, \u00f6zellikle v\u00fccudun s\u0131v\u0131 elektrolit ve mineral dengesini korumakta zorluk \u00e7eken k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar ve ileri ya\u015flardaki ki\u015filer i\u00e7in tehlikeli olabilir. Asl\u0131nda ishalin kendi \u00f6ld\u00fcrmez, ishalin sebep oldu\u011fu s\u0131v\u0131 ve elektrolit kayb\u0131 \u00f6l\u00fcmlere sebep olabilir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Azap, ishal geli\u015fen ki\u015filerin bol s\u0131v\u0131 almas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, “Bu ki\u015filerin bol s\u0131v\u0131 almaya dikkat etmeleri \u00e7ok \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc kaybedilen s\u0131v\u0131 ve mineraller yerine konulmal\u0131.” dedi.<\/p>\n
Genellikle ishalin hi\u00e7bir tedaviye gerek olmadan d\u00fczeldi\u011fini ifade eden Azap, v\u00fccudun ishalle toksini, mikroorganizmay\u0131, bakteriyi veya vir\u00fcs\u00fc d\u0131\u015far\u0131 atmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Azap, bunlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131yla birlikte ki\u015finin birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde iyile\u015fti\u011fini dile getirerek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Be\u015f g\u00fcn\u00fc ge\u00e7en ishal vakas\u0131 \u00e7ok nadirdir, genellikle 2 ile 5 g\u00fcn i\u00e7erisinde kendili\u011finden iyile\u015fir. Bu s\u00fcrede kaybedilen s\u0131v\u0131 ve mineraller al\u0131nmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc, 2-5 g\u00fcn i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fecek s\u0131v\u0131 kayb\u0131 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lara sebep olabilir. \u00d6zellikle d\u0131\u015f ortam bu kadar s\u0131cakken zaten terleme ile \u00e7ok fazla s\u0131v\u0131 mineral, tuz kaybediliyorken bir de \u00fczerine ishal eklenmesi ileri ya\u015ftaki ki\u015filer ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilir.<\/p>\n
\u0130shali olan ki\u015filerin bol su i\u00e7meleri \u00f6nemli. \u0130shal olunan d\u00f6nemde ki\u015fi \u00e7ok az idrara \u00e7\u0131k\u0131yorsa, bu v\u00fccudun susuz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stergesidir. \u0130shalle birlikte bulant\u0131, kusma gibi reaksiyonlar varsa bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurmakta fayda olacakt\u0131r.”<\/p>\n
Tedbirli olundu\u011funda ishal riskinin \u00f6nlenebilece\u011fini belirten Azap, bunun i\u00e7in g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin ilk s\u0131rada yer ald\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. Azap, “Bir kere ishal olmamak ad\u0131na g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine \u00e7ok dikkat etmek laz\u0131m. D\u0131\u015far\u0131da bir \u015fey yenecekse, temiz oldu\u011fundan emin olunmal\u0131. D\u0131\u015far\u0131da, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar pi\u015fmi\u015f g\u0131dalar t\u00fcketilmeli.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Su t\u00fcketiminde hijyenin de \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Azap, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Su konusunda dikkatli olmak laz\u0131m, olabildi\u011fince kapal\u0131 su t\u00fcketilmeli. \u015eebeke sular\u0131 da klorland\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcvenli, klorlama a\u015famas\u0131 kontrol ediliyor. Ancak su kesintileri s\u00f6z konusu oldu\u011funda, su yeni geldi\u011fi zaman bu klorlama yetersiz ve eksik kalabiliyor. E\u011fer su kesintileri s\u0131k oluyorsa, o d\u00f6nem i\u00e7in en az\u0131ndan su kaynat\u0131larak t\u00fcketilmeli, imkan varsa kapal\u0131 su t\u00fcketilmeli.<\/p>\n
Bu d\u00f6nemde bula\u015f\u0131n olmamas\u0131 i\u00e7in tedbirler de \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu bula\u015f\u0131c\u0131. \u00d6zellikle ishale etken olan vir\u00fcs ise bu ba\u015fkas\u0131na da bula\u015fabilir. Bu nedenle el temizli\u011fi \u00e7ok \u00f6nemli. Tuvalet \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda, yemek haz\u0131rlama \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda, yemek t\u00fcketme \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda eller akan suyun alt\u0131nda sabunla temizlenmeli.”<\/p>\n