<\/p>\n
– Dicle \u00dcniversitesi (D\u00dc) Kulak Burun Bo\u011faz Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. M\u00fczeyyen Y\u0131ld\u0131r\u0131m Baylan, d\u0131\u015f ortamdan gelen ses dalgalar\u0131n\u0131n kulak taraf\u0131ndan beyne iletildi\u011fini ve beyinde alg\u0131lanmas\u0131 sonucu i\u015fitmenin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u0130\u015fitmenin olu\u015fabilmesi i\u00e7in ses, sa\u011flam kulak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyin dokusu olmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret eden Baylan, bu alanlardan birinde hasar olmas\u0131 sonucu i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Baylan, ileri derecedeki i\u015fitme kay\u0131plar\u0131nda hastalar\u0131n d\u0131\u015far\u0131daki sesleri anlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, normal konu\u015fma ortam\u0131na dahil olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sosyal ortamda ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131n eksik oldu\u011funu kaydederek, bunun sonucunda da ki\u015fide bireyselle\u015fmenin, yaln\u0131zla\u015fman\u0131n, i\u00e7e kapanman\u0131n ve bir s\u00fcre sonra konu\u015fma bozuklu\u011funun olu\u015fmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\u0130leri derecede i\u015fitme kay\u0131plar\u0131nda hastalara ameliyatla koklear implant takt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatan Baylan, “Koklear implant son y\u0131llarda t\u0131bb\u0131n kabul etti\u011fi mucizevi bir cihaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc koklear implant cihaz\u0131n\u0131n ke\u015ffinden sonra sa\u011f\u0131r ve dilsizlik art\u0131k yok edildi. Her ya\u015f grubuna uygulayabildi\u011fimiz koklear implant, \u00e7ocuklara ya da yeti\u015fkinlere yeniden i\u015fitme sa\u011flayarak ki\u015finin duyusunun yeniden geri gelmesini ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.” dedi.<\/p>\n
\u0130\u015fitme kay\u0131plar\u0131n\u0131n hem do\u011fu\u015ftan hem de sonradan olu\u015fabildi\u011fine dikkati \u00e7eken Baylan, koklear implant\u0131n her ya\u015f grubuna tak\u0131labildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
– “Yo\u011fun bak\u0131ma giren her \u00e7ocu\u011fun i\u015fitmesinin dikkatli takip edilmesi gerekir”<\/p>\n
Baylan, “D\u00fcnyada ve \u00fclkemizde 1000 \u00e7ocuktan 1’i i\u015fitme kayb\u0131yla do\u011fmaktad\u0131r. Bu i\u015fitme kay\u0131plar\u0131n\u0131n y\u00fczde 40’\u0131 sendromlar\u0131n par\u00e7as\u0131 iken y\u00fczde 60’\u0131 genetik ve sebebi bir sendromdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yo\u011fun bak\u0131mda olan \u00e7ocuklarda bu oran \u00e7ok daha y\u00fckseliyor. 1000’de 1 iken yo\u011fun bak\u0131mda kalan \u00e7ocukta bu oran y\u00fczde 1’e d\u00fc\u015f\u00fcyor. Yo\u011fun bak\u0131ma giren her \u00e7ocu\u011fun i\u015fitmesinin daha dikkatli takip edilmesi gerekiyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Son y\u0131llarda \u00e7ocuklar\u0131n kre\u015f ve ilkokul d\u00f6neminden itibaren i\u015fitme taramas\u0131ndan ge\u00e7irildi\u011fini ifade eden Baylan, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn ya\u015fl\u0131lar\u0131n da taramadan ge\u00e7irilmesini \u00f6nerdi\u011fini, ya\u015fl\u0131lar\u0131n da i\u015fitme duyusunu kaybetmemesinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
\u0130\u015fitme sayesinde sosyal ileti\u015fim kurulabildi\u011fini belirten Baylan, i\u015fitme kayb\u0131 olan ki\u015filerin ileti\u015fim kuramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fitim almakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekti\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
Baylan, ama\u00e7lar\u0131n\u0131n hastalar\u0131n i\u015fitme duyusunu geri getirmek oldu\u011funu anlatarak, bu anlamda erken tan\u0131 konmas\u0131 amac\u0131yla yenido\u011fan d\u00f6neminden ba\u015flayarak tarama yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve tan\u0131 koyduktan sonra s\u00fcreci ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Tan\u0131 ve implant s\u00fcreci ne kadar erken olursa, ki\u015finin duyusunu kazanmas\u0131n\u0131n, konu\u015fabilmesinin ve yeniden normal bir birey gibi hayata kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n o kadar y\u00fcksek olaca\u011f\u0131na i\u015faret eden Baylan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Erken te\u015fhis koklear implantta ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyin dokusu, yap\u0131s\u0131 elastik bir yap\u0131ya sahiptir ve verilen bilgiye g\u00f6re \u015fekillenir. Gecikti\u011fimiz zaman yani ya\u015f b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc zaman beyin dokusu o g\u00fcne kadar iplantasyondan gelen uyar\u0131lar\u0131 almad\u0131ysa do\u011fru \u015fekillenemeyece\u011fi i\u00e7in implant takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde ba\u015far\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olacakt\u0131r. 2 ya\u015f\u0131nda implant takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ocuktaki ba\u015far\u0131 ile 20 ya\u015f\u0131nda implant takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fideki ba\u015far\u0131 ayn\u0131 olmayabilir. Tabii ki bunlar\u0131n ikisi de konu\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenmeden \u00f6nce duyular\u0131n\u0131 kaybettiyse takt\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcre \u00e7ok \u00f6nemli. \u0130mplant tak\u0131lan \u00e7ocuk ve yeti\u015fkinlerin o duyuya yeniden adapte edilebilmesi i\u00e7in de bir e\u011fitim s\u00fcreci gerekiyor. \u0130mplant\u0131 uygulamam\u0131z yetmez, sonras\u0131nda ailelere ve e\u011fitimcilere de i\u015f d\u00fc\u015fmekte. Bunlar\u0131n biyonik kulaklar\u0131n\u0131n kendilerine ait bir yap\u0131 oldu\u011funu kabullenip, gelen sesi alg\u0131lay\u0131p onu duyarak \u00f6\u011frenmesi gerekiyor. Bu sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 takdirde biyonik kulak sa\u011f\u0131r, dilsizli\u011fi ya da engellili\u011fi tamamen ortadan kald\u0131ran \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n mucizevi bir cihaz\u0131.”<\/p>\n
Baylan, ileri derecede i\u015fitme kayb\u0131 ya\u015fayan hastalar\u0131n veya ailelerin zaman kaybetmeden tedavi i\u00e7in harekete ge\u00e7mesi gerekti\u011fini belirterek, gecikilmesi halinde hastan\u0131n \u00f6\u011frenme s\u00fcreci veya beyninin \u015fekillenmesi gecikece\u011finden implanttan sonra istenilen sonucu alamayabileceklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Belirli kriterler do\u011frultusunda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n cihaz\u0131n \u00fccretinin tamam\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Baylan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Erken tan\u0131 ve erken tedavi her hastal\u0131kta oldu\u011fu gibi koklear implantta da olduk\u00e7a \u00f6nemli. Koklear implant cihaz\u0131 do\u011fru zamanda uyguland\u0131\u011f\u0131nda, i\u015fitme kayb\u0131 ya da sa\u011f\u0131r ve dilsizli\u011fin tamamen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. Belirlenen kriterler sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda bir veya iki kula\u011fa tak\u0131lan implant\u0131n neredeyse tamam\u0131 kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Cihaz\u0131n hastalar\u0131m\u0131za ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fclkemizde \u00e7ok zor de\u011fil.”<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de 1990’l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonuna do\u011fru, Diyarbak\u0131r’da da 2010 y\u0131l\u0131ndan bu yana koklear implant cihaz\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Baylan, b\u00f6lgede genetik nedenle olduk\u00e7a fazla i\u015fitme kayb\u0131 bulunan hasta oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Baylan, bu nedenle de yo\u011fun \u015fekilde koklear implant cihaz\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirerek, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
“600 civar\u0131nda hastama, klinik olarak da 1000 civar\u0131nda hastam\u0131za koklear implant cihaz\u0131 uygulad\u0131k. Bu hastalar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 97’ye yak\u0131n\u0131ndan \u00e7ok g\u00fczel cevaplar ald\u0131k. Asl\u0131nda hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu tamamen duyabilmekte ancak implant cihaz\u0131 tak\u0131ld\u0131ktan sonra hastan\u0131n e\u011fitimi de \u00e7ok \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7. Bu sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda ba\u015far\u0131 y\u00fczde 100’e yak\u0131n. Koklear implant cihazlar\u0131 hastalar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015fitme seviyesini tamamen normale \u00e7ekebilmektedir. <\/p>\n
En g\u00fczeli de \u00fclkemizde bu cihazlar\u0131n her \u00e7e\u015fidine ula\u015f\u0131labilmektedir. T\u00fcm d\u00fcnyada var olan cihazlar \u00fclkemizde ve hatta Diyarbak\u0131r’da da uygulanabilmektedir. Bu konudaki tecr\u00fcbemizin d\u00fcnyan\u0131n baz\u0131 merkezlerinden daha ileride oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Bu nedenle hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fehir \u015fehir ya da farkl\u0131 \u00fclkelerde aray\u0131\u015fa girmelerine kesinlikle gerek yoktur. \u00dclkemizde hem hekim ve cerrahi tecr\u00fcbe hem de implant cihazlar\u0131na ula\u015fmada yeterli donan\u0131m mevcut.”<\/p>\n
Koklear implant sayesinde hastalar\u0131n m\u00fczik ve ritim duyusunun dahi geli\u015febildi\u011fine i\u015faret eden Baylan, implant cihaz\u0131n\u0131n bir engel, eksiklik gibi g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini, aksine ki\u015fiyi yeniden hayata kazand\u0131ran, engelini tamamen ortadan kald\u0131ran bir cihaz oldu\u011funun bilinmesini istedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Baylan, vatanda\u015flara tan\u0131 ve tedavide gecikmeden, implant uygulayan merkezlere en k\u0131sa s\u00fcrede ba\u015fvurmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerdi.<\/p>\n